ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 12-

ഭാര്യയ്ക്ക് ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസവും ജോലി ചെയ്യാനുള്ള യോഗ്യതയും ഉണ്ടെന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം ഭർത്താവിൽ നിന്നുള്ള ജീവനാംശം നിഷേധിക്കാനാകില്ലെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. ഭാര്യയുടെ യഥാർഥ വരുമാനം, ഭർത്താവിന്റെ സാമ്പത്തികശേഷി, വിവാഹകാലത്തെ ജീവിതനിലവാരം എന്നിവ കൂടി പരിശോധിച്ചാണ് ജീവനാംശം തീരുമാനിക്കേണ്ടതെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്. ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ സമീപകാല വിധികളിലും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയും യഥാർഥ വരുമാനവും രണ്ടായി കാണണമെന്ന നിലപാട് വ്യക്തമാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസമുണ്ടെന്നത് വരുമാനമുണ്ടെന്നതിന് തെളിവല്ല

ഭാര്യയ്ക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയുണ്ടെന്നും ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിവുണ്ടെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മാത്രം ജീവനാംശം നിഷേധിക്കുന്നത് ശരിയായ സമീപനമല്ല. ഒരാൾക്ക് ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയുണ്ടെന്നതും ഇപ്പോൾ യഥാർഥത്തിൽ വരുമാനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്നതും വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി മുൻവിധികളിലും ഈ വ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഭാര്യയുടെ ശമ്പളം മാത്രം നോക്കിയാൽ പോരാ

ഭാര്യ ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ പോലും അതോടെ ജീവനാംശത്തിനുള്ള അവകാശം സ്വാഭാവികമായി ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഭാര്യയുടെ വരുമാനം എത്രയാണ്, ഭർത്താവിന്റെ വരുമാനം എത്രയാണ്, ഇരുവരുടെയും സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ എന്തൊക്കെയാണ്, വിവാഹകാലത്ത് കുടുംബം പുലർത്തിയിരുന്ന ജീവിതനിലവാരം എന്തായിരുന്നു തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കണം.

വിവാഹകാലത്തെ ജീവിതനിലവാരവും ജീവനാംശത്തിൽ നിർണായകം

2025ലെ മറ്റൊരു ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ, മാസം 1.2 ലക്ഷം രൂപയിലധികം സമ്പാദിച്ചിരുന്ന ഡൽഹി സർവകലാശാല അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായ ഭാര്യയ്ക്കും ജീവനാംശത്തിന് അർഹതയുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഭർത്താവിന്റെ വാർഷിക വരുമാനം ഒരു കോടി രൂപയിലധികമായിരുന്നതിനാൽ ഇരുവരുടെയും സാമ്പത്തികശേഷിയിലെ വലിയ വ്യത്യാസവും വിവാഹകാലത്തെ ജീവിതനിലവാരവും കോടതി കണക്കിലെടുത്തു. ഭാര്യയ്ക്കും കുട്ടിക്കും ചേർന്ന ജീവനാംശം മാസം 1.5 ലക്ഷം രൂപയായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു.

ജോലി ചെയ്യാനുള്ള കഴിവും യഥാർഥ വരുമാനവും രണ്ടാണ്

അതേസമയം എല്ലാ കേസിലും ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള ഭാര്യയ്ക്ക് ജീവനാംശം ലഭിക്കണമെന്ന പൊതുനിയമവും ഇല്ല. ഭാര്യ യഥാർഥത്തിൽ ജോലി ചെയ്ത് മതിയായ വരുമാനം നേടുന്നുണ്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ അത് കോടതി പരിഗണിക്കും. 2023ലെ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി കേസിൽ ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിനൊപ്പം വിവാഹസമയത്തും അതിനുശേഷവും ഭാര്യ ജോലി ചെയ്തിരുന്നതിന്റെ രേഖകൾ ഉണ്ടായതിനാലാണ് ജീവനാംശ ആവശ്യം കോടതി നിരസിച്ചത്. അതായത് ഓരോ കേസിലെയും യഥാർഥ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയാണ് നിർണായകം.

യോഗ്യത മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജീവനാംശം നിഷേധിക്കാനാവില്ല

ഈ നിയമനിലപാടിന്റെ പ്രധാന മാറ്റം ജീവനാംശം കണക്കാക്കുന്ന രീതിയിലാണ്. ഭാര്യയ്ക്ക് ബിരുദമോ ഉയർന്ന പ്രൊഫഷണൽ യോഗ്യതയോ ഉണ്ടെന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ അവൾ സ്വയം ജീവിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവളാണെന്ന് കുടുംബകോടതികൾക്ക് നിഗമനത്തിലെത്താനാവില്ല. യഥാർഥ വരുമാനവും സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങളും ഭർത്താവിന്റെ വരുമാനവും ജീവിതനിലവാരവും തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.

ജീവനാംശക്കേസുകളിൽ വരുമാനവ്യത്യാസത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം

ഡൽഹിയിലെ കുടുംബകോടതികളിലെ ജീവനാംശ നിർണയത്തിൽ ഈ സമീപനത്തിന് പ്രായോഗിക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള സ്ത്രീ ജോലി ചെയ്യണമെന്ന ധാരണ മാത്രം ജീവനാംശം നിഷേധിക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡമാകില്ല; അതേസമയം ജോലി ചെയ്ത് മതിയായ വരുമാനം നേടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതും അവഗണിക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയ്ക്കുപകരം യഥാർഥ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തത പരിശോധിക്കുന്നതാണ് നിർണായകം.