ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 11
രാജ്യത്തെ വൈദ്യുതി വിതരണ കമ്പനികളുടെ പ്രവർത്തനവും ഡിജിറ്റൽവത്കരണവും അതത് വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചുമതലയാണെന്ന് കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെയും സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷനുകളുടെയും മാർഗനിർദേശത്തിലാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങൾക്ക് പിന്തുണയായി കേന്ദ്രം വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ നവീകരിച്ച വിതരണ മേഖലാ പദ്ധതിയിലൂടെയാണ് പ്രധാനമായും സഹായം നൽകുന്നത്. കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി സഹമന്ത്രി ശ്രീപാദ് നായിക് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10ന് രാജ്യസഭയിൽ നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിലാണ് വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയത്.
ഐ.പി.ഡി.എസ് വഴി 58,686 കോടിയുടെ പ്രവൃത്തികൾ
2014 ഡിസംബറിൽ ആരംഭിച്ച സംയോജിത വൈദ്യുതി വികസന പദ്ധതിയിലൂടെ 58,686 കോടി രൂപയുടെ പ്രവൃത്തികൾ നടപ്പാക്കി. ഇതോടൊപ്പം ഉൾപ്പെടുത്തിയ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ച ത്വരിത വൈദ്യുതി വികസന-പരിഷ്കരണ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിതരണ മേഖലയിലെ വിവരസാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളും ശക്തിപ്പെടുത്തി. എന്റർപ്രൈസ് റിസോഴ്സ് പ്ലാനിങ് സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കി. 59 പട്ടണങ്ങളിൽ സ്കാഡയും വിതരണ മാനേജ്മെന്റ് സംവിധാനവും സ്ഥാപിച്ചു. 1,414 പട്ടണങ്ങളിൽ തത്സമയ വിവരശേഖരണ സംവിധാനം ഒരുക്കി. 6.54 ലക്ഷം സ്മാർട്ട് മീറ്ററുകളും സ്ഥാപിച്ചു. പദ്ധതി 2022 മാർച്ചിൽ അവസാനിച്ചു.
2015ൽ രൂപീകരിച്ച ദേശീയ സ്മാർട്ട് ഗ്രിഡ് ദൗത്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം രാജ്യത്തെ സ്മാർട്ട് ഗ്രിഡ് നയങ്ങളും പദ്ധതികളും ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും നടപ്പാക്കൽ നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു. പ്രാഥമിക സാധ്യതാപഠനം, പദ്ധതി വിലയിരുത്തൽ, സാമ്പത്തിക സഹായം, പരിശീലനം, ശേഷിവികസനം എന്നിവയ്ക്കും ദൗത്യം സഹായം നൽകി. രാജസ്ഥാനിൽ 1,45,343 സ്മാർട്ട് മീറ്ററുകളും ചണ്ഡീഗഢിൽ 24,214 സ്മാർട്ട് മീറ്ററുകളും ഇതിലൂടെ സ്ഥാപിച്ചു. ആകെ 72.27 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു. ഇതിൽ 2023 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ 31.85 കോടി രൂപ നൽകി. ദൗത്യം 2024 മാർച്ചിൽ അവസാനിച്ചു.
സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ്ങിന് 1.31 ലക്ഷം കോടി രൂപ
2021 ജൂലൈയിൽ ആരംഭിച്ച നവീകരിച്ച വിതരണ മേഖലാ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം സാമ്പത്തികമായി സുസ്ഥിരവും പ്രവർത്തനപരമായി കാര്യക്ഷമവുമായ വിതരണ സംവിധാനത്തിലൂടെ വൈദ്യുതി വിതരണത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ ഉയർത്തുകയാണ്. വൈദ്യുതി നഷ്ടം കുറയ്ക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾക്ക് 1.53 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികൾക്കും സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ്ങിന് 1.31 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികൾക്കും അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 19.79 കോടി ഉപഭോക്താക്കൾ, 2.05 ലക്ഷം ഫീഡറുകൾ, 52.53 ലക്ഷം വിതരണ ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ എന്നിവ സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ്ങിന്റെ പരിധിയിൽ വരും. ഇവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനവും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്.
സ്കാഡയും വിതരണ മാനേജ്മെന്റ് സംവിധാനവും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രവൃത്തികൾക്കായി 394 പട്ടണങ്ങളിൽ 2,627 കോടി രൂപയുടെ അനുമതിയും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്റർപ്രൈസ് റിസോഴ്സ് പ്ലാനിങ്, ഏകീകൃത ബില്ലിങ് സംവിധാനം, ഭൂവിവര സംവിധാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ പ്രവൃത്തികൾ, തത്സമയ വിവരശേഖരണ സംവിധാനം തുടങ്ങിയ വിവരസാങ്കേതിക-പ്രവർത്തന സാങ്കേതിക പ്രവൃത്തികൾക്ക് 3,999 കോടി രൂപയാണ് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഏഴ് നഗരങ്ങളിലെ സ്മാർട്ട് വിതരണ പ്രവൃത്തികൾക്കായി ഏകദേശം 8,608 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു. സ്കാഡ, സ്മാർട്ട് സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭൂവിവര സംവിധാന അധിഷ്ഠിത സബ്സ്റ്റേഷനുകൾ, വിതരണ ട്രാൻസ്ഫോർമറുകളുടെ ആരോഗ്യ നിരീക്ഷണം, ഉയർന്ന-താഴ്ന്ന വോൾട്ടേജ് ലൈനുകൾ ഭൂഗർഭത്തിലാക്കൽ, സംവിധാനങ്ങളുടെ നവീകരണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഈ പ്രവൃത്തികൾ 28 സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും 45 വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും പദ്ധതികൾക്കാണ് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. 2023 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ നവീകരിച്ച വിതരണ മേഖലാ പദ്ധതിയിലൂടെ ഇതുവരെ 47,124 കോടി രൂപ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 2,733 കോടി രൂപ സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ് പ്രവൃത്തികൾക്കാണ്. വൈദ്യുതി മേഖലയിലുടനീളം വിവര കൈമാറ്റത്തിന് പൊതുവായ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഇന്ത്യ എനർജി സ്റ്റാക്കും കേന്ദ്രം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേരളത്തിൽ സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ്ങിന് 8,231 കോടി
സംസ്ഥാനാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ് പ്രവൃത്തികൾക്ക് ആൻഡമാൻ നിക്കോബാറിൽ 54 കോടി, ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ 4,128 കോടി, അരുണാചൽപ്രദേശിൽ 184 കോടി, അസമിൽ 4,050 കോടി, ബിഹാറിൽ 2,021 കോടി, ഛത്തീസ്ഗഢിൽ 4,105 കോടി, ഡൽഹിയിൽ 13 കോടി, ഗോവയിൽ 469 കോടി, ഗുജറാത്തിൽ 10,642 കോടി രൂപയാണ് അനുവദിച്ചത്. ഹിമാചൽപ്രദേശിന് 1,788 കോടി, ജമ്മു കശ്മീരിന് 1,064 കോടി, ഝാർഖണ്ഡിന് 858 കോടി, കേരളത്തിന് 8,231 കോടി, മധ്യപ്രദേശിന് 8,911 കോടി, മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്ക് 15,215 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു.
മണിപ്പൂരിന് 121 കോടി, മേഘാലയയ്ക്ക് 310 കോടി, മിസോറാമിന് 182 കോടി, നാഗാലാൻഡിന് 208 കോടി, പുതുച്ചേരിക്ക് 251 കോടി, പഞ്ചാബിന് 5,769 കോടി, രാജസ്ഥാനിന് 9,715 കോടി, സിക്കിമിന് 97 കോടി, തമിഴ്നാടിന് 19,235 കോടി, ത്രിപുരയ്ക്ക് 319 കോടി, ഉത്തർപ്രദേശിന് 18,956 കോടി, ഉത്തരാഖണ്ഡിന് 1,106 കോടി, പശ്ചിമബംഗാളിന് 12,670 കോടി രൂപയും സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ്ങിനായി അനുവദിച്ചു. ഹരിയാന, കർണാടക, ലഡാക്ക്, തെലങ്കാന എന്നിവയ്ക്ക് ഈ പട്ടികയിൽ സ്മാർട്ട് മീറ്ററിങ് ചെലവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ആകെ അനുവദിച്ച തുക 1,30,671 കോടി രൂപയാണ്.
വിവരസാങ്കേതിക-പ്രവർത്തന സാങ്കേതിക പ്രവൃത്തികൾക്കായി ആന്ധ്രപ്രദേശിന് 120 കോടി, അരുണാചൽപ്രദേശിന് 22 കോടി, അസമിന് 62 കോടി, ബിഹാറിന് 406 കോടി, ഛത്തീസ്ഗഢിന് 121 കോടി, ഗോവയ്ക്ക് 39 കോടി, ഗുജറാത്തിന് 507 കോടി, ഹരിയാനയ്ക്ക് 276 കോടി, ഹിമാചൽപ്രദേശിന് 82 കോടി, ജമ്മു കശ്മീരിന് 119 കോടി, ഝാർഖണ്ഡിന് 83 കോടി, കേരളത്തിന് 238 കോടി രൂപയാണ് അനുവദിച്ചത്. മധ്യപ്രദേശിന് 425 കോടി, മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്ക് 171 കോടി, മണിപ്പൂരിന് 40 കോടി, മേഘാലയയ്ക്ക് 21 കോടി, മിസോറാമിന് 10 കോടി, നാഗാലാൻഡിന് 15 കോടി, പഞ്ചാബിന് 136 കോടി, രാജസ്ഥാനിന് 455 കോടി, സിക്കിമിന് 22 കോടി, തമിഴ്നാടിന് മൂന്ന് കോടി, ത്രിപുരയ്ക്ക് 44 കോടി, ഉത്തർപ്രദേശിന് 260 കോടി, ഉത്തരാഖണ്ഡിന് 226 കോടി, പശ്ചിമബംഗാളിന് 96 കോടി രൂപയും അനുവദിച്ചു. ആകെ തുക 3,999 കോടി രൂപയാണ്.
സ്കാഡ-വിതരണ മാനേജ്മെന്റ് പ്രവൃത്തികളുടെ പട്ടികയിൽ ബിഹാറിൽ ഒരു പട്ടണം, ഡൽഹിയിൽ ഒരു പട്ടണം, ഗുജറാത്തിൽ 192 പട്ടണങ്ങൾ, ഹരിയാനയിൽ രണ്ട്, ഹിമാചൽപ്രദേശിൽ 43, കേരളത്തിൽ മൂന്ന്, മധ്യപ്രദേശിൽ 147, മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഒന്ന്, ഉത്തർപ്രദേശിൽ മൂന്ന്, ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ മൂന്ന് പട്ടണങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. പട്ടികയിലെ ആകെ എണ്ണം 396 ആണ്. ഗുജറാത്തിൽ 14,000 ഫീഡറുകളും ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ 1,269 ഫീഡറുകളും തത്സമയ വിവരശേഖരണ-സ്മാർട്ട് ഫീഡർ നിരീക്ഷണ സംവിധാനത്തിന്റെ പരിധിയിലുണ്ട്. ആകെ 15,269 ഫീഡറുകളാണ്. ഈ പ്രവൃത്തികൾ നഗരപ്രാന്തങ്ങളിലെയും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെയും ഫീഡറുകളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ഏഴ് നഗരങ്ങളിൽ 8,607.58 കോടിയുടെ സ്മാർട്ട് വിതരണ പ്രവൃത്തികൾ
സ്മാർട്ട് വിതരണ പദ്ധതിയിൽ ഹരിയാനയിലെ ഗുരുഗ്രാമിന് 706.04 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതി ചെലവും 423.62 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവും അനുവദിച്ചു. ഫരീദാബാദിന് 2,932.17 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതി ചെലവും 1,759.30 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവുമുണ്ട്. ഉത്തർപ്രദേശിലെ കാൻപൂരിന് 751.27 കോടി രൂപയും 450.76 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവും, നോയ്ഡയ്ക്ക് 1,333.20 കോടി രൂപയും 799.92 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവും, വാരാണസിക്ക് 1,455.18 കോടി രൂപയും 873.11 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവും അനുവദിച്ചു. ബിഹാറിലെ പട്നയ്ക്ക് 873.67 കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതി ചെലവും 524.21 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവും, ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഋഷികേശിന് 556.05 കോടി രൂപയുടെ ചെലവും 500.44 കോടി കേന്ദ്ര സഹായവുമാണ് അനുവദിച്ചത്. ആകെ പദ്ധതി ചെലവ് 8,607.58 കോടി രൂപയും കേന്ദ്ര സഹായം 5,331.36 കോടി രൂപയുമാണ്.
വിതരണ കമ്പനികളുടെ ജീവനക്കാരെ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളിൽ പരിശീലിപ്പിക്കാനും ശേഷിവികസനത്തിനുമായി നവീകരിച്ച വിതരണ മേഖലാ പദ്ധതിയിൽ 100.9 കോടി രൂപ വകയിരുത്തി. 2026 ജൂലൈ വരെ 23.36 കോടി രൂപ വിനിയോഗിച്ചു. രാജ്യത്താകെ 14,853 പേരെയാണ് പരിശീലിപ്പിച്ചത്. കേരളത്തിൽ തൃശൂർ കോർപ്പറേഷൻ വൈദ്യുതി വിഭാഗം, കൊച്ചിൻ പോർട്ട് ട്രസ്റ്റ് എന്നിവയിൽ നിന്നായി 180 പേരും കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡിൽ നിന്ന് 823 പേരും പരിശീലനം നേടി.
ആൻഡമാൻ നിക്കോബാറിൽ 48, ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ മൂന്ന് വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 332, 754, 487, അരുണാചൽപ്രദേശിൽ 205, അസമിൽ 250, ബിഹാറിലെ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 176, 205, ഛത്തീസ്ഗഢിൽ 311, ഡൽഹിയിൽ 75, ഗോവയിൽ 297 പേരാണ് പരിശീലനം നേടിയത്. ഗുജറാത്തിലെ നാല് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 306, 130, 309, 274 പേരും ഹരിയാനയിലെ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 388, 195 പേരും ഹിമാചൽപ്രദേശിൽ 531 പേരും പരിശീലനം നേടി.
ജമ്മു കശ്മീരിലെ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 186, 159, ഝാർഖണ്ഡിൽ 277, കർണാടകയിലെ അഞ്ച് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 170, 147, 39, 184, 40, ലഡാക്കിൽ 81, മധ്യപ്രദേശിലെ മൂന്ന് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 347, 479, 495, മഹാരാഷ്ട്രയിലെ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 256, 626 പേരും പരിശീലനം നേടി. മണിപ്പൂരിൽ 103, മേഘാലയയിൽ 161, മിസോറാമിൽ 121, നാഗാലാൻഡിൽ 42, പുതുച്ചേരിയിൽ 214, പഞ്ചാബിൽ 330 പേരാണ് പരിശീലനം നേടിയത്.
രാജസ്ഥാനിലെ മൂന്ന് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 179, 364, 280, സിക്കിമിൽ 144, തമിഴ്നാട്ടിൽ 884, തെലങ്കാനയിലെ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 80, 111, ത്രിപുരയിൽ 366 പേരും പരിശീലനം നേടി. ഉത്തർപ്രദേശിലെ അഞ്ച് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 226, 309, 234, 327, 238 പേരും ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ 130 പേരും പശ്ചിമബംഗാളിൽ 248 പേരുമാണ് പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയത്. രാജ്യത്തെ ആകെ പരിശീലനം നേടിയ ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം 14,853 ആണ്.
