അലഹബാദ്, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-
ഹിന്ദുമതത്തിൽ നിന്ന് ഇസ്ലാമിലേക്ക് മാറിയതിനെ തുടർന്ന് പ്രായപൂർത്തിയായ രണ്ട് സഹോദരിമാരെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തടഞ്ഞുവെച്ചത് പൂർണമായും നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ജെയിൻ ആണ് 22 പേജുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ദിയ ഭാട്ടിയ എന്ന സോയ ദിയ ഭാട്ടിയ, 20, അൻഷു ഭാട്ടിയ എന്ന അമീന അൻഷു ഭാട്ടിയ, 35 എന്നിവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയിലാണ് നടപടി. കേസ് ശീർഷകം കുൻവർ സുൽത്താൻ അലി ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് പേർ വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഉത്തർപ്രദേശ് ഉൾപ്പെടെ നാല് പേർ എന്നാണ്. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് അലി ബിൻ സൈഫിനൊപ്പം കൈഫ് ഹസൻ, മുഹമ്മദ് അബൂബക്കർ, മുഹമ്മദ് ആരീബ് മസൂദ്, ഫറാസ് ഖാൻ, ദിനേഷ് കുമാർ യാദവ് എന്നിവർ ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ മനീഷ് ഗോയലിനൊപ്പം എ.ജി.എ പങ്കജ് സക്സേന ഹാജരായി.
സ്വന്തം വിശ്വാസപ്രകാരമാണ് മതം മാറിയതെന്ന് സഹോദരിമാർ കോടതിയിൽ
അൻഷു 2020-ലും ദിയ 2021-ലുമാണ് ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചതെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സ്വന്തം വിശ്വാസം, മനഃസാക്ഷി, മാനസിക സമാധാനം, ആത്മീയ ആശ്വാസം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു തീരുമാനമെന്നും ബലപ്രയോഗമോ വഞ്ചനയോ സമ്മർദമോ പ്രലോഭനമോ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും ഇരുവരും വ്യക്തമാക്കി. നേരിട്ട് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അവരുടെ മറുപടികൾ വ്യക്തവും സ്വാഭാവികവും സംശയരഹിതവുമാണെന്നും ഭയമോ സമ്മർദമോ ഉണ്ടെന്നതിന് സൂചനയില്ലെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.
പ്രായപൂർത്തിയായ മക്കളുടെ വിശ്വാസവും താമസവും തീരുമാനിക്കാൻ പിതാവിന് അധികാരമില്ല
പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരാൾക്ക് വിശ്വാസം, താമസം, കൂട്ടുകെട്ട്, വ്യക്തിജീവിതം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള പൂർണ നിയമശേഷിയുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ 21, 25 അനുച്ഛേദങ്ങൾ വ്യക്തിയുടെ അന്തസ്സും സ്വാതന്ത്ര്യവും മനഃസാക്ഷിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കുന്നുവെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. പ്രായപൂർത്തിയായതിന് ശേഷം മാതാപിതാക്കളുടെ അധികാരം ഭരണഘടനാപരമായ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വഴിമാറണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
മതപരിവർത്തന കേസ് നിലനിൽക്കുന്നത് തടങ്കലിന് ന്യായീകരണമല്ലെന്ന് കോടതി
യുവതികളുടെ പിതാവ് ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയും വഞ്ചനയിലൂടെയും മതപരിവർത്തനം നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് നൽകിയ കേസിനെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് സംസ്ഥാനം ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയെ എതിർത്തത്. ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ വിവിധ വകുപ്പുകളും ഉത്തർപ്രദേശ് നിയമവിരുദ്ധ മതപരിവർത്തന നിരോധന നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകളും കേസിൽ ചേർത്തിരുന്നു. മതപരിവർത്തനം വലിയ സംഘടിത ഗൂഢാലോചനയുടെ ഭാഗമാണെന്നും രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിനും അഖണ്ഡതയ്ക്കും ഐക്യത്തിനും ബാധകമാണെന്നും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വാദമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ മതപരിവർത്തനത്തിന്റെ നിയമസാധുതയും യുവതികളെ തടഞ്ഞുവെച്ചതിന്റെ നിയമസാധുതയും രണ്ടുതരം വിഷയങ്ങളാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
മതപരിവർത്തനത്തിൽ നിയമലംഘനം ഉണ്ടായാലും വീട്ടുതടങ്കലിന് അനുമതിയാകില്ല
2021-ലെ മതപരിവർത്തന നിരോധന നിയമത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കരുതിയാലും അതുകൊണ്ട് പ്രായപൂർത്തിയായ രണ്ട് സ്ത്രീകളെ അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി പിതാവിന് തടഞ്ഞുവെക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മതപരിവർത്തനത്തിന്റെ നിയമസാധുത ബന്ധപ്പെട്ട വേദിക്ക് പരിശോധിക്കാം. എന്നാൽ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം നിയമപരമായ അധികാരമില്ലാതെ തടയാനാവില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. മതപരമായ തീരുമാനം തന്നെ രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന വസ്തുതകൾ സംസ്ഥാനത്തിന് ഹാജരാക്കാനായില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.
യുവതികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാതെ തടങ്കൽ തുടരാൻ സംസ്ഥാനം അനുവദിച്ചെന്ന് വിമർശനം
യുവതികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം ക്രിമിനൽ നടപടികളുടെ മറവിൽ നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കൽ തുടരാൻ സംസ്ഥാന സംവിധാനങ്ങൾ അനുവദിച്ചതായി കോടതി വിമർശിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ചെയ്തികളും ചെയ്യാതിരിപ്പുകളും അവരുടെ അടിസ്ഥാനാവകാശങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നതിന് പരോക്ഷ പിന്തുണ നൽകിയെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ അത്യന്തം ഗുരുതരമായ ലംഘനമാണിതെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ട സാഹചര്യമാണെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.
പിതാവും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും ചേർന്ന് 25 ലക്ഷം രൂപ നൽകണം
രണ്ട് സ്ത്രീകൾക്കും ആകെ 25 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ പിതാവിനെയും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിനെയും സംയുക്തമായും വേർതിരിച്ചും ഉത്തരവാദികളാക്കി. തുക ഇരുവർക്കും തുല്യമായി വിഭജിച്ച് എട്ട് ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നൽകണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്. സ്വന്തം ഇഷ്ടമുള്ള സ്ഥലത്തും വ്യക്തിയോടൊപ്പവും ജീവിക്കാൻ ഇരുവരും പൂർണ സ്വതന്ത്രരാണെന്നും പിതാവിനോ സംസ്ഥാനത്തിനോ മറ്റാർക്കും ഇടപെടാനാവില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
പാസ്പോർട്ടും സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും ഏഴ് ദിവസത്തിനകം തിരികെ നൽകണം
യുവതികളുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, സഞ്ചാരം, താമസം, തൊഴിൽ, മതപരമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നിവയിൽ ഇടപെടുന്നതിൽ നിന്ന് പിതാവിനെ കോടതി വിലക്കി. അവരുടെ പാസ്പോർട്ടുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ, തിരിച്ചറിയൽ രേഖകൾ, ബാങ്ക് പാസ്ബുക്കുകൾ, ചെക്ക് ബുക്കുകൾ, മതപരിവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ, മറ്റ് വ്യക്തിപരമായ സാധനങ്ങൾ എന്നിവ ഏഴ് ദിവസത്തിനകം കൈമാറണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. സമാധാനപരമായ ജീവിതത്തിലും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലും ഇടപെടലുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ സംസ്ഥാന അധികാരികൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ആവശ്യമായാൽ സംരക്ഷണം നൽകണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.
മതപരിവർത്തന കേസിന്റെ അന്തിമഫലം ഈ വിധി തീരുമാനിക്കുന്നില്ല
ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് നടപടിയിൽ യുവതികളെ തടഞ്ഞുവെച്ചത് നിയമവിരുദ്ധമാണോ എന്ന വിഷയം മാത്രമാണ് കോടതി തീരുമാനിച്ചതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ജെയിൻ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു. പിതാവ് നൽകിയ ക്രിമിനൽ കേസിലെ അന്വേഷണം നിയമപ്രകാരം തുടരാം. മതപരിവർത്തനം നിയമപരമായി സാധുവാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും ക്രിമിനൽ കേസിന്റെ ഗുണദോഷത്തിലും ഈ ഉത്തരവ് അന്തിമ കണ്ടെത്തലല്ലെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.
പ്രായപൂർത്തിയായവരുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ശക്തമായ ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണം
നിയമതലത്തിൽ, പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരാളുടെ മതവിശ്വാസം കുടുംബത്തിന്റെ എതിർപ്പുകൊണ്ട് മാത്രം നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ലെന്ന ഭരണഘടനാപരമായ നിലപാടാണ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ശക്തമാക്കിയത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ അനുമതിയേക്കാൾ പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തിയുടെ സ്വതന്ത്ര തെരഞ്ഞെടുപ്പിനാണ് പ്രാധാന്യമെന്ന് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഭരണകൂടം പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഭരണഘടനാപരമായ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാമെന്ന സമീപനവും ഈ വിധി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.