ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10 –

ഐഐടി ഡൽഹിയുടെ 57-ാമത് ബിരുദദാനച്ചടങ്ങിൽ സംസ്കൃത മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിയത് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വിവാദമായി. ഓഗസ്റ്റ് എട്ടിന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി പങ്കെടുത്ത ചടങ്ങിലായിരുന്നു മന്ത്രോച്ചാരണം. ഇത് ഗായത്രി മന്ത്രമാണെന്ന് കോൺഗ്രസ് വക്താവ് ഷമ മുഹമ്മദ് ആരോപിക്കുകയും പ്രമുഖ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിലെ ബിരുദദാനച്ചടങ്ങിൽ മതപരമായ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ചതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ചൊല്ലിയത് ഗായത്രി മന്ത്രമല്ലെന്നും തൈത്തിരീയ ഉപനിഷത്തിലെ ശിക്ഷാവല്ലിയിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളാണെന്നും അക്കാദമിക് രംഗത്തുള്ളവരും പൂർവവിദ്യാർഥികളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പഠനവും അധ്യാപക-വിദ്യാർഥി ബന്ധവും പ്രമേയം

കൃഷ്ണ യജുർവേദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തൈത്തിരീയ ഉപനിഷത്തിന്റെ ആദ്യ ഭാഗമാണ് ശിക്ഷാവല്ലി. വിദ്യാഭ്യാസം, അച്ചടക്കം, ധാർമിക ഉത്തരവാദിത്വം, ആത്മനിയന്ത്രണം, അധ്യാപകരോടുള്ള ബഹുമാനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. പഠനം പൂർത്തിയാക്കി സമൂഹത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്ക് അധ്യാപകൻ നൽകുന്ന നിർദേശങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. സത്യം പറയുക, ധാർമികമായ പാത പിന്തുടരുക, മാതാപിതാക്കളെയും അധ്യാപകരെയും അതിഥികളെയും ആദരിക്കുക തുടങ്ങിയ സന്ദേശങ്ങളാണ് ബിരുദദാനച്ചടങ്ങുകളിൽ സാധാരണയായി ചൊല്ലുന്ന ഭാഗത്തിലുള്ളത്.

ഐഐടികളിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളായുള്ള പതിവ്

ഐഐടി കാൻപുരിലെ പൂർവവിദ്യാർഥി ജി സി മേത്തയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ വിവിധ ഐഐടികളുടെ ബിരുദദാനച്ചടങ്ങുകളിൽ ശിക്ഷാവല്ലി പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി പങ്കെടുത്ത ബിരുദദാനച്ചടങ്ങുകളിലും സമാന മന്ത്രോച്ചാരണം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്ന് പൂർവവിദ്യാർഥികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അതേസമയം, പൊതുപണം ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പുരാതന സാംസ്കാരിക ആവിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് എത്രത്തോളം ഇടം നൽകണമെന്ന ചർച്ചയും സംഭവത്തോടെ വീണ്ടും ഉയർന്നു.

മതാചാരമോ അക്കാദമിക് പാരമ്പര്യമോ?

ശിക്ഷാവല്ലിയിലെ വരികൾ ആരാധനയുടെ ഭാഗമായി കാണേണ്ടതല്ലെന്നും വിദ്യാഭ്യാസ മൂല്യങ്ങളും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വവും ഓർമിപ്പിക്കുന്ന അക്കാദമിക് പാരമ്പര്യമായാണ് പല സ്ഥാപനങ്ങളും ഇതിനെ കാണുന്നതെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. സാങ്കേതിക മികവിനൊപ്പം ധാർമിക ഉത്തരവാദിത്വവും വളരണമെന്നാണ് ഇതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരുടെ വാദം. വിമർശകർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഇത്തരം സാംസ്കാരിക ആവിഷ്കാരങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തെയാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്. ഇതോടെ ഐഐടി ഡൽഹിയിലെ സംഭവം ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പുരാതന പാരമ്പര്യത്തിന് നൽകേണ്ട സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ചർച്ചയുടെ ഭാഗമായിരിക്കുകയാണ്.