ന്യൂഡൽഹി, ഓഗസ്റ്റ് 10 – 

ഉദ്ധവ് ബാലാസാഹേബ് താക്കറെ വിഭാഗത്തിലെ ആറ് ലോക്സഭാംഗങ്ങളെ ഏക്നാഥ് ഷിൻഡെ നയിക്കുന്ന ശിവസേനയിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ ഓം ബിർള അനുമതി നൽകിയതിനെ ചോദ്യം ചെയ്ത് അരവിന്ദ് ഗണപത് സാവന്ത് നൽകിയ ഹർജി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10ന് സുപ്രീംകോടതി രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് മാറ്റിവച്ചു. ജസ്റ്റിസ് പി.എസ്. നരസിംഹ, ജസ്റ്റിസ് അലോക് അരാധെ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ കപിൽ സിബലും ദേവദത്ത് കാമത്തും ഹാജരായി. ഷിൻഡെ വിഭാഗത്തിലെ ചില അംഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ നീരജ് കിഷൻ കൗൾ, സിദ്ധാർഥ് ഭട്നാഗർ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷിയായ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർക്കുവേണ്ടിയും ലോക്സഭാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിക്കുവേണ്ടിയും ആരും ഹാജരായില്ല.

സ്പീക്കർ കോടതിയിലെത്തിയില്ല; അടിയന്തര സ്റ്റേ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും എതിർകക്ഷികൾക്ക് സമയം നൽകുമെന്ന് ബെഞ്ച്

ലയനതീരുമാനത്തിൽ അടിയന്തര ഇടക്കാല ആശ്വാസം വേണമെന്ന് കപിൽ സിബൽ ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർക്കുവേണ്ടി ആരും ഹാജരാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ എതിർകക്ഷികൾക്ക് മറുപടി നൽകാൻ സമയം അനുവദിച്ചശേഷം ഇടക്കാല ആശ്വാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനിക്കാമെന്നാണ് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയത്. ഇതോടെയാണ് കേസ് രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് മാറ്റിയത്.

2026 ജൂലൈ 22ന് കേസ് പരിഗണിച്ചപ്പോൾ സുപ്രീംകോടതി ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എതിർകക്ഷികൾക്ക് നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നു. അന്നും ലയനതീരുമാനം സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്ന ഇടക്കാല ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. നോട്ടീസ് സ്പീക്കർക്കും ലോക്സഭാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിക്കും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10ന് കപിൽ സിബൽ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

അയോഗ്യതാ ഹർജിയില്ലാതെ ലയനം അംഗീകരിക്കാൻ സ്പീക്കർക്ക് അധികാരമില്ലെന്ന് ഉദ്ധവ് വിഭാഗം

ആറ് എംപിമാർക്കെതിരെ അയോഗ്യതാ ഹർജി നിലവിലില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അവരുടെ ലയനം അംഗീകരിച്ച് സ്വതന്ത്രമായി ഉത്തരവിറക്കാൻ സ്പീക്കർക്ക് അധികാരമില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ പ്രധാന വാദം. ഭരണഘടനയുടെ പത്താം പട്ടികയിലെ നാലാം ഖണ്ഡം പരിഗണിക്കാൻ സ്പീക്കർക്ക് അവസരം ലഭിക്കുന്നത് അയോഗ്യതാ അപേക്ഷയ്ക്ക് പ്രതിരോധമായി ലയനവാദം ഉന്നയിക്കുമ്പോഴാണെന്ന് കപിൽ സിബൽ വാദിച്ചു.

ഇക്കാര്യത്തിൽ സ്പീക്കർക്ക് പരിധിയില്ലാത്ത സ്വതന്ത്ര അധികാരമില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധികൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും സിബൽ വാദിച്ചു. ലയനം അംഗീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഉദ്ധവ് വിഭാഗത്തിന് വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരവും നൽകിയില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ മറ്റൊരു ആരോപണം.

പാർലമെന്റ് സമ്മേളനം കഴിയുന്നതുവരെ നിലവിലെ സ്ഥിതി തുടരാനാണ് ശ്രമമെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ

കേസ് നീളുന്നതിലൂടെ പാർലമെന്റിന്റെ മൺസൂൺ സമ്മേളനം കഴിയുന്നതുവരെ നിലവിലെ സ്ഥിതി തുടരാനാണ് എതിർകക്ഷികൾ ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി ദേവദത്ത് കാമത്ത് കോടതിയിൽ ആരോപിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അടിയന്തര ഇടക്കാല ഇടപെടൽ ആവശ്യമാണെന്നായിരുന്നു ഉദ്ധവ് വിഭാഗത്തിന്റെ നിലപാട്.

എന്നാൽ ഈ വാദങ്ങളുടെ ശരിതെറ്റുകളിൽ സുപ്രീംകോടതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10ന് അന്തിമമായോ ഇടക്കാലമായോ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല. സ്പീക്കറുടെ അധികാരപരിധിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹർജിക്കാരന്റെ വാദവും കോടതി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല; തള്ളിയിട്ടുമില്ല.

ആറ് എംപിമാരുടെ ലയനം ഇപ്പോൾ പ്രാബല്യത്തിൽ; ഉദ്ധവ് വിഭാഗം മൂന്നായി, ഷിൻഡെ വിഭാഗം പതിമൂന്നായി

യവത്മാലിൽ നിന്നുള്ള സഞ്ജയ് ദേശ്മുഖ്, പർഭണിയിൽ നിന്നുള്ള സഞ്ജയ് ജാധവ്, മുംബൈ നോർത്ത് ഈസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള സഞ്ജയ് ദിന പാട്ടീൽ, ഹിംഗോളിയിൽ നിന്നുള്ള നാഗേഷ് പാട്ടീൽ അഷ്ടികർ, ധാരാശിവിൽ നിന്നുള്ള ഓംപ്രകാശ് രാജേനിംബാൽക്കർ, ഷിർഡിയിൽ നിന്നുള്ള ഭൗസാഹേബ് വാക്ചൗരെ എന്നിവരുടെ ഷിൻഡെ ശിവസേനയിലേക്കുള്ള ലയനമാണ് തർക്കത്തിന്റെ കേന്ദ്രം.

ലയനം അംഗീകരിച്ചതോടെ ലോക്സഭയിൽ ഉദ്ധവ് വിഭാഗത്തിന്റെ അംഗബലം മൂന്നായി കുറഞ്ഞതായും ഷിൻഡെ വിഭാഗത്തിന്റെ അംഗബലം പതിമൂന്നായി ഉയർന്നതായുമാണ് റിപ്പോർട്ട്. സുപ്രീംകോടതി ലയനതീരുമാനം സ്റ്റേ ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഈ സ്ഥിതിയിൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ കോടതി നടപടിയിലൂടെ ഉടൻ മാറ്റമൊന്നും വന്നിട്ടില്ല.

രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം ഇടക്കാല ആശ്വാസം വീണ്ടും പരിഗണിക്കാം; ലയനത്തിന്റെ നിയമസാധുതയിൽ അന്തിമ തീർപ്പായിട്ടില്ല

അരവിന്ദ് ഗണപത് സാവന്തിന്റെ ഹർജി തള്ളുകയോ അനുവദിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. ലോക്സഭാ സ്പീക്കറുടെ തീരുമാനം നിയമപരമായി ശരിയാണെന്ന പ്രഖ്യാപനവും സുപ്രീംകോടതി നടത്തിയിട്ടില്ല. സ്പീക്കറുടെയും മറ്റ് എതിർകക്ഷികളുടെയും നിലപാട് കേട്ടശേഷം ഇടക്കാല ആശ്വാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിനാണ് കേസ് രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് മാറ്റിയത്. അതുവരെ ലയന ഉത്തരവിന് സുപ്രീംകോടതിയുടെ സ്റ്റേയില്ല.

സ്പീക്കറുടെ പത്താം പട്ടികാ അധികാരത്തിന്റെ പരിധിയിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ തുടർനിലപാട് നിർണായകമാകും

നിയമതലത്തിൽ, അയോഗ്യതാ ഹർജിയില്ലാത്തപ്പോൾ പത്താം പട്ടികയിലെ ലയനവ്യവസ്ഥ അടിസ്ഥാനമാക്കി സ്പീക്കർക്ക് ഇത്തരമൊരു തീരുമാനം എടുക്കാമോ എന്ന ചോദ്യമാണ് കേസിന്റെ കാതൽ. രാഷ്ട്രീയതലത്തിൽ, ആറ് എംപിമാരുടെ പാർലമെന്റിലെ കക്ഷിസ്ഥാനം ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി അന്തിമ നിയമവ്യാഖ്യാനം നൽകിയാൽ സമാനമായ കൂറുമാറ്റ-ലയന തർക്കങ്ങളിൽ രാജ്യവ്യാപകമായി മുൻവിധിമൂല്യം ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-ലെ നടപടിയിൽ അത്തരമൊരു നിയമതീർപ്പ് കോടതി നൽകിയിട്ടില്ല.