ബിലാസ്പുർ, ഓഗസ്റ്റ് 7:

പൊലീസിനൊപ്പം സ്വമേധയാ വന്നതാണെന്ന് ഒരാൾ നോട്ടീസിൽ എഴുതിയതുകൊണ്ടുമാത്രം അയാളെ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ വയ്ക്കുന്നത് നിയമപരമാകില്ലെന്ന് ഛത്തീസ്ഗഢ് ഹൈക്കോടതി. സൈബർ തട്ടിപ്പുകേസിൽ ജിതേഷ് ആനന്ദ് എന്ന ജിതുവിനെ 2026 ജൂൺ 28 മുതൽ ജൂൺ 30 വരെ പൊലീസ് നിയന്ത്രണത്തിൽ വച്ചത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രമേഷ് സിൻഹ, ജസ്റ്റിസ് രവീന്ദ്ര കുമാർ അഗ്രവാൾ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ജിതേഷിന്റെ ഹർജി പരിഗണിച്ചത്. ഛത്തീസ്ഗഢ് സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ജിതേഷിനെ റിമാൻഡ് ചെയ്ത ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കിയ കോടതി അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടയക്കാനും നിർദേശിച്ചു.

ജൂൺ 28ന് പൊലീസിനൊപ്പം പോയി; അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തിയത് ജൂൺ 30ന്

2026 ജൂൺ 28ന് ഹരിയാനയിലെ റോഹ്തക്കിലുള്ള വീട്ടിൽനിന്ന് പൊലീസ് തന്നെ കൊണ്ടുപോയെന്നാണ് ജിതേഷ് കോടതിയിൽ പറഞ്ഞത്. തുടർന്ന് ഡൽഹിയിലേക്കും അവിടെനിന്ന് ഛത്തീസ്ഗഢിലേക്കും കൊണ്ടുപോയി. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തിയത് ജൂൺ 30ന് മാത്രമായിരുന്നു.

ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 35(3) പ്രകാരം നോട്ടീസ് നൽകിയപ്പോൾ ജിതേഷ് സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം പൊലീസിനൊപ്പം വന്നതാണെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ വാദം. അന്വേഷണത്തിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചതിനുശേഷമാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെന്നും സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

രണ്ടുദിവസം പൊലീസ് നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നെങ്കിൽ അത് വെറും സഹകരണമല്ല

ജൂൺ 28 മുതൽ ജൂൺ 30 വരെ ജിതേഷ് തുടർച്ചയായി പൊലീസിനൊപ്പമായിരുന്നുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ഈ സമയത്ത് പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെയും പൊലീസ് അദ്ദേഹത്തെ കൊണ്ടുപോയിരുന്നു.

ഒരാൾ പൊലീസിനൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതല്ല പ്രധാനമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പൊലീസിനൊപ്പം പോകാൻ വിസമ്മതിക്കാനും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും സ്വതന്ത്രമായി മടങ്ങിപ്പോകാനും അയാൾക്ക് കഴിയുമായിരുന്നോ എന്നതാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

‘സ്വമേധയാ വരുന്നു’ എന്ന ഒപ്പുമാത്രം മതിയാകില്ല

പൊലീസിനൊപ്പം സ്വമേധയാ വരുന്നതായി നോട്ടീസിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ടെന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അത് യഥാർഥ സമ്മതമാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പൊലീസ് നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കെ ഒരാളിൽനിന്ന് ഇത്തരമൊരു എഴുത്ത് വാങ്ങിയാൽ, അയാൾക്ക് അത് നിരസിക്കാൻ യഥാർഥ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നും പരിശോധിക്കണം. പൊലീസും സാധാരണ പൗരനും തമ്മിലുള്ള അധികാര വ്യത്യാസവും കണക്കിലെടുക്കണമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.

അറസ്റ്റ് വൈകിപ്പിച്ച് നിയമത്തിലെ സംരക്ഷണം ഒഴിവാക്കാനാവില്ല

ഔദ്യോഗികമായി അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തിയാൽ മാത്രമാണ് ഒരാൾ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലാകുന്നതെന്ന വാദവും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല.

ഒരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം പൊലീസ് യഥാർഥത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കുന്ന സമയം മുതൽ ഭരണഘടന നൽകുന്ന സംരക്ഷണം ലഭിക്കണം. അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്താതെ ഒരാളെ പൊലീസ് നിയന്ത്രണത്തിൽ വച്ചശേഷം സൗകര്യമുള്ള സമയത്ത് അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്താൻ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കുറ്റം ഗുരുതരമാണെങ്കിലും നിയമം പാലിക്കണം

സൈബർ തട്ടിപ്പ് പോലുള്ള ഗുരുതര ആരോപണമാണെങ്കിലും അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ നിയമത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം നിയന്ത്രിക്കുന്ന സമയത്ത് തന്നെ നിയമം നൽകുന്ന സംരക്ഷണങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണം. കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഈ അവകാശങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പിന്നീട് റിമാൻഡ് ലഭിച്ചാലും ആദ്യത്തെ നിയമവിരുദ്ധ കസ്റ്റഡി ശരിയാകില്ല

പിന്നീട് മജിസ്ട്രേറ്റ് റിമാൻഡ് അനുവദിച്ചതുകൊണ്ട് നേരത്തെയുണ്ടായ നിയമവിരുദ്ധ പൊലീസ് കസ്റ്റഡി നിയമപരമാകില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ജൂൺ 28 മുതൽ ജൂൺ 30 വരെ ജിതേഷിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം പൊലീസ് നിയന്ത്രിച്ച രീതി നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നാണ് കോടതി കണ്ടെത്തിയത്. അതിനുശേഷം ലഭിച്ച റിമാൻഡ് കൊണ്ട് ആ നിയമലംഘനം ഇല്ലാതാകില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

റിമാൻഡ് റദ്ദാക്കി; ജിതേഷിനെ വിട്ടയക്കാൻ ഉത്തരവ്

ജിതേഷിനെതിരായ റിമാൻഡ് ഉത്തരവുകൾ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടയക്കാനും നിർദേശിച്ചു. എന്നാൽ സൈബർ തട്ടിപ്പുകേസിൽ ജിതേഷ് കുറ്റക്കാരനാണോ അല്ലയോ എന്ന് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. നിയമപ്രകാരമുള്ള അന്വേഷണം തുടരുന്നതിനും തടസ്സമില്ല. നിയമവിരുദ്ധമായ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള റിമാൻഡുമാണ് കോടതി റദ്ദാക്കിയത്.

പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ ഇനി ‘ഒപ്പിട്ടോ’ എന്നതല്ല, ‘പോകാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടായിരുന്നോ’ എന്നതും നിർണായകം

ഛത്തീസ്ഗഢിലെ സമാന കേസുകളിൽ ഈ വിധി പ്രധാനമാണ്. ഒരാൾ സ്വമേധയാ പൊലീസിനൊപ്പം വന്നതാണെന്ന് രേഖയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ടോ എന്നതുമാത്രമല്ല ഇനി പരിശോധിക്കേണ്ടത്. അയാൾക്ക് പൊലീസിനൊപ്പം പോകാതിരിക്കാനും അവിടെനിന്ന് മടങ്ങിപ്പോകാനും യഥാർഥ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നതും നിർണായകമാകും. നിയമപരമായി ഇത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള സംരക്ഷണം ശക്തമാക്കുന്നു. പൊലീസ് അന്വേഷണത്തിൽ സഹകരിക്കുന്നവരെ അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്താതെ കസ്റ്റഡിയിൽ വയ്ക്കുന്നതിനെതിരെയും വിധി വ്യക്തമായ പരിധി വരയ്ക്കുന്നു.