ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 1:

നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിനെ വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമുള്ള പൊതുസ്ഥാപനമായി പ്രഖ്യാപിച്ച കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മിഷന്റെ 2007 ജൂൺ 7ലെ ഉത്തരവ് സുപ്രീംകോടതി 2026 ജൂലൈ 31ന് സ്റ്റേ ചെയ്തു. ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ്, ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ഇടക്കാല ഉത്തരവിട്ടത്. നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച് നൽകിയ അപ്പീലിൽ കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മിഷനും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. എക്സ്ചേഞ്ചിനുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത ഹാജരായി.

കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മിഷന്റെ ഉത്തരവ് താൽക്കാലികമായി നടപ്പാകില്ല

നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ അപ്പീലിൽ സുപ്രീംകോടതി എതിർകക്ഷികൾക്ക് നോട്ടീസ് അയച്ചു. നാലാഴ്ചയ്ക്കകം മറുപടി നൽകണം. അതുവരെ എക്സ്ചേഞ്ചിനെ പൊതുസ്ഥാപനമായി കണക്കാക്കിയ കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മിഷന്റെ 2007 ജൂൺ 7ലെ ഉത്തരവിന്റെ പ്രാബല്യവും നടത്തിപ്പും സ്റ്റേ ചെയ്യുന്നതായാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയില്ലെന്ന് എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ വാദം

വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ രണ്ടാം വകുപ്പിന്റെ എച്ച് ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള പൊതുസ്ഥാപനത്തിന്റെ നിർവചനത്തിൽ എക്സ്ചേഞ്ച് ഉൾപ്പെടില്ലെന്ന് തുഷാർ മേത്ത വാദിച്ചു. ഭരണഘടനയോ പാർലമെന്റോ സംസ്ഥാന നിയമസഭയോ നിർമിച്ച നിയമപ്രകാരമല്ല എക്സ്ചേഞ്ച് സ്ഥാപിച്ചതെന്നും സർക്കാർ വിജ്ഞാപനത്തിലൂടെയോ ഉത്തരവിലൂടെയോ രൂപീകരിച്ചതല്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഓഹരിയുടമകളിൽ സർക്കാർ പങ്കാളിത്തമില്ലെന്ന് വിശദീകരണം

എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ഏകദേശം 40 ശതമാനം ആഭ്യന്തര നിക്ഷേപകരും 27 മുതൽ 30 ശതമാനംവരെ വിദേശ നിക്ഷേപകരുമുണ്ടെന്നും സർക്കാർ ഓഹരി പങ്കാളിത്തമില്ലെന്നും തുഷാർ മേത്ത കോടതിയെ അറിയിച്ചു. എക്സ്ചേഞ്ചിന് 19 വർഷമായി ലഭിച്ചിരുന്ന ഇടക്കാല സംരക്ഷണം തുടരണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.

സുതാര്യതയുടെ കാലമെന്ന് കോടതി

ഇത് സുതാര്യതയുടെ കാലമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത വാദത്തിനിടെ നിരീക്ഷിച്ചു. എക്സ്ചേഞ്ച് വിപുലമായ വിവരങ്ങൾ സ്വന്തം വെബ്‌സൈറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് തുഷാർ മേത്ത മറുപടി നൽകി. എന്നാൽ വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ പൊതുസ്ഥാപനം എന്ന നിർവചനത്തിന്റെ പരിധി കോടതി ആദ്യം പരിശോധിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.

വിവരാവകാശ അപേക്ഷയിൽ തുടങ്ങിയ നിയമപോരാട്ടം

എക്സ്ചേഞ്ചിനോട് ഒരാൾ വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം വിവരങ്ങൾ തേടിയതോടെയാണ് കേസ് ആരംഭിച്ചത്. തുടർന്ന് 2007 ജൂൺ 7ന് കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മിഷൻ എക്സ്ചേഞ്ച് പൊതുസ്ഥാപനമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സ്വകാര്യ കമ്പനിയാണെന്നും സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയോ നിയന്ത്രണമോ ഗണ്യമായ സാമ്പത്തിക സഹായമോ ഇല്ലെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി എക്സ്ചേഞ്ച് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു.

ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി പൊതുസ്ഥാപന പദവി ശരിവച്ചു

ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയിലെ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് 2010 ഏപ്രിലിൽ എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ ഹർജി തള്ളി. കേന്ദ്രസർക്കാരും സെക്യൂരിറ്റീസ് ആൻഡ് എക്സ്ചേഞ്ച് ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യയും നടത്തുന്ന വിപുലമായ നിയന്ത്രണം വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ കൊണ്ടുവരാൻ മതിയെന്നായിരുന്നു വിലയിരുത്തൽ. ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചും 2026 ജൂലൈ 1ന് അപ്പീൽ തള്ളി ഈ തീരുമാനം ശരിവച്ചു.

അന്തിമതീരുമാനം വരുന്നതുവരെ പൊതുസ്ഥാപന പദവി മരവിപ്പിച്ചു

സുപ്രീംകോടതി ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട് അന്തിമമായി റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല. കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മിഷന്റെ ഉത്തരവിന്റെ പ്രാബല്യം മാത്രമാണ് ഇടക്കാലമായി തടഞ്ഞത്. അതിനാൽ എക്സ്ചേഞ്ച് വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ പൊതുസ്ഥാപനമാണോ എന്ന വിഷയത്തിൽ അന്തിമതീരുമാനം സുപ്രീംകോടതിയുടെ തുടർപരിഗണനയ്ക്ക് ശേഷമേ ഉണ്ടാകൂ.

വിവരാവകാശ പരിധിയിൽ നിർണായക തീരുമാനത്തിന് വഴിതുറന്നു

സ്വകാര്യ സ്വഭാവമുള്ളതും സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ളതുമായ സ്ഥാപനങ്ങളെ വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ പൊതുസ്ഥാപനമായി കണക്കാക്കാനുള്ള മാനദണ്ഡമാണ് അപ്പീലിൽ പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമതീരുമാനം സമാന ഘടനയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിവരാവകാശ ബാധ്യത നിർണയിക്കുന്നതിൽ രാജ്യവ്യാപക സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.