29 ജൂലായ് 2026

പാവൽ ഡുറോവ് ആരാണ്? പുടിനെ വെല്ലുവിളിച്ച യുവ സംരംഭകൻ എങ്ങനെ ഭീകരവാദ സഹായക്കേസിലെ പ്രതിയായി? ഇന്ത്യയിൽ ടെലഗ്രാമിനെതിരായ പരാതികൾ എത്രത്തോളം ഗൗരവമുള്ളത്?

റഷ്യയുടെ ഫെഡറൽ സെക്യൂരിറ്റി സർവീസ് (FSB) ടെലഗ്രാം സ്ഥാപകനും സി.ഇ.ഒയുമായ പാവൽ ഡുറോവിനെതിരെ “ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകിയെന്ന” കുറ്റം ചുമത്തി അന്താരാഷ്ട്ര വാണ്ടഡ് പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതോടെ ലോക ടെക് രംഗം വീണ്ടും ടെലഗ്രാമിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ഒരു ചോദ്യം ബാക്കിയാകുന്നു. സ്വകാര്യതയ്ക്കും അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വേണ്ടി സ്വന്തം രാജ്യം വിട്ടുപോയ ഒരാൾ എങ്ങനെയാണ് ഇന്ന് റഷ്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയെന്ന ആരോപണം നേരിടുന്നത്? അതിനേക്കാൾ പ്രധാനമായി, ഇന്ത്യയിൽ പല തട്ടിപ്പുകളിലും കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലും ടെലഗ്രാമിന്റെ പേര് ഉയർന്നിട്ടുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ ഈ പുതിയ ആരോപണങ്ങൾ ഇന്ത്യയെയും ബാധിക്കുമോ?

റഷ്യയുടെ ‘മാർക്ക് സക്കർബർഗ്’

1984 ഒക്ടോബർ 10ന് അന്നത്തെ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ലെനിൻഗ്രാഡിൽ (ഇന്നത്തെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്) ജനിച്ച പാവൽ ഡുറോവ് ചെറുപ്പം മുതൽ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിങ്ങിൽ മിടുക്കനായിരുന്നു. 2006ൽ സഹോദരൻ നിക്കോളായ് ഡുറോവിനൊപ്പം അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച വി.കെ. (VKontakte) വളരെ വേഗത്തിൽ റഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമായി വളർന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഡുറോവിനെ “റഷ്യയുടെ മാർക്ക് സക്കർബർഗ്” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

പുടിനെ വെല്ലുവിളിച്ച സംരംഭകൻ

ഡുറോവിന്റെ ജീവിതം മാറിയത് 2011 മുതൽ. റഷ്യയിൽ സർക്കാരിനെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമായപ്പോൾ പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ അക്കൗണ്ടുകൾ അടച്ചുപൂട്ടാനും ഉപയോക്താക്കളുടെ വിവരങ്ങൾ കൈമാറാനും റഷ്യൻ സുരക്ഷാ ഏജൻസികൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഡുറോവ് അത് നിരസിച്ചു.

2014ൽ ഉക്രൈൻ അനുകൂല പ്രവർത്തകരുടെ വിവരങ്ങളും കൈമാറാൻ അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. തുടർന്ന് വി.കെയിലെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുകയും കമ്പനി വിടുകയും രാജ്യം വിട്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ദുബായിൽ താമസമാക്കി. റഷ്യ, യു.എ.ഇ., ഫ്രാൻസ് ഉൾപ്പെടെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ പൗരത്വവും സ്വന്തമാക്കി. സ്വകാര്യതയ്ക്കുവേണ്ടി സ്വന്തം ബിസിനസും രാജ്യവും ഉപേക്ഷിച്ച സംരംഭകനെന്ന പ്രതിച്ഛായ ഇതോടെയാണ് രൂപപ്പെട്ടത്.

ടെലഗ്രാം: ലോകത്തെ മാറ്റിയ മെസഞ്ചർ

2013ൽ പാവലും നിക്കോളായിയും ചേർന്നാണ് ടെലഗ്രാം ആരംഭിച്ചത്.

ഇന്ന് ടെലഗ്രാമിന് ലോകമെമ്പാടുമായി 100 കോടിയിലധികം സജീവ ഉപയോക്താക്കളുണ്ട്. വ്യക്തിഗത ചാറ്റുകൾ, വൻ ഗ്രൂപ്പുകൾ, ലക്ഷക്കണക്കിന് അംഗങ്ങളുള്ള ചാനലുകൾ, ബോട്ടുകൾ, ഫയൽ ഷെയറിങ്, എൻക്രിപ്റ്റഡ് ആശയവിനിമയം എന്നിവയാണ് ടെലഗ്രാമിനെ മറ്റു മെസഞ്ചറുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കിയത്.

2024ൽ ആദ്യമായി ടെലഗ്രാം വാർഷികമായി ലാഭം നേടിയതായും വരുമാനം 100 കോടി ഡോളർ കടന്നതായും ഡുറോവ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ടെലഗ്രാമിനെതിരെ വീണ്ടും റഷ്യ?

റഷ്യൻ അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ ആരോപണം വളരെ ഗുരുതരമാണ്.

അവരുടെ വാദമനുസരിച്ച് ടെലഗ്രാമിലെ നിരവധി ചാനലുകളും ഗ്രൂപ്പുകളും ബോട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ച്:

• ഉക്രൈൻ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം പ്രവർത്തിച്ചു.
• റഷ്യയ്ക്കുള്ളിൽ തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചു.
• അട്ടിമറി, സ്ഫോടനം, കൂട്ടക്കൊല എന്നിവ ആസൂത്രണം ചെയ്തു.
• സൈബർ തട്ടിപ്പുകൾ നടത്തി.
• തീവ്രവാദ, അതീവാദ സംഘടനകൾ പ്രചാരണം നടത്തി.

ഇത്തരം ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ ടെലഗ്രാം മനഃപൂർവം വീഴ്ച വരുത്തിയെന്നാണ് എഫ്.എസ്.ബി.യുടെ ആരോപണം. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് “ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായം” എന്ന കുറ്റം ചുമത്തിയിരിക്കുന്നത്.

ഡുറോവിന്റെ മറുപടി എന്താണ്?

റഷ്യൻ അന്വേഷണങ്ങളെ ഡുറോവ് രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമാണെന്ന് മുമ്പ് തന്നെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. സ്വകാര്യതയും അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും നിയന്ത്രിക്കാനാണ് സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.

ടെലഗ്രാമിന്റെ നിലപാട് മറ്റൊന്നാണ്. ലോകമെമ്പാടും ദിവസേന ലക്ഷക്കണക്കിന് നിയമവിരുദ്ധ പോസ്റ്റുകളും ചാനലുകളും നീക്കം ചെയ്യാറുണ്ടെന്നും, ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോമിനെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിന് അതിന്റെ ഉടമയെ ക്രിമിനൽ ഉത്തരവാദിയാക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്നുമാണ് കമ്പനിയുടെ വാദം.

റഷ്യ മാത്രമല്ല, ഫ്രാൻസും കേസെടുത്തു

ഡുറോവിനെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിച്ചത് റഷ്യ മാത്രമല്ല.

2024ൽ ഫ്രാൻസിൽ സ്വകാര്യ ജെറ്റിൽ എത്തിയപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ടെലഗ്രാമിലൂടെ നടക്കുന്ന മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, കുട്ടികളെ ലൈംഗികമായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന ഉള്ളടക്കം, സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നിവ തടയുന്നതിൽ വേണ്ടത്ര സഹകരിച്ചില്ലെന്നാണ് ഫ്രഞ്ച് അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ആരോപണം.

ഡുറോവ് ഈ കുറ്റങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയും ടെലഗ്രാം യൂറോപ്യൻ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുവെന്നും വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇന്ത്യയിൽ ടെലഗ്രാമിന്റെ പേര് ഉയർന്നത് എവിടെയെല്ലാം?

ഇന്ത്യയിൽ ടെലഗ്രാം നിരോധിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ നിരവധി ഹൈപ്രൊഫൈൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾ ടെലഗ്രാമിനെ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

• NEET ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരീക്ഷാ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചകളിൽ ടെലഗ്രാം ഗ്രൂപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചെന്ന അന്വേഷണങ്ങൾ.
• ഓഹരി വിപണി, ക്രിപ്റ്റോ നിക്ഷേപ തട്ടിപ്പുകൾ.
• വ്യാജ പാർട്ട് ടൈം ജോലി വാഗ്ദാനങ്ങളിലൂടെ കോടിക്കണക്കിന് രൂപ തട്ടിയ ഓൺലൈൻ തട്ടിപ്പുകൾ.
• ബാലലൈംഗിക ചൂഷണ ഉള്ളടക്കം പങ്കുവെച്ച കേസുകൾ.
• സിനിമാ പൈറസി, കാപ്പിറൈറ്റ് ലംഘനങ്ങൾ.
• മയക്കുമരുന്ന് വിതരണ ശൃംഖലകളുടെ ആശയവിനിമയം.
• ഭീകരസംഘടനകൾ പ്രചാരണത്തിനും റിക്രൂട്ട്മെന്റിനും ടെലഗ്രാം
• ഉപയോഗിച്ചതായി ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ.

എന്നാൽ ഈ കേസുകളിൽ അന്വേഷണം നടന്നത് ടെലഗ്രാം പ്ലാറ്റ്ഫോം ഉപയോഗിച്ച പ്രതികൾക്കെതിരെയാണ്. ടെലഗ്രാം കമ്പനി തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകിയെന്ന ഔദ്യോഗിക കുറ്റം ചുമത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

ഇന്ത്യയിൽ നിരോധനത്തിന് സാധ്യതയുണ്ടോ?

ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം ടെലഗ്രാമിനെ ഇന്ത്യയിൽ നിരോധിക്കുമെന്ന ഔദ്യോഗിക തീരുമാനം ഇല്ല.

ഇന്ത്യയിൽ ഏതെങ്കിലും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിനെ നിരോധിക്കണമെങ്കിൽ:

• ഐ.ടി. ആക്ട്, 2000
• ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (ഇന്റർമീഡിയറി ഗൈഡ്‌ലൈൻസ്) ചട്ടങ്ങൾ
• ദേശീയ സുരക്ഷാ വിലയിരുത്തൽ

എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കണം.

ഇതുവരെ ടെലഗ്രാമിന് അത്തരമൊരു ദേശീയ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. എന്നാൽ നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യുക, അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുക, കോടതിയുടെ ഉത്തരവുകൾ പാലിക്കുക തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സർക്കാർ തുടർച്ചയായി സമ്മർദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്.

ടെലഗ്രാമിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ വളർച്ച: മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ വേഗത്തിൽ കുതിച്ച പ്ലാറ്റ്ഫോം

ടെലഗ്രാം ഇന്ത്യയിൽ 2015 ഓടെ എത്തിയപ്പോൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് വളരെ ചെറിയൊരു വിഭാഗം ആളുകളായിരുന്നു. എന്നാൽ വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ചിത്രം പൂർണമായും മാറി. 2016, 2017 കാലത്ത് വളർച്ച മന്ദഗതിയിലായിരുന്നെങ്കിലും 2018 മുതൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം കുത്തനെ ഉയരാൻ തുടങ്ങി. 2020ലെ കോവിഡ് കാലത്ത് ഓൺലൈൻ ക്ലാസുകളും പഠനഗ്രൂപ്പുകളും ജോലി സംബന്ധമായ ആശയവിനിമയവും വ്യാപകമായതോടെ ടെലഗ്രാം വേഗത്തിൽ ജനപ്രിയമായി. തുടർന്ന് വലിയ ഫയലുകൾ കൈമാറാനുള്ള സൗകര്യം, ആയിരക്കണക്കിന് അംഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഗ്രൂപ്പുകൾ, ചാനലുകൾ, സ്വകാര്യതാ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം 2021 മുതൽ അതിന്റെ വളർച്ച കൂടുതൽ വേഗത്തിലായി. അതേസമയം വാട്സ്ആപ്പ്, യൂട്യൂബ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, ഫേസ്ബുക്ക് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും സ്ഥിരമായി വളർന്നെങ്കിലും അവയുടെ വളർച്ച പൊതുവേ ക്രമാനുഗതമായിരുന്നു. ടെലഗ്രാമിന്റെ കാര്യത്തിൽ വളരെ ചെറിയ ഉപയോക്തൃ അടിത്തറയിൽ നിന്ന് ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കോടിക്കണക്കിന് ഇന്ത്യൻ ഉപയോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തിയതാണ് ശ്രദ്ധേയമായത്. DataReportal, Statista തുടങ്ങിയ വിവിധ പഠനങ്ങളും കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളും ചേർത്ത് നോക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യ ഇന്ന് ടെലഗ്രാമിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപയോക്തൃ വിപണികളിലൊന്നാണ്.

നീറ്റ് ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച: എന്തുകൊണ്ടാണ് ടെലഗ്രാം വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായത്?

നീറ്റ് ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച കേസിന്റെ അന്വേഷണത്തിൽ ടെലഗ്രാം വ്യാപകമായി ചർച്ചയായത്, ചോർന്ന ചോദ്യപേപ്പറുകൾ, ഉത്തരസൂചികകൾ, വ്യാജ ചോദ്യപേപ്പറുകൾ, പരീക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ചില സംഘടിത തട്ടിപ്പുസംഘങ്ങൾ ടെലഗ്രാം ചാനലുകളും ഗ്രൂപ്പുകളും ഉപയോഗിച്ചെന്ന അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ കണ്ടെത്തലുകളെത്തുടർന്നാണ്. ഇതിന് പിന്നാലെ വീണ്ടും പരീക്ഷ നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ ഇത്തരം ഉള്ളടക്കം വീണ്ടും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് തടയണമെന്ന നിലപാടിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ, ദേശീയ പരീക്ഷാ ഏജൻസിയായ എൻടിഎയുടെ ശുപാർശ പ്രകാരം, ടെലഗ്രാമിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം 2026 ജൂൺ 22 വരെ താൽക്കാലികമായി നിയന്ത്രിച്ചു. ഈ നടപടി വീണ്ടും ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച, വ്യാജ പേപ്പറുകളുടെ പ്രചരണം, പരീക്ഷാ തട്ടിപ്പ് ശൃംഖലകളുടെ ഏകോപനം എന്നിവ തടയാനുള്ള സുരക്ഷാ നടപടിയാണെന്ന് സർക്കാർ വിശദീകരിച്ചു. അതേസമയം, ഇത് കോടിക്കണക്കിന് സാധാരണ ഉപയോക്താക്കളെ ബാധിക്കുന്ന അനുപാതവിരുദ്ധ നടപടിയാണെന്നും നിയമപരമായി ചോദ്യം ചെയ്യുമെന്നും ടെലഗ്രാം അധികൃതർ പ്രതികരിച്ചു.

പാവൽ ഡുറോവിനെ അനുകൂലിക്കുന്നവർ അദ്ദേഹത്തെ സ്വകാര്യതയുടെ കാവൽക്കാരനായി കാണുന്നു. വിമർശകർ പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്. ശക്തമായ എൻക്രിപ്ഷനും വലിയ ചാനലുകളും കുറഞ്ഞ നിയന്ത്രണവുമാണ് ടെലഗ്രാമിനെ കുറ്റവാളികൾക്കും തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കും അനുയോജ്യമായ വേദിയാക്കുന്നതെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു.

യഥാർഥ വെല്ലുവിളി ഡുറോവെന്ന വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചല്ല. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് “സ്വകാര്യത എത്ര വരെ, ദേശീയ സുരക്ഷ എവിടെ മുതൽ?” എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ്. റഷ്യയുടെ പുതിയ കേസ് ആ ചർച്ചയെ വീണ്ടും ലോകവേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുകയാണ്.