ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂലൈ 26 –

ആപാർ (APAAR) പദ്ധതിയിൽ മാതാപിതാക്കൾക്ക് സമ്മതം നിഷേധിക്കാനുള്ള ‘ഒപ്റ്റ് ഔട്ട്’ ഓപ്ഷൻ നിർബന്ധമായി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും സി.ബി.എസ്.ഇക്കും നിർദേശം നൽകി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച്, 2025ലെ ‘രോഹിത് ആനന്ദ് ദാസ് വി. ഒഡീഷ സ്റ്റേറ്റ്’ കേസിൽ ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതി നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾ രാജ്യവ്യാപകമായി നടപ്പാക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.

ആപാർ (APAAR) എന്താണ്?

APAAR എന്നത് “ഓട്ടോമേറ്റഡ് പെർമനന്റ് അക്കാദമിക് അക്കൗണ്ട് രജിസ്ട്രി” (Automated Permanent Academic Account Registry) എന്ന സംവിധാനമാണ്. രാജ്യത്തെ ഓരോ വിദ്യാർത്ഥിക്കും ഒരു യൂണിക്ക് അക്കാദമിക് ഐഡി നൽകുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

ഈ ഐഡി വഴി വിദ്യാർത്ഥിയുടെ പഠനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ—സ്കൂൾ, പരീക്ഷാഫലം, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവ—ഡിജിറ്റൽ ആയി ഒരൊറ്റ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ സൂക്ഷിക്കും. സ്കൂൾ മാറിയാലും, സംസ്ഥാനങ്ങൾ മാറിയാലും ഈ അക്കാദമിക് റെക്കോർഡുകൾ തുടർച്ചയായി ലഭ്യമാകുമെന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത.

ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP) അടിസ്ഥാനമാക്കി കേന്ദ്ര സർക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന സംവിധാനമാണിത്. വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ഡിജിറ്റൽ രേഖസംരക്ഷണം എളുപ്പമാക്കുക, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പഠനയാത്ര ട്രാക്ക് ചെയ്യുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ.

സിബിഎസ്ഇ സ്കൂളുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാതാപിതാക്കൾ നൽകിയ ഹർജിയാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്. ആപാർ പദ്ധതി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പഠനവിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം ശേഖരിക്കുകയും ട്രാക്ക് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനമാണെന്നും, ‘ഒപ്റ്റ് ഔട്ട്’ അവസരം ഇല്ലാത്തത് സ്വകാര്യതാവകാശ ലംഘനമാണെന്നും ഹർജിക്കാർ സീനിയർ അഭിഭാഷക ഇന്ദിര ജയ്സിംഗ് മുഖേന വാദിച്ചു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കോടതി ഇടപെട്ടത്.

ഒപ്റ്റ് ഔട്ട് (Opt-out) എന്താണ്?

ഒരാളുടെ വിവരം അല്ലെങ്കിൽ ഡാറ്റ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് സ്വമേധയാ പുറത്ത് നിൽക്കാനുള്ള അവകാശമാണ് “ഒപ്റ്റ് ഔട്ട്”.

ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ:
ഒരു സംവിധാനം നിങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, “എനിക്ക് ഇതിൽ പങ്കെടുക്കണ്ട” എന്ന് പറയാനുള്ള ഓപ്ഷൻ ആണ് ഒപ്റ്റ് ഔട്ട്.

ഉദാഹരണം:
ആപാർ സംവിധാനത്തിൽ വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഡാറ്റ ശേഖരിക്കുമ്പോൾ,
രക്ഷിതാവിന് “ഡാറ്റ നൽകാൻ സമ്മതിക്കുന്നു” എന്നതോടൊപ്പം
“സമ്മതിക്കുന്നില്ല / പങ്കിടാൻ വേണ്ട” എന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുന്നത് — ഇതാണ് ഒപ്റ്റ് ഔട്ട്.

‘സമ്മതം’ യഥാർത്ഥമാക്കാൻ ഒപ്റ്റ് ഔട്ട് നിർബന്ധം

സമ്മതപത്രം യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘വിവരമുള്ള സമ്മതം’ (informed consent) ആകാൻ, മാതാപിതാക്കൾക്ക് പങ്കെടുക്കാതിരിക്കാൻ വ്യക്തമായ അവസരം വേണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിർബന്ധിത സമ്മതം അനുവദനീയമല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതി നിർദേശം രാജ്യത്താകെ ബാധകം

ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതി 2025ൽ നൽകിയ വിധിയിലെ പാരഗ്രാഫ് 19 അനുസരിച്ച്, സമ്മതപത്രത്തിൽ ‘നിരസിക്കൽ’ ഓപ്ഷൻ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. അതേ നിർദേശം രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ നടപ്പാക്കണമെന്ന ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശം ഇപ്പോൾ രാജ്യവ്യാപകമായി ബാധകമാക്കി സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

ആപാർ ഡാറ്റ ഉപയോഗത്തിന് കർശന നിയമപരിധി

ആപാർ വഴി ശേഖരിക്കുന്ന വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ പേഴ്സണൽ ഡാറ്റ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ആക്ട് 2023 അനുസരിച്ചായിരിക്കണം കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടത്. ഡാറ്റ ശേഖരണം, സംഭരണം, ഉപയോഗം എന്നിവ നിയമപരവും സുരക്ഷിതവുമായിരിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

മൂന്നാംകക്ഷികൾക്ക് ഡാറ്റ കൈമാറ്റം നിയന്ത്രണം

ആപാർ പദ്ധതിയിൽ ശേഖരിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ മറ്റ് മൂന്നാംകക്ഷികൾക്കോ കൈമാറാൻ പാടില്ല. നിയമപരമായി അനുവദിച്ച പരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം. അതിലുപരി ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് അനുവദനീയമല്ലെന്ന് കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

നിർബന്ധിത ആപാർ രജിസ്ട്രേഷനിൽ ആശങ്ക

സിബിഎസ്ഇ 2026 മുതൽ 9 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലെ ബോർഡ് പരീക്ഷ രജിസ്ട്രേഷനായി ആപാർ ഐഡി നിർബന്ധമാക്കിയ നടപടി ഹർജിക്കാർ ചോദ്യം ചെയ്തു. ആധാർ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് കുട്ടികളെ നിർബന്ധിത ആധാർ രജിസ്ട്രേഷനിലേക്ക് തള്ളുന്നതാണെന്നും അവർ വാദിച്ചു.

സ്വകാര്യതാവകാശം വീണ്ടും ചർച്ചയിൽ

ആപാർ പദ്ധതി വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് ‘നിരീക്ഷണ സംവിധാനം’ (surveillance) പോലെ പ്രവർത്തിക്കാമെന്ന ആശങ്കയും ഹർജിയിൽ ഉയർന്നു. സ്വകാര്യതാവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പുട്ടസ്വാമി വിധിയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നതാണെന്നും വാദിച്ചു.

വിധിയുടെ പ്രായോഗിക ഫലം

ഈ ഉത്തരവോടെ ഇനി വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും രക്ഷിതാക്കൾക്കും ഡാറ്റ പങ്കിടലിൽ വ്യക്തമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ലഭിക്കും. കൂടാതെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ ഡാറ്റ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്വപരമാകാൻ ഈ വിധി വഴിയൊരുക്കും.