ഒരുകാലത്ത് സിനിമാ തിയേറ്ററുകളിലും ടെലിവിഷനിലും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്കം കാണണമെങ്കിൽ ആളുകൾ രഹസ്യ മാർഗങ്ങൾ തേടിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് മൊബൈൽ ഫോണിലെ ഒരു ആപ്പ് മതി. നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ലോകത്തിന്റെ ഏത് ഭാഗത്തുനിന്നും ഏത് തരത്തിലുള്ള ദൃശ്യങ്ങളും കൈവശമെത്തും. ഒ.ടി.ടി. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ ഈ അതിവേഗ വളർച്ച പ്രേക്ഷകർക്ക് വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകിയെങ്കിലും, അതേ സമയം നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ചില പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ അശ്ലീലവും നിയമവിരുദ്ധവുമായ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറുന്നുവെന്ന പരാതികളും ശക്തമായി.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ കേന്ദ്രസർക്കാർ ഘട്ടംഘട്ടമായി നടത്തിയ നടപടികളുടെ ഫലമായി 50 ഒ.ടി.ടി. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കിയതായി പാർലമെന്റിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്. വാർത്താവിതരണ-പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രാലയവും ഇലക്ട്രോണിക്സ്-ഐ.ടി. മന്ത്രാലയവും മറ്റ് അന്വേഷണ ഏജൻസികളും ചേർന്നാണ് ഈ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചത്. വിവരസാങ്കേതിക നിയമം, സ്ത്രീകളുടെ അശ്ലീല ചിത്രീകരണം തടയുന്ന നിയമം, ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചെന്ന കണ്ടെത്തലുകളാണ് നടപടികളുടെ അടിസ്ഥാനമെന്ന് സർക്കാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.

ആദ്യ പ്രഹരം 2024 മാർച്ചിൽ

ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കെതിരായ വ്യാപക നടപടിയുടെ തുടക്കം 2024 മാർച്ചിലായിരുന്നു. ഒരേസമയം 18 ഒ.ടി.ടി. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ തടഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് സർക്കാർ ആദ്യഘട്ട നീക്കം നടത്തിയത്. Dreams Films, Voovi, Yessma, Uncut Adda, Tri Flicks, X Prime, Neon X VIP, Besharams, Hunters, Rabbit Movies, Xtramood, Nuefliks, MoodX, Mojflix, Hot Shots VIP, Fugi, Chikooflix, Prime Play എന്നിവയാണ് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നിരോധിക്കപ്പെട്ട പ്രധാന പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ.

ഇവയിൽ പലതും ചുരുങ്ങിയ സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ നിരക്കിൽ അത്യന്തം ലൈംഗികത നിറഞ്ഞ വെബ് സീരീസുകളും ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളും പ്രചരിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് അന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ കണ്ടെത്തൽ. ചില പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ പ്രായപരിധി നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാതെ ഇത്തരം ഉള്ളടക്കം പ്രചരിപ്പിച്ചതായും സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അവസാനിച്ചില്ല; നടപടി കൂടുതൽ ശക്തമായി

ആദ്യഘട്ട നടപടിക്ക് പിന്നാലെ സർക്കാർ നിരീക്ഷണം അവസാനിപ്പിച്ചില്ല. പല പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും പുതിയ പേരുകളിലും പുതിയ വെബ് വിലാസങ്ങളിലുമായി വീണ്ടും പ്രവർത്തിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്നാണ് നിരീക്ഷണം ശക്തമാക്കിയത്.

അതിന്റെ ഫലമായാണ് 2025 ജൂലൈയിൽ രണ്ടാമത്തെ, കൂടുതൽ വ്യാപകമായ നടപടി. ഈ ഘട്ടത്തിൽ 20 പുതിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ കൂടി സർക്കാർ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കി. ALTT (ALTBalaji), Ullu, Big Shots App, Desiflix, Boomex, Navarasa Lite, Gulab App, Kangan App, Bull App, ShowHit, Jalva App, Wow Entertainment, Look Entertainment, HitPrime, Feneo, ShowX, Sol Talkies, Adda TV, HotX VIP, Hulchul App എന്നിവയാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടത്.

ഈ ഘട്ടത്തിന്റെ പ്രത്യേകത മറ്റൊന്നായിരുന്നു. മുമ്പ് തടഞ്ഞിട്ടും വീണ്ടും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയ Neon X VIP, MoodX, Mojflix, Fugi, Tri Flicks എന്നീ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കെതിരെയും വീണ്ടും നടപടി സ്വീകരിച്ചു. ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം നിരോധിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നം അവസാനിക്കുന്നില്ലെന്നും, പുതിയ ഡൊമെയ്‌നുകളിലൂടെയും പുതിയ ആപ്പുകളിലൂടെയും പ്രവർത്തനം തുടരാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഈ സംഭവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മൂന്നാംഘട്ടം: 2026 ഫെബ്രുവരി

രണ്ട് ഘട്ടങ്ങൾക്കു ശേഷവും സർക്കാർ പരിശോധന തുടർന്നു. 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ മൂന്നാംഘട്ട നടപടിയായി Feel App, Digi Movieplex, Jugnu App, MoodX VIP, Koyal Playpro എന്നീ അഞ്ച് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കി.

ഇതോടെ രണ്ട് വർഷം നീണ്ട നടപടികളിൽ സർക്കാർ തടഞ്ഞ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ എണ്ണം അൻപതായി.

എന്തുകൊണ്ടാണ് 50 എന്ന കണക്ക്?

പൊതുവായി പുറത്തുവന്ന പട്ടികകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അൻപത് വ്യത്യസ്ത പേരുകൾ കാണാനാവില്ല. കാരണം, ചില പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ ഒന്നിലധികം തവണ സർക്കാർ നടപടിക്ക് വിധേയമായി. ചിലത് പുതിയ പേരുകളിലും പുതിയ സേവനങ്ങളായും വീണ്ടും പ്രവർത്തിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിനാലാണ് ഇത്. Hot Shots VIP, Prime Play തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കെതിരായ തുടർനടപടികളും സർക്കാർ കണക്കിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ച ഔദ്യോഗിക കണക്കിൽ 50 ഒ.ടി.ടി. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്കെതിരെയാണ് നടപടി സ്വീകരിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയത്.

നിയമം പറയുന്നത് എന്ത്?

വിവരസാങ്കേതിക നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാകുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കം നിയമലംഘനമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് അതിന്റെ പ്രചാരണം തടയാൻ അധികാരമുണ്ട്. സ്ത്രീകളുടെ അശ്ലീല ചിത്രീകരണം നിരോധിക്കുന്ന നിയമം, കുട്ടികളെ ലൈംഗിക ചൂഷണത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന നിയമം, പൊതുമര്യാദയും പൊതുസുരക്ഷയും സംബന്ധിച്ച നിയമങ്ങൾ എന്നിവയും ഇത്തരം കേസുകളിൽ ബാധകമാകും. നിയമലംഘനം ആവർത്തിക്കുകയോ പൊതുതാൽപര്യത്തിന് ഹാനികരമാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയോ ചെയ്താൽ വെബ്‌സൈറ്റുകളും ആപ്പുകളും തടയാനുള്ള അധികാരം സർക്കാരിനുണ്ട്.

ഒ.ടി.ടി.യുടെ വളർച്ചയും പുതിയ വെല്ലുവിളികളും

ഇന്ത്യയിൽ ഒ.ടി.ടി. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ വളർച്ച കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വേഗം നടന്നത്. വലിയ കമ്പനികൾ നിർമ്മിക്കുന്ന നിലവാരമുള്ള സിനിമകളും സീരീസുകളും ഒരു വശത്തുണ്ടെങ്കിലും, മറുവശത്ത് കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ അതിവേഗം പ്രേക്ഷകരെ ആകർഷിക്കാൻ അശ്ലീലതയെ പ്രധാന ആകർഷണമാക്കിയ നിരവധി ചെറിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും രംഗത്തെത്തി. സ്മാർട്ട്ഫോണുകളുടെ വ്യാപനം, ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകളുടെ ലാളിത്യം, കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ പദ്ധതികൾ എന്നിവ ഇവയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമായി.

എന്നാൽ ഇത്തരം പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ പ്രായപരിശോധനയുടെ അഭാവം, ഉള്ളടക്ക നിയന്ത്രണത്തിലെ വീഴ്ച, സ്വകാര്യതാ പ്രശ്നങ്ങൾ, നിയമവിരുദ്ധമായ വീഡിയോ പ്രചാരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ വർധിച്ചതോടെയാണ് സർക്കാർ ഇടപെടൽ ശക്തമാക്കിയത്.

സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയന്ത്രണവും തമ്മിലുള്ള ചർച്ച

സർക്കാരിന്റെ ഈ നടപടികളെ ചിലർ ഡിജിറ്റൽ ശുചീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് കാണുന്നത്. അശ്ലീലവും നിയമവിരുദ്ധവുമായ ഉള്ളടക്കം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ താൽപര്യത്തിനാണെന്നാണ് അവരുടെ വാദം.

മറുവശത്ത്, ഡിജിറ്റൽ അവകാശ പ്രവർത്തകരും മാധ്യമവിദഗ്ധരും മറ്റൊരു ചോദ്യവും ഉയർത്തുന്നു. നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കത്തിനെതിരായ നടപടി അനിവാര്യമാണെങ്കിലും, അതിന്റെ പേരിൽ സൃഷ്ടിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും അനാവശ്യ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തരുതെന്നാണ് അവരുടെ നിലപാട്. ഏത് ഉള്ളടക്കമാണ് നിയമവിരുദ്ധമെന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യതയും സ്വതന്ത്ര മേൽനോട്ടവും വേണമെന്ന ആവശ്യവും ഉയരുന്നുണ്ട്.

മുന്നിലുള്ള വഴി

ഒ.ടി.ടി. ലോകം ഇന്ത്യയിലെ വിനോദമേഖലയെ മാറ്റിമറിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിനൊപ്പം നിയമത്തിന്റെയും നൈതികതയുടെയും അതിരുകൾ എവിടെയാണെന്ന ചർച്ചയും ശക്തമാകുന്നു. അശ്ലീല ഉള്ളടക്കം തടയേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന് പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അതേ സമയം സൃഷ്ടിപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഡിജിറ്റൽ അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ അൻപത് ഒ.ടി.ടി. പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾക്ക് പൂട്ടുവീണ കഥ വെറും നിരോധനങ്ങളുടെ ചരിത്രമല്ല. ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ വിനോദലോകം ഇനി ഏത് ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങും, നിയന്ത്രണവും സ്വാതന്ത്ര്യവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ എങ്ങനെ കണ്ടെത്തും എന്ന വലിയ ദേശീയ ചർച്ചയുടെ തുടക്കവുമാണ് അത്.