പ്രയാഗ്‌രാജ്  ജൂലൈ 9-

വിവാഹമോചനത്തിന് ശേഷം യുവതി പുനർവിവാഹം ചെയ്ത വിവരം കോടതിയെ അറിയിച്ചിട്ടും, ആദ്യഭർത്താവിൽ നിന്ന് ജീവനാംശം ഈടാക്കാൻ ഉത്തരവിട്ട കുടുംബകോടതി നടപടിയിൽ അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി വിശദീകരണം തേടി. ഝാൻസി കുടുംബകോടതിയിലെ അഡീഷണൽ പ്രിൻസിപ്പൽ ജഡ്ജിയോടാണ് ഹൈക്കോടതി വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെട്ടത്.

ക്രിമിനൽ നടപടി നിയമത്തിലെ (CrPC) 125-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം, പുനർവിവാഹ വിവരം വ്യക്തമാക്കിയ സാഹചര്യത്തിലും ആദ്യഭർത്താവ് ജീവനാംശം നൽകണമെന്ന് വിധിച്ചതിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്താണെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചോദിച്ചു. ജൂലൈ 7-ന് ജസ്റ്റിസ് പ്രവീൺ കുമാർ ഗിരിയുടെ ബെഞ്ചാണ് ഈ കേസ് പരിഗണിച്ചത്. ഹർജിക്കാരന്റെയും എതിർകക്ഷിയുടെയും അഭിഭാഷകരുടെയും വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല.

2025 ജൂലൈ 30-നാണ് കക്ഷികൾക്ക് ഝാൻസി കുടുംബകോടതിയിൽ നിന്ന് വിവാഹമോചന ഡിക്രി ലഭിക്കുന്നത്. ഇതിന് പിന്നാലെ യുവതി പുനർവിവാഹം ചെയ്ത കാര്യവും കോടതിയെ ബോധിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നിട്ടും ആദ്യഭർത്താവ് ജീവനാംശം നൽകണമെന്ന കുടുംബകോടതി ഉത്തരവാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഇടപെടലിന് കാരണമായത്.

നിയമത്തിന്റെ ഗൗരവമേറിയ പരിശോധന

കുടുംബകോടതി ഉത്തരവിന്റെ സാധുത പരിശോധിക്കുന്ന ഹൈക്കോടതി, ജഡ്ജിയോട് നേരിട്ട് വിശദീകരണം തേടിയത് സംഭവത്തിന്റെ ഗൗരവം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. പുനർവിവാഹം കഴിഞ്ഞ സ്ത്രീക്ക് ആദ്യഭർത്താവിൽ നിന്ന് 125-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം ജീവനാംശത്തിന് അർഹതയുണ്ടോ എന്ന നിർണായക നിയമചോദ്യമാണ് ഈ കേവിലൂടെ വീണ്ടും ഉയർന്നു വരുന്നത്.

എന്താണ് നിയമം പറയുന്നത്?

ക്രിമിനൽ നടപടി നിയമത്തിലെ 125-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം വിവാഹമോചിതയായ സ്ത്രീക്ക് ജീവനാംശം ആവശ്യപ്പെടാം. എന്നാൽ അവൾ വീണ്ടും വിവാഹിതയായിരിക്കരുത് എന്ന നിബന്ധന ഇതിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യ കോഡിലെ (India Code) നിയമവിവരങ്ങൾ പ്രകാരവും ‘ഭാര്യ’ എന്ന പദത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വിവാഹമോചിതയായ, എന്നാൽ പുനർവിവാഹം കഴിക്കാത്ത സ്ത്രീ മാത്രമാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്.

തുടർനടപടികൾ ഇങ്ങനെ

ഝാൻസി കുടുംബകോടതി നൽകുന്ന വിശദീകരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കും ഹൈക്കോടതിയുടെ അടുത്ത നീക്കം. കുടുംബകോടതിയുടെ ഉത്തരവ് നിലനിർത്തണമോ, തിരുത്തണമോ അതോ റദ്ദാക്കണമോ എന്ന് അതിനുശേഷമാകും ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിക്കുക. നിലവിൽ, പുനർവിവാഹത്തിന് ശേഷവും ജീവനാംശം അനുവദിച്ച കീഴ്ക്കോടതി ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതിയുടെ സൂക്ഷ്മപരിശോധനയിലാണ്.

സമാന കേസുകളിൽ നിർണായകമാകും

ഈ കേസിന്റെ അന്തിമ വിധി കുടുംബകോടതികളിലെ സമാനമായ നിരവധി ജീവനാംശ കേസുകളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയേക്കും. വിവാഹമോചനം, പുനർവിവാഹം, ജീവനാംശാവകാശം എന്നിവ ഒരുമിച്ച് വരുന്ന കേസുകളിൽ രേഖകളും വസ്തുതകളും കൃത്യമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഈ നടപടി അടിവരയിടുന്നത്.

നിയമപരമായി 125-ാം വകുപ്പിന്റെ ആനുകൂല്യം പുനർവിവാഹത്തിന് ശേഷവും തുടരുമോ എന്ന ചോദ്യമുയരുമ്പോൾ, സാമൂഹികമായി ഇത് വിവാഹമോചിതരുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയും പുതിയ ജീവിതത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർവരമ്പുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം, കുടുംബകോടതി ഉത്തരവുകൾ വ്യക്തമായ കാരണങ്ങളോടെയും നിയമപരമായും ആയിരിക്കണമെന്ന കർശന സന്ദേശവും ഉയർന്ന നീതിന്യായ സംവിധാനം ഇതിലൂടെ നൽകുന്നു.