പോക്സോ കേസിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രത്യേക അധികാരം വിനിയോഗിച്ച് അസാധാരണ പരിഹാരം

ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ ചില കേസുകൾ കുറ്റവും ശിക്ഷയും എന്ന സാധാരണ ചട്ടക്കൂടിനപ്പുറം മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സങ്കീർണതകളെ കോടതിയുടെ മുന്നിലെത്തിക്കാറുണ്ട്. അടുത്തിടെ സുപ്രീംകോടതി പരിഗണിച്ച ഒരു പോക്‌സോ (POCSO) കേസും അത്തരത്തിലൊന്നായിരുന്നു.

നിയമപരമായി കുറ്റകൃത്യം നടന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം കോടതി നേരിട്ട ചോദ്യം മറ്റൊന്നായിരുന്നു:

നിയമം സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം തന്നെ പിന്നീട് കോടതി തകർക്കണമോ?

ഈ ധാർമ്മികവും നിയമപരവുമായ പ്രതിസന്ധിക്കാണ് സുപ്രീംകോടതി ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദം ഉപയോഗിച്ച് മറുപടി കണ്ടെത്തിയത്. കോടതി കുറ്റവാളിക്കെതിരായ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കുകയും ഇരയും പ്രതിയും ഭർത്താവും ഭാര്യയുമായി തുടരാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത് സാധാരണ കേസുകൾക്കുള്ള മാതൃകയല്ലെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.

കേസിന്റെ പിന്നാമ്പുറം

പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടിയും യുവാവും പ്രണയത്തിലായിരുന്നു. പിന്നീട് ബന്ധം തകരുകയും പെൺകുട്ടി പരാതി നൽകുകയും ചെയ്തു. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ യുവാവിനെ പോക്‌സോ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരനാക്കി 10 വർഷം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു. തുടർന്ന് പെൺകുട്ടി മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിച്ചെങ്കിലും ആ ബന്ധം മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തകർന്നു. പിന്നീട് അവളും ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട യുവാവും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുകയും വിവാഹിതരാകുകയും ചെയ്തു. അവർ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

സുപ്രീംകോടതി പരിഹരിച്ച മനുഷ്യ പ്രതിസന്ധി

ഈ കേസിൽ കോടതി പരിഹരിച്ചത് വെറും ഒരു നിയമപ്രശ്നമല്ല.

1. നിയമസത്യം Vs ജീവിതസത്യം

നിയമത്തിന്റെ കണ്ണിൽ കുറ്റകൃത്യം നടന്നിട്ടുണ്ട്.

പക്ഷേ ജീവിതത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ ഇരയും പ്രതിയും ഇന്ന് ഒരു കുടുംബമാണ്.

ശിക്ഷ നിലനിന്നാൽ ഭർത്താവ് ജയിലിലാകും. ഭാര്യ വീണ്ടും സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ദുരിതത്തിലാകും. അവരുടെ ഭാവി കുടുംബജീവിതം തകരും.

അതിനാൽ കോടതി ചോദിച്ചത്:

ഇപ്പോൾ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് നീതിയാണോ, അതോ പുതിയൊരു അനീതിയാണോ?

2. നിയമം സംരക്ഷിക്കേണ്ട വ്യക്തിക്കുതന്നെ നിയമം ഭീഷണിയാകുമ്പോൾ

പോക്സോ നിയമം കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കാനാണ്.

എന്നാൽ ഈ കേസിൽ ശിക്ഷ തുടർന്നാൽ അതിന്റെ ആഘാതം ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടിവരുന്നത് പരാതിക്കാരിക്കുതന്നെയായിരുന്നു.

അവൾ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രതിയോടൊപ്പം ജീവിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, ശിക്ഷ തുടരുന്നത് അവളുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ജീവിതം തകർക്കുമെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

3. “നിയമപരമായി സമ്മതമില്ല, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ സമ്മതമുള്ള ബന്ധം”

ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ വർഷങ്ങളായി നേരിടുന്ന വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണിത്.

18 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ സമ്മതം നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കാനാവില്ല.

എന്നാൽ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ പല കേസുകളിലും കൗമാരപ്രണയങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

നിയമം അവയെ കുറ്റകൃത്യമായി കാണുമ്പോൾ, വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അതേ വ്യക്തികൾ വിവാഹിതരായി കുടുംബമായി ജീവിക്കുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുന്നു.

അപ്പോൾ കോടതി നേരിടുന്നത് കുറ്റകൃത്യമല്ല, മറിച്ച് ഒരു സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

 “കുറ്റം കാമത്തിൽ നിന്നല്ല, പ്രണയത്തിൽ നിന്നാണ്”

ഈ വിധിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം കോടതി പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത കാര്യമാണ്.

കോടതി പോക്‌സോ നിയമത്തെ ദുർബലമാക്കിയിട്ടില്ല.

ബാലപീഡനം, ബലാത്സംഗം, ചൂഷണം എന്നിവയ്‌ക്കെതിരായ നിയമ സംരക്ഷണം തുടർന്നും ശക്തമായി നിലനിൽക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കുന്നു.

പക്ഷേ എല്ലാ കേസുകളും ഒരേ മാതൃകയിൽ കാണാനാവില്ലെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ “പൂർണ നീതി” ഉറപ്പാക്കാൻ ഭരണഘടന കോടതി കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന അധികാരം ഉപയോഗിക്കാമെന്നാണ് ഈ വിധി കാണിക്കുന്നത്.
മുൻപ് സമാനമായ ഒരു കേസിൽ സുപ്രീംകോടതി, ഇത് “lust” അല്ല, “love” ന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ള സംഭവമാണെന്ന് നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. അന്നും കോടതി കുടുംബജീവിതവും കുട്ടിയുടെ ഭാവിയും പരിഗണിച്ചാണ് ഇടപെട്ടത്.

നിയമവും നീതിയുടെ ആത്മാവുംനിയമംമാത്രം നോക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ ശിക്ഷ തുടരുമായിരുന്നു.

പക്ഷേ നീതിയുടെ ആത്മാവ് പരിശോധിച്ചപ്പോൾ കോടതി കണ്ടത്:

• ഒരു കുടുംബം
• ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യക്തികൾ
• വീണ്ടും തകരാൻ സാധ്യതയുള്ള ഒരു ജീവിതം

അതാണ് ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദം ഉപയോഗിക്കാൻ കോടതിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
സാധാരണ കേസുകൾക്കുള്ള മാതൃകയല്ലെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി
കേസിൽ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കിയത് പോക്‌സോ നിയമത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ വിവാഹം മൂലം ഇല്ലാതാകുമെന്നോ, പിന്നീട് ഇരയും പ്രതിയും ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ എല്ലാ കേസുകളിലും കോടതികൾ ഇത്തരത്തിൽ ഇടപെടുമെന്നോ അർഥമാക്കരുത് എന്നതാണ്. ഈ കേസിലെ അത്യപൂർവമായ സാഹചര്യങ്ങൾ, ഇരയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ നിലപാട്, ഇരുവരുടെയും വിവാഹജീവിതം, അവരുടെ ഭാവി ജീവിതത്തിൽ ശിക്ഷ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്നിവ കണക്കിലെടുത്താണ് ഭരണഘടനയുടെ Article 142 പ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക അധികാരം സുപ്രീംകോടതി ഉപയോഗിച്ചത്. അതിനാൽ, താഴ്ന്ന കോടതികൾ ഈ വിധിയെ ഒരു പൊതുനിയമമായോ സ്ഥിരം തത്വമായോ കാണരുതെന്നും, പോക്‌സോ നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങളിൽ വിവാഹം എന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഇളവ് നൽകാനാവില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമായി സൂചിപ്പിച്ചു. ഇത് ഒരു അസാധാരണ കേസിൽ “പൂർണനീതി” ഉറപ്പാക്കാൻ നടത്തിയ അസാധാരണ ഇടപെടലാണെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

 “പൂർണനീതി” (Complete Justice) എന്നത് എന്താണ്?

Article 142 പ്രകാരം സുപ്രീംകോടതിക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക അധികാരം, നിയമത്തിലെ സാധാരണ വ്യവസ്ഥകൾ മാത്രം പിന്തുടർന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന അനീതി ഒഴിവാക്കി, ഒരു കേസിലെ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് യഥാർത്ഥ നീതി ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്.

ഈ കേസിൽ നിയമത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നോക്കിയാൽ പ്രതിയുടെ പോക്‌സോ ശിക്ഷ നിലനിൽക്കേണ്ടതായിരുന്നു. കാരണം കുറ്റകൃത്യം നടന്ന സമയത്ത് പെൺകുട്ടി പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആളായിരുന്നു. എന്നാൽ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം കേസ് സുപ്രീംകോടതിയിലെത്തുമ്പോൾ യാഥാർത്ഥ്യം മാറിയിരുന്നു. പരാതിക്കാരി ഇപ്പോൾ പ്രായപൂർത്തിയായ വ്യക്തിയാണ്. അവൾ അതേ വ്യക്തിയെ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർ ഭർത്താവും ഭാര്യയുമായി ജീവിക്കുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ഭർത്താവിനെ ജയിലിലയച്ചാൽ നിയമം സംരക്ഷിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച സ്ത്രീയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ജീവിതം തന്നെ തകരും.
അതിനാൽ കോടതി ചോദിച്ചത്, “നിയമം അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പാക്കുന്നത് നീതിയാകുമോ, അതോ പുതിയൊരു അനീതി സൃഷ്ടിക്കുമോ?” എന്നതാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ശിക്ഷ നിലനിർത്തുന്നത് നിയമപരമായി ശരിയായിരിക്കാം. പക്ഷേ അതിന്റെ ഫലം ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ തകർച്ചയായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് കോടതി Article 142 ഉപയോഗിച്ച് നിയമത്തിന്റെ സാധാരണ ഫലത്തിൽ നിന്ന് മാറി, കേസിന്റെ പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ച്, ഇരുവരെയും “ഭർത്താവും ഭാര്യയുമായി ജീവിക്കാൻ സ്വതന്ത്രരാക്കിയത്”.

അതായത്, “പൂർണനീതി” എന്നത് നിയമത്തിലെ വകുപ്പുകൾ മാത്രം പ്രയോഗിക്കുന്നതല്ല; ആ വകുപ്പുകളുടെ ഫലം മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ എന്ത് പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുമെന്ന് കൂടി പരിശോധിച്ച്, അന്തിമമായി നീതിക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതാണ്. ഈ കേസിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ആ “പൂർണനീതി” ഒരു കുടുംബജീവിതം സംരക്ഷിക്കുന്നതിലായിരുന്നു.