ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 15 –
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി 2021 ഏപ്രിലിൽ പാകിസ്താനിലെ ബലൂചിസ്താനിലുള്ള ഹിങ്‌ലാജ് മാതാ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്ന പദ്ധതി പരിഗണിച്ചിരുന്നതായി പുതിയ പഠനരേഖ. അന്നത്തെ പാക് പ്രധാനമന്ത്രി ഇമ്രാൻ ഖാനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും നിർദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. എന്നാൽ സന്ദർശനം നടന്നില്ലെന്നാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സ്ട്രാറ്റജിക് സ്റ്റഡീസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രേഖ പറയുന്നത്.
ഇന്ത്യ–പാക് ബന്ധം സ്ഥിരതയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള രഹസ്യചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു നിർദേശം. ബലൂചിസ്താനിലെ ലാസ്ബേല ജില്ലയിലുള്ള ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചശേഷം മോദി ഇസ്‌ലാമാബാദിൽ ഖാനെ കാണാനായിരുന്നു പദ്ധതി. അന്നത്തെ വിദേശകാര്യമന്ത്രി ഷാ മഹ്മൂദ് ഖുറേഷി ഉൾപ്പെടെ പാക് മന്ത്രിസഭയിൽനിന്ന് ഉയർന്ന എതിർപ്പാണ് പദ്ധതി മുടക്കിയതെന്ന് പഠനരേഖ പറയുന്നു.
നിയന്ത്രണരേഖയിലെ വെടിനിർത്തൽ പാലിക്കാൻ ഇരുരാജ്യങ്ങളും 2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ വീണ്ടും ധാരണയിലെത്തിയ പശ്ചാത്തലത്തിലായിരുന്നു ഈ നീക്കം. ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ നിലച്ചപ്പോഴും രഹസ്യ ആശയവിനിമയങ്ങൾ സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് പഠനത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
യുഎഇയിലെ രഹസ്യചർച്ചകളിൽ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ പങ്കെടുത്തു
2021 ജനുവരിയിൽ മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ–പാക് ഉദ്യോഗസ്ഥർ യുഎഇയിൽ രഹസ്യചർച്ചകൾ നടത്തിയതായി രേഖ പറയുന്നു. കശ്മീരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സൈനിക സംഘർഷം കുറയ്ക്കുകയും നിയന്ത്രണരേഖയിൽ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുകയുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
കോവിഡ് കാലത്ത് നടന്ന ഈ നീക്കങ്ങളിൽ രഹസ്യാന്വേഷണ മേധാവികളും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാക്കളും പാകിസ്താന്റെ സൈനിക നേതൃത്വവും പങ്കാളികളായിരുന്നു.
വെടിനിർത്തൽ ധാരണ അതിർത്തിയിലെ വെടിവെപ്പ് കുറച്ചു
2003ലെ വെടിനിർത്തൽ കരാർ പാലിക്കുമെന്ന് 2021 ഫെബ്രുവരി 25നാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ആവർത്തിച്ച് ഉറപ്പുനൽകിയത്. നയതന്ത്ര–സുരക്ഷാതല ആശയവിനിമയങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായുണ്ടായ ഈ ധാരണ അതിർത്തി കടന്നുള്ള വെടിവെപ്പ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ സഹായിച്ചതായി പഠനം പറയുന്നു.
2019 ഓഗസ്റ്റിൽ ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ പ്രത്യേക പദവി ഇന്ത്യ റദ്ദാക്കിയതിനു പിന്നാലെ വഷളായ ബന്ധത്തിൽ, നിർദിഷ്ട ക്ഷേത്രസന്ദർശനം സുപ്രധാന നയതന്ത്ര നീക്കമാകുമായിരുന്നുവെന്നാണ് രേഖയുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഹിങ്‌ലാജ് മാതാ ക്ഷേത്രം പ്രധാന ഹൈന്ദവ തീർഥാടനകേന്ദ്രം
സതീദേവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 52 ശക്തിപീഠങ്ങളിൽ ഒന്നായാണ് ഹിങ്‌ലാജ് മാതാ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പാകിസ്താനിലെ പ്രധാന ഹൈന്ദവ തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ ക്ഷേത്രത്തിന് ഖത്രി സമൂഹത്തിനിടയിൽ പ്രത്യേക മതപ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ആശയവിനിമയമില്ലായ്മ തെറ്റായ കണക്കുകൂട്ടലിന് വഴിവയ്ക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ്
‘ദ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ബാക്ക് ചാനൽ ടോക്സ് ബിറ്റ്വീൻ ഇന്ത്യ ആൻഡ് പാകിസ്താൻ’ എന്ന പഠനരേഖ, ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ തടസ്സപ്പെടുമ്പോഴും രഹസ്യബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രസക്തി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
2025 മേയിലെ സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിനുശേഷം ആശയവിനിമയ മാർഗങ്ങൾ ഇല്ലാതായത്, ആണവായുധങ്ങളുള്ള ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ തെറ്റായ കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെ അപകടം വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും രേഖ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
Disclaimer: The information published on Samadarsi.com is provided for general news, informational, educational, and public awareness purposes only. While every reasonable effort is made to ensure the accuracy, reliability, and timeliness of the content, Samadarsi Communication LLP does not guarantee that all published information is free from errors, omissions, or inaccuracies. The views and opinions expressed in opinion articles, guest columns, interviews, and reader comments are solely those of the respective authors and do not necessarily reflect the views of Samadarsi Communication LLP. Readers are encouraged to independently verify any information before making financial, legal, medical, political, or personal decisions based on the content published on this website. Samadarsi.com reserves the right to update, modify, correct, or remove any content at any time without prior notice. Any links to external websites are provided solely for the convenience of users, and we do not endorse or accept responsibility for the content, security, accuracy, or privacy practices of such third-party websites. All trademarks, logos, images, and other copyrighted materials appearing on this website remain the property of their respective owners.
