ന്യൂഡൽഹി  / 2026  /  നവംബർ 07

കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ സഹമന്ത്രി രാംദാസ് അഠാവലെ ഡൽഹിയിലെ ഐഎൻഎ ദില്ലി ഹാട്ടിൽ നടക്കുന്ന ശിൽപ് സമാഗം മേള സന്ദർശിച്ചു. നവംബർ ആറിന് വൈകിട്ടായിരുന്നു സന്ദർശനം. കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയമാണ് മേള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പരമ്പരാഗത കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കും സംരംഭകർക്കും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും വിൽക്കാനും അവസരമൊരുക്കുന്ന മേളയിൽ നവംബർ ഒന്നുമുതൽ അഞ്ചുവരെ ഏകദേശം 37.90 ലക്ഷം രൂപയുടെ വിൽപ്പന നടന്നു.

കേന്ദ്ര ഉപഭോക്തൃകാര്യ ഭക്ഷ്യ പൊതുവിതരണ സഹമന്ത്രി നിമുബെൻ ജയന്തിഭായ് ബാംഭണിയയും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ദേശീയ പട്ടികജാതി ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനും മാനേജിങ് ഡയറക്ടറുമായ പ്രഭാത് ത്യാഗി, ജനറൽ മാനേജർ സപൻ ബറുവ, ഡെപ്യൂട്ടി ജനറൽ മാനേജർ രജനീഷ് ബാങ്കർ, അസിസ്റ്റന്റ് ജനറൽ മാനേജർ ഗുൽഷൻ പഹാഡിയ, മാനേജർ പി. കെ. ഝാ, അസിസ്റ്റന്റ് മാനേജർ മഹേഷ് ചന്ദ് എന്നിവരും മന്ത്രാലയത്തിലെ മറ്റു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും സന്നിഹിതരായിരുന്നു.

ഏഴ് മേഖലകളിൽ പാരമ്പര്യവും കലയും രുചിവൈവിധ്യവും

പ്രകാശവും പാരമ്പര്യവും, ദീപത്തിൽനിന്ന് ദീപം തെളിയിക്കാം എന്ന ആശയത്തിലാണ് പതിനഞ്ചുദിവസത്തെ മേള ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും പരമ്പരാഗത കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യവും ഏഴ് വ്യത്യസ്ത മേഖലകളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. കലാ ആംഗൻ, പ്രകാശ് ചൗക്ക്, പൂജാ പഥ്, സജാവട്ട് ബസാർ, ഘരാന, സ്വാദ് ചൗക്ക്, മഞ്ച് എന്നിവയാണ് ഈ മേഖലകൾ. രാജ്യത്തിന്റെ കലാ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യവും ഭക്ഷണവൈവിധ്യവും ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കാൻ സന്ദർശകർക്ക് ഇവിടെ അവസരമുണ്ട്.

രാംദാസ് അഠാവലെ മേളയിലെ സ്റ്റാളുകൾ സന്ദർശിച്ച് പ്രദർശനങ്ങൾ വിലയിരുത്തി. പട്ടികജാതിക്കാർ, മറ്റു പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാർ, ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾ, ഭിന്നശേഷിക്കാർ എന്നിവരിൽപ്പെട്ട കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കും ഗുണഭോക്താക്കൾക്കും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും വിപണനം ചെയ്യാനും എളുപ്പത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വേദിയാണ് മേള. ഇവരുടെ സംരംഭകശേഷി വളർത്താനുള്ള മന്ത്രാലയത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ പ്രതിബദ്ധതയാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്. നൂറ്റിമുപ്പതിലധികം സ്റ്റാളുകളിൽ കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, കൈത്തറി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത തുണിത്തരങ്ങൾ, ഉത്സവ അലങ്കാരങ്ങൾ, വിളക്കുകൾ, വീടലങ്കാര വസ്തുക്കൾ, മറ്റു തദ്ദേശീയ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു.

ആയിരത്തിലധികം കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് അവസരം

പരമ്പരാഗത കരകൗശല തൊഴിലാളികളെയും സംരംഭകരെയും ഉപഭോക്താക്കളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന വേദിയായി ശിൽപ് സമാഗം മാറിയെന്ന് അഠാവലെ പറഞ്ഞു. വിപണിയുമായുള്ള ബന്ധം വളർത്താനും ഉപജീവന അവസരങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താനും മേള സഹായിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കേന്ദ്രസർക്കാർ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക പുരോഗതിക്കായി പ്രവർത്തിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മാന്യമായ ഉപജീവനത്തിന് മതിയായ അവസരങ്ങൾ ആവശ്യമുള്ള വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിഗണന നൽകുന്നുണ്ടെന്നും മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.

മന്ത്രാലയം 2022 മുതൽ ശിൽപ് സമാഗം മേളകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പട്ടികജാതി, മറ്റു പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾ, ശുചീകരണ തൊഴിലാളി സമൂഹങ്ങൾ എന്നിവയിൽനിന്നുള്ള ആയിരത്തിലധികം കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് ഇവയിലൂടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും വിൽക്കാനും അവസരം ലഭിച്ചു. പരമ്പരാഗത കരകൗശലം, കൈത്തറി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമിക്കുന്നതിന്റെ തത്സമയ പ്രദർശനങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ എന്നിവ മേളയിൽ ഒരുമിക്കുന്നു. സംരംഭകത്വം വളർത്താനും ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും എല്ലാവരുടെയും പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നതായി മന്ത്രി പറഞ്ഞു. കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് സൗജന്യ സ്റ്റാളുകൾ, യാത്രാച്ചെലവ്, ദിവസബത്ത, ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ഗതാഗതസൗകര്യം എന്നിവയും നൽകുന്നുണ്ട്.

വിൽപ്പനയിൽ മുന്നേറ്റം; ഓൺലൈൻ വിപണിയിലേക്കും വഴി

പരമ്പരാഗത ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കാണാനും കരകൗശല തൊഴിലാളികളുടെ വൈദഗ്ധ്യം ആസ്വദിക്കാനും കുടുംബങ്ങളും യുവാക്കളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ആളുകളാണ് മേളയിലെത്തുന്നത്. തൊഴിലാളികളുടെ സംരംഭക ശ്രമങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണത്തിനും സ്വയംപര്യാപ്തതയ്ക്കും സന്ദർശകർ പിന്തുണ നൽകുന്നു. മേള ആരംഭിച്ചതുമുതൽ മികച്ച വിൽപ്പനയുണ്ടെന്ന് മന്ത്രാലയത്തിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു. സന്ദർശകരുടെ ആവേശവും ഗുണഭോക്തൃ സമൂഹങ്ങൾ നിർമിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളോടുള്ള വർധിച്ചുവരുന്ന താൽപ്പര്യവുമാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.

ദേശീയ പട്ടികജാതി ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ, ദേശീയ പിന്നാക്ക വിഭാഗ ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ, ദേശീയ ശുചീകരണ തൊഴിലാളി ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ, ദേശീയ ദിവ്യാംഗജന ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ എന്നീ നാല് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയാണ് നവംബർ ഒന്നുമുതൽ അഞ്ചുവരെ ഏകദേശം 37.90 ലക്ഷം രൂപയുടെ വിൽപ്പന രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന മികച്ച വിപണി പ്രതികരണവും കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കായി വളരുന്ന വിപണിസാധ്യതകളുമാണ് ഈ കണക്ക് കാണിക്കുന്നതെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു. കരകൗശല തൊഴിലാളികളെ ഇ കൊമേഴ്‌സ് വേദികളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഭാരത് ട്യൂലിപ് പോലുള്ള സംരംഭങ്ങളിലൂടെ വിപണി വിപുലീകരിക്കാനും മേള അവസരമൊരുക്കുന്നു. ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ സർഗശേഷിയും കഴിവുകളും ആഘോഷിക്കുന്ന പർപ്പിൾ ഫെസ്റ്റ്, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനും തുല്യ അവസരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും പ്രോത്സാഹനം നൽകുന്നു.

സന്ധ്യകളിൽ കലാവിരുന്ന്; മേള നവംബർ പതിനഞ്ചുവരെ

എല്ലാ വൈകുന്നേരവും മഞ്ചിൽ നടക്കുന്ന കലാപരിപാടികളാണ് മേളയിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്ന്. വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള കലാകാരന്മാരും സംഘങ്ങളും വർണാഭമായ നാടോടിനൃത്തങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത സംഗീതം, പ്രാദേശിക കലാരൂപങ്ങൾ എന്നിവ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ബഹുസ്വരമായ സാംസ്കാരിക ആവിഷ്കാരങ്ങൾ ഒരേ വേദിയിൽ കാണാനുള്ള അവസരമാണ് ഈ പരിപാടികൾ നൽകുന്നത്. മേളയിൽ ഉത്സവാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനൊപ്പം വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റത്തിനും ഇവ വഴിയൊരുക്കുന്നു.

മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലുള്ള ദേശീയ പട്ടികജാതി, പിന്നാക്ക വിഭാഗ, ശുചീകരണ തൊഴിലാളി, ദിവ്യാംഗജന ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷനുകളാണ് പങ്കെടുക്കുന്ന ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നത്. സൗജന്യ സ്റ്റാളുകളും യാത്രാച്ചെലവും ദിവസബത്തയും ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഗതാഗതസൗകര്യവും നൽകി മന്ത്രാലയം അവരുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഐഎൻഎ ദില്ലി ഹാട്ടിലെ ശിൽപ് സമാഗം മേള നവംബർ പതിനഞ്ചുവരെ തുടരും.

.