ചണ്ഡീഗഡ്, 2026 നവംബർ 04 –

ഹരിയാനയിലെ ചരഖി ദാദ്രി ജില്ലയിൽ ആരവല്ലി മലനിരകളോട് ചേർന്ന പ്രദേശത്ത് ഖനനത്തിന് നൽകിയ അനുമതിയെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കത്തിൽ പഞ്ചാബ് ഹരിയാന ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർണായക ഇടപെടൽ. ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുതാൽപര്യം ഉറപ്പാക്കിയശേഷമേ ഖനനാനുമതി സംബന്ധിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കാനാകൂവെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അശ്വനി കുമാർ മിശ്ര, ജസ്റ്റിസ് രോഹിത് കപൂർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. ഖനനം നടക്കുന്ന സ്ഥലം ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് ഡ്രോൺ സർവേ റിപ്പോർട്ട് പ്രാഥമികമായി സൂചിപ്പിക്കുന്നതായി കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഖനനം നിയമപരമായി അനുവദിക്കാവുന്നതാണോയെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന അധിക സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാൻ ചരഖി ദാദ്രി ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർക്ക് നിർദേശം നൽകി.

ഖനനാനുമതിയുടെ കാലാവധിയെച്ചൊല്ലി തർക്കം

സ്വകാര്യ സ്ഥാപനത്തിന് അനുവദിച്ച ഖനനാവകാശത്തെ ചോദ്യം ചെയ്താണ് ഹർജിക്കാർ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ഖനനത്തിനുള്ള പാട്ടക്കരാറിന്റെ കാലാവധി 2026 ജനുവരിയിൽ അവസാനിച്ചുവെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ വാദം. എന്നാൽ 2027 ജനുവരി രണ്ടുവരെ കരാറിന് സാധുതയുണ്ടെന്നാണ് എതിർകക്ഷികൾ കോടതിയെ അറിയിച്ചത്. ഖനനം അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥലത്തിന്റെ പരിധിയിലും അംഗീകൃത ഖനനപദ്ധതിയിലും ഉൾപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നതെന്ന് ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ നേരത്തെ സത്യവാങ്മൂലം നൽകിയിരുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും പാലിച്ചാണ് ഖനനം നടത്തുന്നതെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

ഡ്രോൺ സർവേയിൽ നിർണായക വിവരങ്ങൾ

കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച ഡ്രോൺ സർവേ റിപ്പോർട്ടിലാണ് ഖനനപ്രദേശം ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ ഭാഗമാണെന്ന സൂചന ലഭിച്ചത്. ഖനനം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പച്ചപ്പും വനാവരണവും നിലനിൽക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ പാട്ടത്തിന് നൽകിയ സ്ഥലത്ത് ഖനനപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുകയാണ്. ഖനനമേഖലയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥിതിയും പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യവും വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ സംരക്ഷണം പൊതുതാൽപര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന വിഷയമാണെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

റവന്യൂ രേഖകളും ഖനനപ്രദേശത്തിന്റെ സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്നു

ഖനനത്തിനായി പാട്ടത്തിന് നൽകിയ ഭൂമി റവന്യൂ രേഖകളിൽ ഗൈർ മുംകിൻ പഹാഡ് എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതെന്ന് ഹർജിക്കാർ കോടതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത മലമ്പ്രദേശം എന്നാണ് ഈ രേഖപ്പെടുത്തലിന്റെ അർഥം. ഖനനപ്രദേശം ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ ഭാഗമാണെന്ന പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തലിന് റവന്യൂ രേഖകളും പിന്തുണ നൽകുന്നതായി കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇത്തരം മലനിരകൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭൂമിയുടെ നിയമപരമായ സ്വഭാവവും ഖനനാനുമതിയുടെ സാധുതയും പരിശോധിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഹർജിക്കാർക്ക് താൽപര്യമില്ലെങ്കിലും പൊതുതാൽപര്യം പ്രധാനമെന്ന് കോടതി

കേസുമായി മുന്നോട്ടുപോകുന്നതിൽ ഹർജിക്കാർ വേണ്ടത്ര താൽപര്യം കാണിക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ഹർജിക്കാരുടെ നിലപാട് മാത്രം പരിഗണിച്ച് കേസ് അവസാനിപ്പിക്കാനാവില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വലിയ പൊതുതാൽപര്യ വിഷയങ്ങളാണ് കേസിൽ ഉയരുന്നതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഖനനം അനുവദിക്കുമ്പോൾ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനുള്ള നിയമപരമായ ബാധ്യതകൾ അധികൃതർ പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ വിഷയം വിശദമായി പരിശോധിക്കാനാണ് കോടതിയുടെ തീരുമാനം.

കോടതിയെ സഹായിക്കാൻ അമിക്കസ് ക്യൂറിയെ നിയമിച്ചു

കേസിലെ നിയമപരവും പരിസ്ഥിതിസംബന്ധവുമായ വിഷയങ്ങൾ വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നതിനായി അഭിഭാഷകൻ ജതിൻ ബൻസലിനെ കോടതി അമിക്കസ് ക്യൂറിയായി നിയമിച്ചു. കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുഴുവൻ രേഖകളും അദ്ദേഹത്തിന് കൈമാറാൻ ഹൈക്കോടതി രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദേശം നൽകി. ചരഖി ദാദ്രി ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ ഖനനപ്രദേശം ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ ഭാഗമാണോയെന്നും അവിടെ ഖനനം നിയമപരമായി അനുവദിക്കാമോയെന്നും വ്യക്തമായി വിശദീകരിക്കണം. ഈ വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ അധിക സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാനാണ് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

നവംബർ 11ന് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും

ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ വി പി സാങ്‌വാനും കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ആശിഷ് റാവലും കോടതിയിൽ ഹാജരായി. ഹരിയാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ദീപക് ബല്യാൻ ഹാജരായി. ഒമ്പതാം എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ പുനീത് ബാലിയും അഭിഭാഷക നിഹാരിക മിത്തലും ഹാജരായി. നവംബർ 11നാണ് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കുന്നത്. ഖനനപ്രദേശത്തിന്റെ നിയമപരമായ സ്ഥിതിയും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകളും സംബന്ധിച്ച വിശദീകരണം ലഭിച്ചശേഷമായിരിക്കും കോടതി തുടർനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുക. ഖനനം പൂർണമായി നിരോധിക്കുന്ന അന്തിമ ഉത്തരവ് കോടതി ഇതുവരെ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.