ടെഹ്റാൻ, 2026 നവംബർ 3 –

ഇറാനിൽ അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തെ തുടർന്ന് വീണ്ടും സംഘർഷം രൂക്ഷമായി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് സമീപമുള്ള ഇറാന്റെ ഖെഷ്ം ദ്വീപിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും ശക്തമായ സ്ഫോടനങ്ങൾ നടന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഇറാന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനം തിരിച്ചടിച്ചതോടെയാണ് സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ വഷളായത്. ഇതിനിടെ, ഇറാനെതിരെ ഉടൻ കൂടുതൽ സൈനിക നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ തിടുക്കമില്ലെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ചയിലൂടെ പരിഹരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. നവംബർ മൂന്നിനാണ് ഇതുസംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നത്.

സൈനിക നടപടിക്ക് തിടുക്കമില്ലെന്ന് ട്രംപ്

ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷം തുടരുന്നതിനിടെയാണ് നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുള്ള വാതിൽ തുറന്നിട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കിയത്. അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കാര്യമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സാമ്പത്തിക ശേഷിയിലും വലിയ തിരിച്ചടിയുണ്ടായെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. അതേസമയം, സൈനിക നടപടിയും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളും സംബന്ധിച്ച് അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്.

അമേരിക്കൻ നേതൃത്വത്തിൽ ഭിന്നാഭിപ്രായം

ഇറാനെതിരായ തുടർനടപടികളിൽ അമേരിക്കൻ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. ഉപരാഷ്ട്രപതി ജെ.ഡി. വാൻസും വൈറ്റ് ഹൗസ് പ്രതിനിധി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ഡെപ്യൂട്ടി പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി പീറ്റ് ഹെഗ്സെത്തും ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും കടുത്ത സൈനിക നടപടിയെയാണ് അനുകൂലിക്കുന്നത്. ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കണമെന്നാണ് അമേരിക്കൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ നിർദേശം.

സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ ഖത്തറിന്റെ ഇടപെടൽ

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ ഖത്തർ സജീവമായി രംഗത്തുണ്ട്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുകയാണ് ഖത്തറിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി മൂന്ന് ദിവസത്തെ ആശ്വാസ നടപടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയുള്ള നിർദേശം ഖത്തർ മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുന്നത് തടയാനും ചർച്ചകൾക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യം ഒരുക്കാനുമാണ് ശ്രമം. ഖത്തറിന്റെ നിർദേശത്തോട് ഇരുരാജ്യങ്ങളും എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുമെന്നതാണ് ഇനി നിർണായകം.

ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ ചൈനയും റഷ്യയും

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ വീണ്ടും ആരംഭിക്കണമെന്ന് ചൈനയും റഷ്യയും ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. പ്രശ്നങ്ങൾ നയതന്ത്ര മാർഗത്തിലൂടെ പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിനിടെ, ഇറാന്റെ സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം ശേഖരം ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ വ്യക്തമാക്കി. ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആണവ വിഷയങ്ങളിലും ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരുകയാണ്.

അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുറഞ്ഞു

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് സാധ്യത തെളിഞ്ഞതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ ആശങ്കകൾ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അസംസ്കൃത എണ്ണവിലയിൽ ബാരലിന് ഏകദേശം പത്ത് ഡോളറിന്റെ കുറവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് സമീപം സംഘർഷം തുടരുമ്പോഴും ചർച്ചകൾക്കുള്ള സാധ്യത വിപണിക്ക് ആശ്വാസമായി. എന്നാൽ, സൈനിക സംഘർഷം പൂർണമായി അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. അമേരിക്കയുടെ അടുത്ത നീക്കവും ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങളുമാണ് ഇനി ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുന്നത്.