ടെഹ്റാൻ, 2026 നവംബർ 01 –

ബ്രിട്ടന്റെ റോയൽ നേവിയെയും റോയൽ എയർഫോഴ്സിനെയും ഭീകരസംഘടനകളായി പ്രഖ്യാപിച്ച് ഇറാൻ. ബ്രിട്ടന്റെ വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ എംഐ6നെ ശത്രുതാപരമായ സംഘടനയായും പ്രഖ്യാപിച്ചു. നവംബർ ഒന്നിന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പുറത്തിറക്കിയ ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനയിലാണ് തീരുമാനം അറിയിച്ചത്. കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തിനിടെ ബ്രിട്ടൻ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾക്കുള്ള മറുപടിയായാണ് തീരുമാനമെന്നാണ് ഇറാന്റെ വിശദീകരണം. അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് നടത്തിയ സൈനിക നടപടികളിൽ ബ്രിട്ടൻ സഹായം നൽകിയെന്നും ഇറാന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തെന്നുമാണ് ടെഹ്റാന്റെ ആരോപണം. ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിനെതിരെ ബ്രിട്ടൻ നേരത്തെ സ്വീകരിച്ച നിയമനടപടിയും പുതിയ തീരുമാനത്തിന് കാരണമായി. ഇറാന്റെ പരമോന്നത ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരമാണ് നടപടിയെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി.

ബ്രിട്ടന്റെ രണ്ട് സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഭീകരസംഘടനാ പദവി

ബ്രിട്ടന്റെ നാവികസേനയായ റോയൽ നേവിയെയും വ്യോമസേനയായ റോയൽ എയർഫോഴ്സിനെയുമാണ് ഇറാൻ ഭീകരസംഘടനകളായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. അമേരിക്ക ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിനെ ഭീകരസംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെതിരെ ഇറാൻ നേരത്തെ കൊണ്ടുവന്ന നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നടപടി. ഇതോടെ ഇറാന്റെ നിയമപ്രകാരം ബ്രിട്ടന്റെ രണ്ട് പ്രധാന സൈനിക വിഭാഗങ്ങളും ഭീകരസംഘടനകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടും. നവംബർ ഒന്നുമുതൽ തീരുമാനം പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതായും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു.

എംഐ6നെ ശത്രുതാപരമായ സംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു

ബ്രിട്ടന്റെ വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ എംഐ6നെ ശത്രുതാപരമായ സംഘടനയായി തരംതിരിച്ചതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന തീരുമാനം. രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ചാരപ്രവർത്തനത്തിനും ശത്രുരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സഹകരണത്തിനും ശിക്ഷ ശക്തമാക്കുന്ന ഇറാനിലെ നിയമപ്രകാരമാണ് നടപടി. എംഐ6ന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇനി ഈ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുമെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ പുതിയ പ്രഖ്യാപനം ബ്രിട്ടീഷ് രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രവർത്തനങ്ങളെ പ്രായോഗികമായി എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല.

ബ്രിട്ടൻ സൈനിക സഹായം നൽകിയെന്ന് ആരോപണം

അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ നടത്തിയ സൈനിക നടപടികൾക്ക് ബ്രിട്ടൻ പിന്തുണ നൽകിയെന്നാണ് ഇറാന്റെ പ്രധാന ആരോപണം. ബ്രിട്ടന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ സൈനിക താവളങ്ങളും മറ്റ് സൗകര്യങ്ങളും അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിച്ചതായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ആരോപിച്ചു. സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും മറ്റ് സഹായങ്ങളും ബ്രിട്ടൻ നൽകിയെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്. ഇത്തരം നടപടികൾ ഇറാന്റെ പരമാധികാരത്തെയും ദേശീയ സുരക്ഷയെയും ബാധിക്കുന്നതാണെന്നും മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി.

ജൂലൈയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് നടപടിക്ക് തിരിച്ചടി

2026 ജൂലൈ 13ന് ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിനെ ബ്രിട്ടൻ സ്റ്റേറ്റ് ത്രെറ്റ്സ് ആക്ട് പ്രകാരം പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. വിദേശ രാജ്യങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ ബ്രിട്ടന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്ന് വിലയിരുത്തിയാൽ അവയ്ക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന നിയമമാണിത്. ഈ നിയമപ്രകാരം പട്ടികപ്പെടുത്തിയ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതും ചില തരത്തിലുള്ള സഹകരണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതും കുറ്റകരമാകാം. ബ്രിട്ടന്റെ ഈ തീരുമാനത്തിനുള്ള പ്രതികാര നടപടിയുടെ ഭാഗമായാണ് റോയൽ നേവിയെയും റോയൽ എയർഫോഴ്സിനെയും ഇറാൻ ഭീകരസംഘടനകളായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.

ഫെയർഫോർഡ് വ്യോമതാവളത്തിലെ സംഭവം

ബ്രിട്ടനിലെ റോയൽ എയർഫോഴ്സ് ഫെയർഫോർഡ് വ്യോമതാവളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുരക്ഷാ സംഭവവും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിലെ സംഘർഷം രൂക്ഷമാക്കിയിരുന്നു. സെപ്റ്റംബർ 27ന് താവളത്തിന് സമീപം നടന്ന സംശയാസ്പദമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിരവധി പേരെ ബ്രിട്ടീഷ് പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തിരുന്നു. അമേരിക്കൻ ബോംബർ വിമാനങ്ങൾ ഇറാനെതിരായ സൈനിക നടപടികൾക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന താവളമാണിത്. സംഭവത്തിന് പിന്നിൽ ഇറാനുമായി ബന്ധമുള്ളവരുണ്ടാകാമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതർ ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ആരോപണങ്ങൾ ഇറാൻ നിഷേധിക്കുകയും തെളിവുകൾ പുറത്തുവിടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

വ്യോമതാവളത്തിലെ സുരക്ഷ ശക്തമാക്കി

ഫെയർഫോർഡ് വ്യോമതാവളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ ഉയർന്നതിനെ തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതർ അന്വേഷണം ശക്തമാക്കിയിരുന്നു. താവളത്തിന് സമീപം സംശയാസ്പദമായ സാഹചര്യത്തിൽ വാഹനങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് പ്രദേശവാസികളെ താൽക്കാലികമായി ഒഴിപ്പിക്കുകയും സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പിടിയിലായവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വിദേശ രഹസ്യാന്വേഷണ സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധമുണ്ടോയെന്നതും അന്വേഷണവിഷയമായി. സുരക്ഷാ ആശങ്കകളെ തുടർന്ന് അമേരിക്കൻ ബോംബർ വിമാനങ്ങൾ താവളത്തിൽനിന്ന് പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ഇറാന്റെ പങ്ക് ആരോപിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി

ഫെയർഫോർഡ് വ്യോമതാവളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംശയാസ്പദമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇറാനിൽനിന്ന് ഏകോപിപ്പിച്ചതാകാമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ആൻഡി ബേൺഹാം നേരത്തെ ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സുമായി സംഭവത്തിന് ബന്ധമുണ്ടാകാമെന്ന സംശയവും അദ്ദേഹം ഉന്നയിച്ചു. എന്നാൽ ബ്രിട്ടന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്ക് തെളിവില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. സംഭവത്തിൽ ഇറാന്റെ പങ്കാളിത്തം സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതരുടെ ആരോപണങ്ങളും ഇറാന്റെ നിഷേധവും തമ്മിലുള്ള തർക്കം തുടരുകയാണ്.

അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചെന്ന് ഇറാൻ

ബ്രിട്ടന്റെ നടപടികൾ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചാർട്ടറിനും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ആരോപിച്ചു. രാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തെ ബഹുമാനിക്കണമെന്ന അടിസ്ഥാനതത്വം ബ്രിട്ടൻ ലംഘിച്ചെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം. മറ്റു രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെ നിയമവിരുദ്ധമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കരുതെന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നിയമതത്വങ്ങളും ബ്രിട്ടൻ പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് മന്ത്രാലയം കുറ്റപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാടുകളാണ്. അവ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമലംഘനങ്ങളായി സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരം നടപടി

ഇറാന്റെ പരമോന്നത ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ അംഗീകരിച്ച തീരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾക്കും രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിക്കും എതിരെ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയും ദേശീയ താൽപര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് തീരുമാനമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. ബ്രിട്ടൻ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾക്ക് തുല്യമായ മറുപടി നൽകുകയെന്ന തത്വമാണ് ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. പുതിയ തീരുമാനങ്ങളുടെ അനന്തരഫലങ്ങൾക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരായിരിക്കും ഉത്തരവാദിയെന്നും ഇറാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ

റോയൽ നേവിയെയും റോയൽ എയർഫോഴ്സിനെയും ഭീകരസംഘടനകളായി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇറാന്റെ ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ ഈ സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ബാധകമാകുമെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. എംഐ6നെ ശത്രുതാപരമായ സംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ചാരപ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇറാനിലെ നിയമവ്യവസ്ഥകളും ബാധകമാകും. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഈ പ്രഖ്യാപനം ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലും അതേ നിയമപരമായ പദവി നൽകുന്നില്ല. പ്രഖ്യാപനം മൂലം എന്തെല്ലാം പ്രായോഗിക നിയന്ത്രണങ്ങളോ തുടർനടപടികളോ ഉണ്ടാകുമെന്നത് ഇനിയും വ്യക്തമാകേണ്ടതുണ്ട്.

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം തുടരുന്നു

2026 ഫെബ്രുവരി 28ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായത്. ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ഇറാനും മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ, ഇസ്രയേൽ താൽപര്യങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് സൈനിക നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. സംഘർഷം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതത്തെയും ആഗോള ഊർജവിപണിയെയും ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി. നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

പുതിയ യുദ്ധമുണ്ടായാൽ ശക്തമായ തിരിച്ചടിയെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ്

അമേരിക്കയുമായി വീണ്ടും യുദ്ധമുണ്ടായാൽ സംഘർഷം പശ്ചിമേഷ്യയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ലെന്ന് ഇറാൻ സൈനിക വക്താവ് ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ മുഹമ്മദ് അക്രാമിനിയ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. പുതിയ ആക്രമണമുണ്ടായാൽ മുമ്പത്തേക്കാൾ വ്യാപകമായ സൈനിക പ്രതികരണം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവന. ഇറാന്റെ സൈനികനയം പ്രതിരോധത്തിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിൽനിന്ന് കൂടുതൽ ആക്രമണശേഷിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഈ പ്രസ്താവന ഇറാന്റെ മുന്നറിയിപ്പാണ്; പുതിയ സൈനിക നടപടി ആരംഭിച്ചതായി ഇതിലൂടെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നില്ല.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെച്ചൊല്ലിയും ചർച്ചകൾ

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതും പ്രധാന വിഷയമാണ്. ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ചർച്ചകൾ തുടരുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അമേരിക്ക ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുകയും മേഖലയിലെ സൈനിക സാന്നിധ്യം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്താൽ കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിർദേശം. എന്നാൽ ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച ആവശ്യങ്ങളിൽ ധാരണയായിട്ടില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾക്കെതിരായ പുതിയ പ്രഖ്യാപനം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കാനിടയുണ്ട്.

ബ്രിട്ടന്റെ പ്രതികരണം നിർണായകം

ഇറാന്റെ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക നിലപാടും തുടർനടപടികളും ശ്രദ്ധേയമാകും. ബ്രിട്ടീഷ് സൈനിക വിഭാഗങ്ങളെ ഭീകരസംഘടനകളായി പ്രഖ്യാപിച്ചതും എംഐ6നെ ശത്രുതാപരമായ സംഘടനയായി തരംതിരിച്ചതും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ പുതിയ തർക്കവിഷയമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ തീരുമാനത്തോട് ബ്രിട്ടൻ എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വരേണ്ടതുണ്ട്. അതേസമയം ദേശീയ സുരക്ഷയും പരമാധികാരവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകുമെന്നാണ് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിലപാട്.