പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 ഒക്ടോബർ 20-

2027ലെ ഉത്തർപ്രദേശ് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കൊലക്കേസ് പ്രതിയുടെ കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധിയും ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷയും അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി സ്റ്റേ ചെയ്തു. 2026 ഒക്ടോബർ അഞ്ചിന് ജസ്റ്റിസുമാരായ സിദ്ധാർഥ്, വിനയ് കുമാർ ദ്വിവേദി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. 2017ലെ കൊലപാതകക്കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട നന്ദലാൽ റായ് എന്ന ബബ്ലു റായ് നൽകിയ ക്രിമിനൽ അപ്പീലിലാണ് നടപടി. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരാണ് എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ദേവേന്ദ്ര ദിയോ ഗുപ്ത, പി.കെ. സിങ് എന്നിവർ ഹാജരായി. സംസ്ഥാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റും ഹാജരായി. സാധാരണക്കാരന്റെ ഉപജീവനത്തിനുള്ള അവകാശം ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തേക്കാൾ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞതല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അപ്പീലിൽ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നതുവരെ ശിക്ഷാവിധി സ്റ്റേ ചെയ്ത കോടതി നന്ദലാൽ റായിക്ക് ജാമ്യവും അനുവദിച്ചു.

2017ൽ രാമജന്മഭൂമി പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രവർത്തകനെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസ്

2017ൽ ഉത്തർപ്രദേശിലെ വാരാണസിയിൽ നടന്ന പ്രമോദ് കുമാർ നിഗത്തിന്റെ കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലാണ് നന്ദലാൽ റായിയെ ശിക്ഷിച്ചത്. രാമജന്മഭൂമി പ്രസ്ഥാനത്തിലെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു പ്രമോദ് കുമാർ നിഗം. ചെറിയ തർക്കത്തെ തുടർന്ന് നിഗത്തെ കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷന്റെ ആരോപണം.

രാഷ്ട്രീയ നേതാവും ഗുണ്ടാസംഘത്തലവനുമായിരുന്ന മുഖ്താർ അൻസാരിയുമായി നന്ദലാൽ റായിക്ക് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ആരോപണമുയർന്നിരുന്നു. കേസിൽ 2025 ഏപ്രിലിൽ വാരാണസി വിചാരണക്കോടതി നന്ദലാൽ റായിയെ കുറ്റക്കാരനെന്ന് കണ്ടെത്തി ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു. ഈ വിധിക്കെതിരെയാണ് അദ്ദേഹം അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.

എഫ്.ഐ.ആറിൽ പേരില്ല; 17 ദിവസത്തിനുശേഷമാണ് പ്രതിയാക്കിയതെന്ന് വാദം

കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആദ്യം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്.ഐ.ആറിൽ നന്ദലാൽ റായിയുടെ പേരുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകർ ഹൈക്കോടതിയിൽ വാദിച്ചു. എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് ഏകദേശം 17 ദിവസത്തിനുശേഷമാണ് കേസിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കുണ്ടെന്ന ആരോപണം ഉയർന്നതെന്നും കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രമോദ് കുമാർ നിഗം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായിരുന്നതിനാൽ സംശയങ്ങളുടെയും അനുമാനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നന്ദലാൽ റായിയെ കേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതെന്നായിരുന്നു പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ വാദം. കുറ്റം തെളിയിക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷൻ ആശ്രയിച്ച സാഹചര്യത്തെളിവുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ പോരായ്മകളുണ്ടെന്നും അഭിഭാഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സാക്ഷിമൊഴികളിലും കൊലപാതകത്തിന് ഉപയോഗിച്ച തോക്കിലും സംശയമെന്ന് പ്രതിഭാഗം

കൊലപാതകത്തിന് ദൃക്സാക്ഷികളുണ്ടെന്ന പ്രോസിക്യൂഷന്റെ വാദത്തെയും പ്രതിഭാഗം ചോദ്യം ചെയ്തു. സാക്ഷിമൊഴികളിൽ വൈരുധ്യങ്ങളുണ്ടെന്നും സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തെളിവുകൾ കുറ്റം സംശയാതീതമായി സ്ഥാപിക്കുന്നില്ലെന്നും അഭിഭാഷകർ വാദിച്ചു.

കൊലപാതകത്തിന് ഉപയോഗിച്ചെന്ന് പറയുന്ന പിസ്റ്റൾ കണ്ടെത്തിയതിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും ചോദ്യം ചെയ്തു. സഹപ്രതിയായ ശേഷ്നാഥ് ശർമയിൽനിന്ന് ആയുധം കണ്ടെടുത്തെന്ന വാദം വിശ്വസനീയമല്ലെന്നായിരുന്നു പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ നിലപാട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതുവരെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് തടയണമെന്നും ജാമ്യം അനുവദിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ബിജെപി സ്ഥാനാർഥിയായോ സ്വതന്ത്രനായോ മത്സരിക്കാൻ ആഗ്രഹമെന്ന് നന്ദലാൽ റായ്

ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് താൻ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നുവെന്ന് നന്ദലാൽ റായ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. 2027ൽ നടക്കുന്ന ഉത്തർപ്രദേശ് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതായും വ്യക്തമാക്കി.

സാധ്യമെങ്കിൽ ബിജെപി സ്ഥാനാർഥിയായും അല്ലെങ്കിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർഥിയായും മത്സരിക്കാനാണ് ആഗ്രഹമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധി നിലനിൽക്കുന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള അവസരത്തെ ബാധിക്കുമെന്നും അതിനാൽ അപ്പീൽ പരിഗണനയിലിരിക്കെ ശിക്ഷാവിധി സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ജാമ്യാപേക്ഷയെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ എതിർത്തെങ്കിലും പ്രതിഭാഗം ഉന്നയിച്ച ചില വാദങ്ങൾ തള്ളിക്കളയാൻ സർക്കാർ അഭിഭാഷകന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

രാഷ്ട്രീയക്കാരന്റെ അവകാശത്തേക്കാൾ സാധാരണക്കാരന്റെ ഉപജീവനാവകാശം ചെറുതല്ലെന്ന് കോടതി

ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള അവകാശമുള്ളതുപോലെ സാധാരണക്കാരന് ഉപജീവനത്തിനുള്ള അവകാശവുമുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. രാഷ്ട്രീയക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന നിയമപരമായ പരിഗണന സാധാരണക്കാർക്ക് നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന ആശയമാണ് ബെഞ്ച് മുന്നോട്ടുവച്ചത്.

നന്ദലാൽ റായിയുടെ അപ്പീലിൽ ഉടൻ അന്തിമ വാദം കേൾക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന സാഹചര്യവും കോടതി പരിഗണിച്ചു. അപ്പീലിൽ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകുന്നതുവരെ തടവിൽ തുടരേണ്ടിവരുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്ന നിലപാടിലാണ് ശിക്ഷാവിധി സ്റ്റേ ചെയ്യാൻ കോടതി തീരുമാനിച്ചത്.

അഫ്സൽ അൻസാരി കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധി പരിഗണിച്ചു

രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് അഫ്സൽ അൻസാരിയും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും തമ്മിലുള്ള കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി പരിശോധിച്ചു. ജനപ്രതിനിധികൾക്ക് തങ്ങളുടെ മണ്ഡലത്തിലെ ജനങ്ങളോട് പ്രത്യേക ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്നും കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധി സ്റ്റേ ചെയ്യാത്തത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്താമെന്നും സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ 389(1) വകുപ്പ് പ്രകാരം കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധി സ്റ്റേ ചെയ്യണമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ ഓരോ കേസിലെയും പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്റ്റേ അനുവദിക്കാത്തത് പരിഹരിക്കാനാവാത്ത പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമോയെന്ന കാര്യവും പരിഗണിക്കണം. ഈ നിയമതത്വങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നന്ദലാൽ റായിയുടെ അപേക്ഷ കോടതി പരിശോധിച്ചത്.

രണ്ട് ആൾജാമ്യം നൽകണം; സ്വത്ത് വിൽക്കാൻ കോടതിയുടെ അനുമതി വേണം

നന്ദലാൽ റായിയുടെ കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധിയും തടവുശിക്ഷയും അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതുവരെ സ്റ്റേ ചെയ്ത ഹൈക്കോടതി ഉപാധികളോടെ ജാമ്യം അനുവദിച്ചു. ബന്ധപ്പെട്ട കോടതിക്ക് തൃപ്തികരമായ വ്യക്തിഗത ബോണ്ടും തുല്യ തുകയ്ക്കുള്ള രണ്ട് ആൾജാമ്യവും നൽകണമെന്നാണ് നിർദേശം.

ജാമ്യത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം പേരിലുള്ള സ്ഥാവരസ്വത്തുക്കൾ കോടതിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ വിൽക്കാനോ കൈമാറ്റം ചെയ്യാനോ പാടില്ല. സ്വത്തുക്കളുടെ മേൽ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും വിലക്കുണ്ട്. വിചാരണക്കോടതി വിധിച്ച പിഴത്തുകയുടെ 50 ശതമാനം ജയിലിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ അടയ്ക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ബാക്കി 50 ശതമാനം പിഴത്തുക അടയ്ക്കുന്നതിനുള്ള നടപടി അപ്പീൽ തീർപ്പാകുന്നതുവരെ സ്റ്റേ ചെയ്തു.

അപ്പീലിന്റെ രേഖകൾ ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ തയ്യാറാക്കണം

നന്ദലാൽ റായിയുടെ അപ്പീലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ ഇതുവരെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ തയ്യാറാക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. തുടർന്ന് ക്രിമിനൽ അപ്പീൽ സാധാരണ നടപടിക്രമമനുസരിച്ച് വാദം കേൾക്കുന്നതിനായി പട്ടികപ്പെടുത്തണം.

നിലവിലെ ഉത്തരവിലൂടെ നന്ദലാൽ റായിയെ കൊലപാതകക്കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയിട്ടില്ല. കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധിയും ശിക്ഷയും താൽക്കാലികമായി സ്റ്റേ ചെയ്യുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്. വിചാരണക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ ശരിയാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുമ്പോഴാണ് അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകുക.

കൊലക്കേസിലെ ശിക്ഷാവിധി സ്റ്റേ ചെയ്ത നടപടി സമാന അപ്പീലുകളിലും പ്രസക്തമാകും

കൊലപാതകക്കേസിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധി തന്നെ സ്റ്റേ ചെയ്തതാണ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവിലെ പ്രധാന കാര്യം. ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുന്നതും കുറ്റക്കാരനെന്ന വിധി സ്റ്റേ ചെയ്യുന്നതും നിയമപരമായി വ്യത്യസ്ത നടപടികളാണ്. ഈ കേസിൽ രണ്ടിനും കോടതി അനുമതി നൽകി.

എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ കുറ്റവാളികൾക്കും ശിക്ഷാവിധി സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്ന പൊതുനിയമം കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. ഓരോ കേസിലെയും തെളിവുകൾ, അപ്പീലിന്റെ സാഹചര്യം, സ്റ്റേ അനുവദിക്കാത്തതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഉത്തർപ്രദേശിലെ സമാന ക്രിമിനൽ അപ്പീലുകളിൽ ഈ ഉത്തരവിലെ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകാം. രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള അവകാശവും സാധാരണക്കാരന്റെ ഉപജീവനാവകാശവും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കണമെന്ന കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.