ദുബായ്, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

യെമനിലെ ഹൂതി സായുധസംഘം സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരെ നടത്തുന്ന മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ഇറാന്റെ താൽപര്യങ്ങളുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ശക്തമാകുന്നു. സൗദിയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളും എണ്ണസംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളും മറ്റ് പ്രധാന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടെയാണ് ഹൂതികളും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നത്. ഇറാന്റെ പിന്തുണയോടെയാണ് ഹൂതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതെങ്കിലും അവരുടെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളും ടെഹ്റാനിൽനിന്നാണ് വരുന്നതെന്ന് ഉറപ്പിച്ചുപറയാനാവില്ലെന്നാണ് മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

സൗദി അറേബ്യയെ സൈനികമായും സാമ്പത്തികമായും സമ്മർദത്തിലാക്കുന്നതിലൂടെ അമേരിക്കയുടെ ഇറാൻ നയത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമമെന്ന് സൗദി, ഇറാൻ, മറ്റ് പ്രാദേശിക വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇറാനെതിരായ അമേരിക്കൻ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും സൈനിക സമ്മർദവും കുറയ്ക്കുന്നതിന് സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാന്റെ ഇടപെടൽ ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യവും ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നിലുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

എന്നാൽ ഹൂതികൾക്ക് സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യങ്ങളുമുണ്ട്. യെമനിലെ സൗദി സൈനിക നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കുക, തുറമുഖങ്ങളിലെയും വിമാനത്താവളങ്ങളിലെയും നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കുക, ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളവിതരണം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, യുദ്ധനഷ്ടങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. അതിനാൽ സൗദിക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങളെ ഇറാന്റെ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന നടപടി മാത്രമായി കാണാനാവില്ല.

ആരാണ് യെമനിലെ ഹൂതികൾ?

യെമന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ രൂപംകൊണ്ട രാഷ്ട്രീയ, മത, സായുധ പ്രസ്ഥാനമാണ് ഹൂതികൾ. അൻസാർ അല്ലാഹ് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം അബ്ദുൽ മാലിക് അൽ ഹൂതിക്കാണ്. യെമനിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽനിന്നാണ് സംഘടന വളർന്നുവന്നത്.

2014ൽ ഹൂതികൾ യെമന്റെ തലസ്ഥാനമായ സന പിടിച്ചെടുത്തു. ഇതോടെ രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി. 2015ൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈനിക സഖ്യം യെമന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള സർക്കാരിനെ പിന്തുണച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ഇടപെട്ടു. പിന്നീട് ഹൂതികളും സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യവും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടു.

ഇറാനും ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്താണ്?

ഹൂതികൾക്ക് ഇറാൻ രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവുമായ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ടെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെയും സൗദി അറേബ്യയുടെയും ആരോപണം. ആയുധങ്ങൾ, ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യ, മിസൈൽ ഘടകങ്ങൾ, പരിശീലനം എന്നിവ ഇറാനിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്നതായി അമേരിക്കൻ അധികൃതർ പറയുന്നു.

എന്നാൽ ഇറാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനയാണ് തങ്ങളെന്ന ആരോപണം ഹൂതികൾ നിഷേധിക്കുന്നു. ആയുധങ്ങൾ സ്വന്തമായി വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും യെമന്റെ താൽപര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണ് തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതെന്നുമാണ് സംഘടനയുടെ നിലപാട്.

ഇറാന്റെ പിന്തുണ ഹൂതികളുടെ സൈനികശേഷി വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സംഘടനയുടെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളും സ്വതന്ത്ര തീരുമാനങ്ങളും അവഗണിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

സൗദിയെ ആക്രമിക്കുന്നത് ഇറാന് എങ്ങനെ ഗുണകരമാകും?

ഇറാനെതിരെ അമേരിക്ക സ്വീകരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക, സൈനിക നടപടികൾ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കയുടെ സമ്മർദം കുറയ്ക്കാൻ സൗദി അറേബ്യയെ ഒരു ചർച്ചാപങ്കാളിയായി ഉപയോഗിക്കാനാകുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ കണക്കുകൂട്ടലെന്ന് പ്രാദേശിക വൃത്തങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നു.

സൗദിയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ, എണ്ണസ്ഥാപനങ്ങൾ, നിക്ഷേപ പദ്ധതികൾ എന്നിവ ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിച്ഛായയ്ക്കും തിരിച്ചടിയുണ്ടാകും. ഈ സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാൻ സൗദി ഭരണകൂടം അമേരിക്കയുമായി സംസാരിക്കണമെന്ന സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ആക്രമണങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

എന്നാൽ ഹൂതികളുടെ ഓരോ ആക്രമണത്തിനും ഇറാൻ നേരിട്ട് ഉത്തരവിടുന്നുണ്ടെന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല.

സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക പദ്ധതികൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നത് എന്തിന്?

എണ്ണവരുമാനത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ വിനോദസഞ്ചാരം, വ്യവസായം, സാങ്കേതികവിദ്യ, അന്താരാഷ്ട്ര നിക്ഷേപം എന്നിവയിലൂടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വികസിപ്പിക്കാനാണ് സൗദി അറേബ്യ ശ്രമിക്കുന്നത്. കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക വികസന പദ്ധതികൾക്ക് വിദേശനിക്ഷേപവും സുരക്ഷിതമായ വ്യാപാരാന്തരീക്ഷവും ആവശ്യമാണ്.

വിമാനത്താവളങ്ങളിലും എണ്ണസ്ഥാപനങ്ങളിലും ആക്രമണങ്ങളുണ്ടാകുന്നത് ഈ പദ്ധതികൾക്ക് വെല്ലുവിളിയാകും. വിമാനസർവീസുകൾ തടസ്സപ്പെടുന്നതും സുരക്ഷാഭീഷണി വർധിക്കുന്നതും നിക്ഷേപകരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാം. അതിനാൽ സൗദിയുടെ സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളെയാണ് ഹൂതികൾ പ്രധാന സമ്മർദമാർഗമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നാണ് നിരീക്ഷകർ പറയുന്നത്.

റിയാദ് വിമാനത്താവളത്തിലെ ആക്രമണം

ഒക്ടോബർ ആദ്യവാരത്തിൽ സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരെ ഹൂതികൾ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ശക്തമാക്കി. റിയാദിലെ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലുണ്ടായ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും നൂറുകണക്കിന് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.

ആക്രമണങ്ങളെ തുടർന്ന് വിമാനസർവീസുകളും വ്യാപാരപ്രവർത്തനങ്ങളും തടസ്സപ്പെട്ടു. സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സൈനികസഖ്യം യെമനിലെ ഹൂതി കേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെ തിരിച്ചടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ ഇരുവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായി.

സൗദിയുടെ എണ്ണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വിമാനത്താവളങ്ങൾക്കും നേരെ വീണ്ടും ആക്രമണം നടത്തുമെന്ന് ഹൂതി നേതൃത്വം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ഹൂതികൾക്ക് സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങളും

യെമനിലെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹൂതികൾ സൗദി അറേബ്യയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിരവധി ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്. സൗദി സൈനിക നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കുക, യെമനിലെ തുറമുഖങ്ങളിലെയും വിമാനത്താവളങ്ങളിലെയും നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കുക, ഇറാനിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള വിമാനസർവീസുകൾ അനുവദിക്കുക എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളവിതരണം പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്നും യുദ്ധത്തിൽ സംഭവിച്ച നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും ഹൂതികൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. യെമന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള സർക്കാരിന് സൗദി നൽകുന്ന പിന്തുണ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും സംഘടനയ്ക്കുണ്ട്.

ഈ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ യെമന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്ത് ഹൂതികളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണം കൂടുതൽ ശക്തമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ചെങ്കടലിലെ കപ്പൽഗതാഗതത്തിനും ഭീഷണി

യെമന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ഹൂതികളുടെ സാന്നിധ്യം അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിനും വെല്ലുവിളിയാണ്. ചെങ്കടലിനെയും ഏദൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബ് അൽ മന്ദബ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ പ്രധാന വ്യാപാരപാതകളിലൊന്നാണ്.

മുമ്പ് ഹൂതികൾ ചെങ്കടലിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാണിജ്യക്കപ്പലുകൾക്കെതിരെ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. ഇതോടെ നിരവധി കപ്പലുകൾ ആഫ്രിക്കയുടെ തെക്കുഭാഗം ചുറ്റിയുള്ള ദീർഘദൂര പാത സ്വീകരിക്കേണ്ടിവന്നു.

പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനൊപ്പം ബാബ് അൽ മന്ദബിലും തടസ്സങ്ങളുണ്ടായാൽ ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിനും ചരക്കുനീക്കത്തിനും വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടാകാം.

അമേരിക്കയുടെ നിലപാട് എന്താണ്?

സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരായ ഹൂതി ആക്രമണങ്ങളെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വിമർശിച്ചു. ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ഇറാന്റെ പ്രേരണയുണ്ടാകാമെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.

ഹൂതികൾക്കെതിരായ സൗദി സൈനിക നടപടികളിൽ അമേരിക്ക നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ട്രംപ് അന്തിമ തീരുമാനം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അമേരിക്ക യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്താൽ മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ താൽപര്യങ്ങൾക്കെതിരെ തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഹൂതി നേതൃത്വം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ഇറാനെതിരായ അമേരിക്കൻ നടപടികളും യെമനിലെ യുദ്ധവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമാണ് ഇതിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

സമാധാനചർച്ചയ്ക്ക് ഇറാന്റെ ശ്രമം

സൗദി അറേബ്യയും ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം പരിഹരിക്കാൻ ചർച്ചകൾ നടത്തണമെന്ന് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും സൗദി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഫൈസൽ ബിൻ ഫർഹാനും തമ്മിൽ ഒക്ടോബർ 11ന് ആശയവിനിമയം നടന്നു.

സൈനിക നടപടികൾ തുടരുന്നത് പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുമെന്നും രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരത്തിനാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടതെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. സൗദിയും ഹൂതികളും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് സഹായം നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്നും ഇറാൻ അറിയിച്ചു.

അതേസമയം, ഇറാന്റെ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളും ഹൂതികളുടെ ആക്രമണങ്ങളും ഒരേസമയം നടക്കുന്നത് മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നു.

ഹൂതികളെ ഇറാന്റെ പ്രതിനിധികളെന്ന് വിളിക്കാമോ?

ഇറാന്റെ സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സായുധസംഘമാണ് ഹൂതികളെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യാപകമായ വിലയിരുത്തലുണ്ട്. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഉത്തരവുകൾ മാത്രം അനുസരിക്കുന്ന സംഘടനയാണ് ഹൂതികളെന്ന് പറയുന്നത് കൃത്യമല്ലെന്നാണ് ചില പശ്ചിമേഷ്യൻ വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം.

യെമനിലെ ആഭ്യന്തര അധികാരമത്സരം, പ്രദേശിക നിയന്ത്രണം, സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഹൂതികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പ്രധാനമായും സ്വാധീനിക്കുന്നത്. അതേസമയം, സൗദി അറേബ്യയോടും അമേരിക്കയോടുമുള്ള എതിർപ്പ് ഇറാനുമായുള്ള സഹകരണത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

ഇറാന്റെയും ഹൂതികളുടെയും താൽപര്യങ്ങൾ പല കാര്യങ്ങളിലും ഒന്നിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ രണ്ടും ഒരുപോലെയല്ല. അതിനാൽ സൗദിക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഇറാനുമായി മാത്രം ധാരണയിലെത്തുന്നത് മതിയാകണമെന്നില്ല.