ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 15 –
ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഓഹരികളും കനേഡിയൻ കമ്പനിയായ ഫെയർഫാക്സ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഹോൾഡിങ്സിന് വിൽക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാർ അനുമതി നൽകി. ബാങ്കിന്റെ 60.72 ശതമാനം ഓഹരികളാണ് 52,878.08 കോടി രൂപയ്ക്ക് കൈമാറുന്നത്. ഒക്ടോബർ 14 ബുധനാഴ്ച പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന സാമ്പത്തികകാര്യ മന്ത്രിസഭാ സമിതിയാണ് തീരുമാനമെടുത്തത്. ഇടപാട് പൂർത്തിയായാൽ ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ഫെയർഫാക്സിന് ലഭിക്കും. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിദേശനിക്ഷേപ ഇടപാടായിരിക്കും ഇതെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.
ഇന്ത്യൻ വംശജനായ കനേഡിയൻ വ്യവസായി പ്രേം വത്സയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്പനിയാണ് ഫെയർഫാക്സ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഹോൾഡിങ്സ്. കമ്പനിയുടെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ 10955230 കാനഡ ഇൻകിനാണ് ഓഹരികൾ കൈമാറുന്നത്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ 30.48 ശതമാനം ഓഹരികളും ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കോർപ്പറേഷന്റെ 30.24 ശതമാനം ഓഹരികളുമാണ് വിൽക്കുന്നത്. ഒരു ഓഹരിക്ക് 81 രൂപ നിരക്കിലാണ് ഇടപാട്. വിൽപ്പന പൂർത്തിയായശേഷം കേന്ദ്രസർക്കാരിനും എൽഐസിക്കും ചേർന്ന് ബാങ്കിൽ 34 ശതമാനം ഓഹരി പങ്കാളിത്തമുണ്ടാകും.
ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണം കനേഡിയൻ കമ്പനിക്ക്
ഓഹരി വിൽപ്പന പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ ഭരണനിയന്ത്രണം ഫെയർഫാക്സിന് ലഭിക്കും. എന്നാൽ ബാങ്കിന്റെ നിലവിലുള്ള പേര് മാറ്റില്ല. ഐഡിബിഐ ബാങ്ക് എന്ന പേരിൽത്തന്നെ പ്രവർത്തനം തുടരും.
ഇടപാടിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഓഹരികൾ മൂന്ന് വർഷത്തേക്ക് വിൽക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന വ്യവസ്ഥയുമുണ്ട്. ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനവും മൂലധനവും സംബന്ധിച്ച റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ നിബന്ധനകൾ പുതിയ നിക്ഷേപകൻ പാലിക്കേണ്ടിവരും.
സർക്കാരിനും എൽഐസിക്കും എത്ര ലഭിക്കും?
ഓഹരി വിൽപ്പനയിലൂടെ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് ഏകദേശം 26,620 കോടി രൂപയും എൽഐസിക്ക് ഏകദേശം 26,440 കോടി രൂപയും ലഭിക്കും. വിൽപ്പനയ്ക്കുശേഷം കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഓഹരി പങ്കാളിത്തം ഏകദേശം 15 ശതമാനമായും എൽഐസിയുടേത് 19 ശതമാനമായും കുറയും.
സ്വതന്ത്ര മൂല്യനിർണയ സ്ഥാപനങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ച 75.99 രൂപയേക്കാൾ ഉയർന്ന നിരക്കിലാണ് ഓഹരികൾ വിൽക്കുന്നത്. ഇതുവഴി ബാങ്കിന്റെ ഓഹരികൾക്ക് മികച്ച വില ലഭിക്കുന്നുവെന്നാണ് സർക്കാർ വിലയിരുത്തൽ.
2022ൽ തുടങ്ങിയ വിൽപ്പന നടപടികൾ
ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ ഓഹരികൾ വിൽക്കാനുള്ള നടപടികൾ 2022ലാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ആരംഭിച്ചത്. താൽപര്യമുള്ള നിക്ഷേപകരിൽനിന്ന് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും നിയമപരമായ പരിശോധനകളും മറ്റ് നടപടികളും കാരണം വിൽപ്പന വൈകുകയായിരുന്നു.
2019 ജനുവരിയിൽ എൽഐസി ബാങ്കിന്റെ പ്രധാന ഓഹരി ഉടമയായതോടെയാണ് ഐഡിബിഐ ബാങ്കിനെ റിസർവ് ബാങ്ക് സ്വകാര്യ മേഖലാ ബാങ്കായി തരംതിരിച്ചത്. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്ന ബാങ്കിനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള നടപടികളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്.
ഇടപാട് പൂർത്തിയാകാൻ ഇനിയും അനുമതി വേണം
കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭയുടെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചെങ്കിലും ഓഹരി കൈമാറ്റം പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. റിസർവ് ബാങ്കിന്റെയും ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് നിയന്ത്രണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും അനുമതി ആവശ്യമാണ്. ഫെയർഫാക്സിന്റെ സാമ്പത്തിക ശേഷിയും ബാങ്ക് നടത്താനുള്ള യോഗ്യതയും റിസർവ് ബാങ്ക് പരിശോധിക്കും.
2027 മാർച്ചോടെ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ആവശ്യമായ അനുമതികൾ ലഭിച്ചശേഷമായിരിക്കും ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണം പുതിയ നിക്ഷേപകന് കൈമാറുക.
ബാങ്കിങ് മേഖലയിലെ വലിയ നിക്ഷേപം
ഇന്ത്യയുടെ ബാങ്കിങ് മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിദേശനിക്ഷേപ ഇടപാടായാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഈ വിൽപ്പനയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ സർക്കാർ ഓഹരികൾ വിറ്റഴിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയിലും ഇത് പ്രധാനപ്പെട്ട നടപടിയാണ്.
അതേസമയം, ഫെയർഫാക്സിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള മറ്റ് ഇന്ത്യൻ ബാങ്കിങ് നിക്ഷേപങ്ങളും റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥകളും ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാകും. ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ പുതിയ ഉടമസ്ഥത എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമെന്നത് തുടർന്നുള്ള തീരുമാനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.