പനാജി, 2026 ഒക്ടോബർ 14 –

തെരുവുനായ്ക്കൾ, വളർത്തുനായ്ക്കൾ, തെരുവുകന്നുകാലികൾ എന്നിവയുടെ വിവരശേഖരണത്തിൽ കോടതി നിർദേശം പാലിക്കാത്ത ഗോവയിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഗോവ ബെഞ്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ജസ്റ്റിസുമാരായ വാൽമീകി മെനസസ്, അമിത് എസ്. ജംസന്ദേക്കർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് കർശന നിർദേശം നൽകിയത്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 10ലെ കോടതി ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കുന്നതിലെ വീഴ്ചയാണ് ബെഞ്ച് പരിശോധിച്ചത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ തെരുവുനായ നിയന്ത്രണ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹൈക്കോടതി സ്വമേധയാ എടുത്ത കേസിലാണ് നടപടി. ഗോവ സംസ്ഥാനമാണ് എതിർകക്ഷി. പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിമാർ, മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലുകളുടെ ചീഫ് ഓഫീസർമാർ, പനാജി നഗരസഭാ കമ്മീഷണർ എന്നിവർ 2026 ഒക്ടോബർ 22നകം ആവശ്യപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. ഉത്തരവ് പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി ആരംഭിക്കുമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. നിലവിലെ നിർദേശം പുറപ്പെടുവിച്ച കൃത്യമായ തീയതിയും ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകളും ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

സെപ്റ്റംബർ 10ലെ ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കാതെ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ; വിവരശേഖരണം പൂർത്തിയായില്ല

2026 സെപ്റ്റംബർ 10നാണ് ഗോവയിലെ തെരുവുനായ്ക്കളുടെയും വളർത്തുനായ്ക്കളുടെയും തെരുവുകന്നുകാലികളുടെയും കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ ഹൈക്കോടതി തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് നിർദേശം നൽകിയത്.

പഞ്ചായത്തുകളും മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലുകളും പനാജി നഗരസഭയും തങ്ങളുടെ പരിധിയിലുള്ള മൃഗങ്ങളുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കി മൃഗസംരക്ഷണ, വെറ്ററിനറി സേവന വകുപ്പ് ഡയറക്ടർക്ക് റിപ്പോർട്ട് നൽകണമെന്നായിരുന്നു ഉത്തരവ്.

എന്നാൽ നിർദേശം നൽകിയിട്ടും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിവരശേഖരണം പൂർത്തിയാക്കി റിപ്പോർട്ട് കൈമാറിയിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിമാരും മുനിസിപ്പൽ ചീഫ് ഓഫീസർമാരും പനാജി നഗരസഭാ കമ്മീഷണറും ഉത്തരവ് പാലിക്കുന്നതിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയതായി ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

നായ്ക്കളുടെ എണ്ണത്തിനൊപ്പം ലിംഗവും വന്ധ്യംകരണ വിവരങ്ങളും ശേഖരിക്കണം

തെരുവുനായ്ക്കളുടെ എണ്ണം മാത്രം ശേഖരിച്ചാൽ മതിയാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഓരോ പ്രദേശത്തുമുള്ള നായ്ക്കളുടെ എണ്ണം, ആൺ-പെൺ വ്യത്യാസം, വന്ധ്യംകരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ടോ തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങളും പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തണം.

വളർത്തുനായ്ക്കളുടെ കാര്യത്തിലും വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

വളർത്തുനായ്ക്കളുടെ എണ്ണം, ലിംഗം, വന്ധ്യംകരണ നില എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയ റിപ്പോർട്ടുകളാണ് കോടതിക്ക് സമർപ്പിക്കേണ്ടത്.

എന്നാൽ ഈ വിവരങ്ങളൊന്നും ആവശ്യപ്പെട്ട രീതിയിൽ കോടതിക്ക് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.

വീടുകൾതോറുമുള്ള ബോധവത്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും തെളിവില്ലെന്ന് കോടതി

നായ്ക്കളുടെ വന്ധ്യംകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പിനെക്കുറിച്ച് ബോധവത്കരണം നടത്തുന്നതിനും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് കോടതി നേരത്തെ നിർദേശിച്ചിരുന്നു.

വീടുകൾതോറും ബോധവത്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കണമെന്നും നിർദേശമുണ്ടായിരുന്നു.

നായ്ക്കളുടെ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ്, വിരനശീകരണം, മാലിന്യസംസ്കരണം, തെരുവുനായ്ക്കൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ ഭക്ഷണം നൽകൽ, ദത്തെടുക്കൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവത്കരിക്കണമെന്നായിരുന്നു നിർദേശം.

എന്നാൽ ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയതായി തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളൊന്നും കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അടുത്ത വാദം കേൾക്കുമ്പോൾ സ്വീകരിച്ച നടപടികളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ രേഖാമൂലം സമർപ്പിക്കണമെന്നും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

തെരുവുകന്നുകാലികളുടെ കണക്കും വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ തയ്യാറാക്കണം

തെരുവുനായ്ക്കൾക്കൊപ്പം തെരുവുകന്നുകാലികളുടെ വിവരശേഖരണത്തിലും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ വീഴ്ച വരുത്തിയതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഓരോ വാർഡിലുമുള്ള തെരുവുകന്നുകാലികളുടെ എണ്ണം പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തി പട്ടിക തയ്യാറാക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

ഈ പട്ടികകൾ മൃഗസംരക്ഷണ, വെറ്ററിനറി സേവന വകുപ്പ് ഡയറക്ടർക്ക് കൈമാറണം.

2026 ഒക്ടോബർ 22നകം വിവരങ്ങൾ കൈമാറുകയും അടുത്ത വാദം കേൾക്കുമ്പോൾ സമ്പൂർണ റിപ്പോർട്ട് കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കുകയും വേണമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

തെരുവുമൃഗങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലിക അഭയകേന്ദ്രങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർദേശങ്ങളും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഒക്ടോബർ 22നകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി

കോടതി ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിച്ച വീഴ്ചയിൽ ഹൈക്കോടതി അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി.

2026 ഒക്ടോബർ 22നകം ആവശ്യപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് ഡയറക്ടർക്ക് കൈമാറുകയും റിപ്പോർട്ടുകളുടെ പകർപ്പുകൾ കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കുകയും വേണമെന്നാണ് നിർദേശം.

അടുത്ത വാദം കേൾക്കുമ്പോഴും ഉത്തരവ് പാലിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടികൾ ആരംഭിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് ബെഞ്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ഉത്തരവ് പാലിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നതോ ഔദ്യോഗിക ചുമതലകളിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്നതോ ആയ ഓരോ പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിക്കും മുനിസിപ്പൽ ചീഫ് ഓഫീസർക്കും പനാജി നഗരസഭാ കമ്മീഷണർക്കും വ്യക്തിപരമായി നടപടി നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നാണ് കോടതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.

സുപ്രീംകോടതിയുടെ തെരുവുനായ നിയന്ത്രണ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലാണ് ഹൈക്കോടതി ഇടപെടൽ

തെരുവുനായ്ക്കളുടെ ആക്രമണങ്ങളും കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷയും സംബന്ധിച്ച വിഷയത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച നിർദേശങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായാണ് ഗോവ ഹൈക്കോടതി സ്വമേധയാ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്.

2025ലെ സുപ്രീംകോടതി സ്വമേധയാ എടുത്ത അഞ്ചാം നമ്പർ കേസിലെ നിർദേശങ്ങൾ ഗോവയിൽ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടോയെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി പരിശോധിക്കുന്നത്.

തെരുവുനായ നിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾക്ക് ആവശ്യമായ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിലും റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കുന്നതിലും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ വീഴ്ച വരുത്തിയതാണ് നിലവിലെ ഇടപെടലിന് കാരണം.

മൃഗങ്ങളുടെ എണ്ണം സംബന്ധിച്ച കൃത്യമായ കണക്കുകൾ ലഭ്യമാകാത്തത് നിയന്ത്രണ നടപടികളുടെ ആസൂത്രണത്തെയും ബാധിക്കാവുന്ന വിഷയമാണ്.

ഒക്ടോബർ 26ന് വീണ്ടും വാദം കേൾക്കും; ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നടപടികൾ കോടതി പരിശോധിക്കും

തെരുവുമൃഗങ്ങളുടെ വിവരശേഖരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസ് 2026 ഒക്ടോബർ 26ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കാനാണ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഗോവ ബെഞ്ച് തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അതിന് മുമ്പായി ഒക്ടോബർ 22നകം വിവരശേഖരണ റിപ്പോർട്ടുകൾ സമർപ്പിക്കണമെന്ന നിർദേശം നിലവിലുണ്ട്.

ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി ആരംഭിച്ചിട്ടില്ല. അടുത്ത വാദം കേൾക്കുമ്പോഴും നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ അത്തരം നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്.

തെരുവുനായ്ക്കളുടെയും വളർത്തുനായ്ക്കളുടെയും തെരുവുകന്നുകാലികളുടെയും കണക്കുകൾ, ബോധവത്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, താൽക്കാലിക അഭയകേന്ദ്രങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച നടപടികൾ എന്നിവയാണ് തുടർപരിശോധനയിൽ പ്രധാനമായും പരിഗണിക്കുക.

ഗോവയിലെ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്വം

ഗോവയിലെ പഞ്ചായത്ത്, മുനിസിപ്പൽ ഭരണസംവിധാനങ്ങൾക്ക് കോടതി ഉത്തരവുകൾ സമയബന്ധിതമായി നടപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നടപടി. തെരുവുമൃഗങ്ങളുടെ കണക്കെടുപ്പും നിയന്ത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങളും സംബന്ധിച്ച ഉത്തരവുകൾ പാലിക്കുന്നതിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

സാമൂഹികമായി, തെരുവുനായ്ക്കളുടെ നിയന്ത്രണം, പൊതുജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ, മൃഗസംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്ക് കൃത്യമായ വിവരശേഖരണം ആവശ്യമാണ്. നിയമപരമായി, നിലവിലെ ഉത്തരവ് ഗോവയിലെ ബന്ധപ്പെട്ട തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കാണ് ബാധകമാകുന്നത്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലെ പുരോഗതി ഹൈക്കോടതി നേരിട്ട് പരിശോധിക്കുന്ന നടപടിയായാണ് കേസ് തുടരുന്നത്.