ന്യൂഡൽഹി  / 2026 /  ഒക്ടോബർ 04

രാജ്യത്തെ സർക്കാർ ഐടിഐകളെ ആധുനിക തൊഴിൽപരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന പിഎം സേതു പദ്ധതിക്ക് ഇന്ന് ഒരു വർഷം പൂർത്തിയാകുന്നു. 2025 ഒക്ടോബർ നാലിന് ആരംഭിച്ച പദ്ധതിയിൽ 1,000 സർക്കാർ ഐടിഐകൾ നവീകരിക്കും. അഞ്ച് ദേശീയ നൈപുണ്യ പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശേഷിയും വർധിപ്പിക്കും. മാറുന്ന തൊഴിൽ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് യുവാക്കളെ പരിശീലിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. കേന്ദ്ര നൈപുണ്യ വികസന സംരംഭകത്വ മന്ത്രാലയം, സംസ്ഥാനങ്ങൾ, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ, വ്യവസായ പങ്കാളികൾ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. ആദ്യ വർഷം 850 ഐടിഐകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 3,446 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപം വരുന്ന 14 ഐടിഐ ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ പദ്ധതികൾക്കും അംഗീകാരം ലഭിച്ചു.

തൊഴിലിനൊരുങ്ങാൻ പരിശീലനം; നവീകരണത്തിന് 60,000 കോടി

യുവാക്കൾക്ക് തൊഴിൽ നേടാനും വ്യവസായ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കാനും ആവശ്യമായ പ്രായോഗിക കഴിവുകൾ നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ എന്ന ഐടിഐകൾ. തൊഴിൽ മേഖലയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മാറുന്നതിനൊപ്പം പരിശീലനത്തിന്റെ നിലവാരവും പ്രസക്തിയും വ്യവസായ ബന്ധവും മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് പിഎം സേതു ആരംഭിച്ചത്. നവീകരിച്ച ഐടിഐകളിലൂടെ നൈപുണ്യവും തൊഴിൽയോഗ്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി പദ്ധതിയാണിത്. വ്യവസായ മേഖലയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നടത്തിപ്പ് ശക്തിപ്പെടുത്തുക, പരിശീലന സൗകര്യങ്ങൾ നവീകരിക്കുക, തൊഴിൽ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ചുള്ള കോഴ്‌സുകൾ കൊണ്ടുവരുക എന്നിവയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. പദ്ധതിയുടെ ആകെ അടങ്കൽ 60,000 കോടി രൂപയാണ്. ഇതിൽ കേന്ദ്രം 30,000 കോടി രൂപയും സംസ്ഥാനങ്ങൾ 20,000 കോടി രൂപയും വ്യവസായ മേഖല 10,000 കോടി രൂപയും നൽകും.

ക്രാഫ്റ്റ്‌സ്മെൻ ട്രെയിനിങ് പദ്ധതിയിലൂടെ സർക്കാർ, സ്വകാര്യ ഐടിഐകളിൽ എൻജിനീയറിങ്, എൻജിനീയറിങ് ഇതര തൊഴിലുകളിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു. തിരഞ്ഞെടുത്ത തൊഴിൽ വിഭാഗത്തിനനുസരിച്ച് ആറുമാസം മുതൽ രണ്ടുവർഷം വരെയാണ് കോഴ്‌സുകളുടെ കാലാവധി. ദേശീയതലത്തിൽ തൊഴിൽപരിശീലനത്തിന്റെ വികസനവും ഏകോപനവും നിർവഹിക്കുന്ന പരമോന്നത സ്ഥാപനമാണ് നൈപുണ്യ വികസന സംരംഭകത്വ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലെ ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് ട്രെയിനിങ്. നയങ്ങളും മാനദണ്ഡങ്ങളും തയ്യാറാക്കൽ, പാഠ്യപദ്ധതി വികസനം, അഫിലിയേഷൻ, പരിശീലകരുടെ പരിശീലനം, തൊഴിൽനൈപുണ്യ പരീക്ഷകൾ എന്നിവയാണ് ചുമതലകൾ. ഐടിഐകളുടെ ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ നിയന്ത്രണം സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കുമാണ്. രാജ്യത്തെ സർക്കാർ, സ്വകാര്യ ഐടിഐകളുടെ എണ്ണം 2014ലെ 9,776ൽ നിന്ന് 2026ൽ 13,888 ആയി. വർധന 42 ശതമാനമാണ്. വിദ്യാർഥികളുടെ പ്രവേശനം 2014–15 അധ്യയനവർഷത്തിലെ 9.51 ലക്ഷത്തിൽ നിന്ന് 2025–26ൽ 14.70 ലക്ഷമായി ഉയർന്നു. വർധന 54 ശതമാനം. വിവിധ മേഖലകളിലെ മാറുന്ന നൈപുണ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പരിശീലനം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ഈ വിപുലമായ സ്ഥാപന ശൃംഖല സഹായിക്കുന്നു.

200 പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങൾക്കൊപ്പം 800 അനുബന്ധ ഐടിഐകൾ

അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ നവീകരണം, വ്യവസായ പങ്കാളിത്തം, പുതിയ കാലത്തെ പരിശീലനം എന്നിവ ഒരുമിപ്പിച്ചാണ് പിഎം സേതു തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നത്. പദ്ധതിക്ക് രണ്ട് ഘടകങ്ങളുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് സർക്കാർ ഐടിഐകൾക്കും രണ്ടാമത്തേത് ദേശീയ നൈപുണ്യ പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമാണ്. ആദ്യ ഘടകത്തിൽ 200 പ്രധാന പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങളും 800 അനുബന്ധ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 1,000 സർക്കാർ ഐടിഐകളുണ്ട്. ഹബ് ആൻഡ് സ്പോക്ക് മാതൃകയിലാണ് ഇവയുടെ നവീകരണം. ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രവുമായി ശരാശരി നാല് അനുബന്ധ ഐടിഐകൾ ബന്ധിപ്പിക്കും. ഇതിലൂടെ നൂതന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, ആധുനിക തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങളിലെ പരിശീലനം, ഡിജിറ്റൽ പഠന സംവിധാനങ്ങൾ, പുതിയ സംരംഭങ്ങൾ വളർത്താനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ പങ്കുവച്ച് ഉപയോഗിക്കാം.

പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നവീന ആശയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള കേന്ദ്രങ്ങൾ, പരിശീലകരെ പരിശീലിപ്പിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ, ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റുകൾ, തൊഴിൽ ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന സേവനങ്ങൾ എന്നിവ ഒരുക്കും. അനുബന്ധ കേന്ദ്രങ്ങൾ കൂടുതൽ പേർക്ക് പരിശീലനം ലഭ്യമാക്കുകയും അതത് ക്ലസ്റ്ററിലെ സൗകര്യങ്ങളുമായി വിദ്യാർഥികളെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികൾ, ആധുനിക ലബോറട്ടറികൾ, ഡിജിറ്റൽ പഠനസാമഗ്രികൾ, വ്യവസായ ആവശ്യത്തിനൊത്ത കോഴ്‌സുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ഐടിഐകൾ നവീകരിക്കും. രണ്ടാം ഘടകത്തിൽ ഭുവനേശ്വർ, ചെന്നൈ, ഹൈദരാബാദ്, കാൻപുർ, ലുധിയാന എന്നിവിടങ്ങളിലെ അഞ്ച് ദേശീയ നൈപുണ്യ പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കും. മേഖലകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ദേശീയ മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കും. ആഗോള പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ പരിശീലകർക്ക് ഉയർന്നതല പരിശീലനവും നൽകും.

വ്യവസായ പങ്കാളികൾക്ക് നടത്തിപ്പിൽ പ്രധാന പങ്ക്

വ്യവസായ മേഖലയുമായി ചർച്ച നടത്തിയാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും പദ്ധതിയിലേക്കുള്ള ഐടിഐകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. വ്യവസായ പങ്കാളികളുമായി ചേർന്ന് നവീകരണ നിർദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കും. ഓരോ പ്രദേശത്തെയും പുതിയ നൈപുണ്യ ആവശ്യങ്ങളും വ്യവസായ സാധ്യതകളും പരിഗണിച്ചാണ് നടപടി. ദേശീയതലത്തിൽ പദ്ധതിക്ക് ദിശ നൽകാൻ നൈപുണ്യ വികസന സംരംഭകത്വ മന്ത്രാലയ സെക്രട്ടറിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ദേശീയ സ്റ്റിയറിങ് കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നയപരമായ മാർഗനിർദേശം നൽകുക, പ്രവർത്തന മാർഗരേഖകൾ അന്തിമമാക്കുക, നടപ്പാക്കൽ നിരീക്ഷിക്കുക, ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുക എന്നിവയാണ് കമ്മിറ്റിയുടെ ചുമതലകൾ. പങ്കാളികളാകാൻ താൽപര്യമുള്ള വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ തന്ത്രപരമായ നിക്ഷേപ പദ്ധതി സമർപ്പിക്കണം.

നവീകരിക്കുന്ന ഐടിഐ ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ നടത്തിപ്പിന് പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യ കമ്പനികൾ രൂപീകരിക്കാനും പദ്ധതിയിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. നിർദിഷ്ട ഘടനയിൽ പ്രധാന വ്യവസായ പങ്കാളിക്ക് 51 ശതമാനം ഉടമസ്ഥാവകാശമുണ്ടാകും. കേന്ദ്രത്തിനും സംസ്ഥാന സർക്കാരിനും 24.5 ശതമാനം വീതമായിരിക്കും പങ്കാളിത്തം. ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ വികസനത്തിനും പ്രവർത്തനത്തിനും ഈ കമ്പനികൾ നേതൃത്വം നൽകും. പ്രാദേശിക വ്യവസായ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങൾ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്യും. പാഠ്യപദ്ധതി, പരിശീലനരീതി, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, വ്യവസായ മേഖലയിലെ നേരിട്ടുള്ള പരിചയം എന്നിവയിൽ ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാം.

ആദ്യവർഷം 850 ഐടിഐകൾ; 14 ക്ലസ്റ്ററുകൾക്ക് അംഗീകാരം

ആദ്യ വർഷം സ്ഥാപനതല തയ്യാറെടുപ്പുകളിൽ നിന്നും ഐടിഐകളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിന്നും ക്ലസ്റ്ററുകൾക്കും നിക്ഷേപ പദ്ധതികൾക്കും അംഗീകാരം നൽകുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്ക് പദ്ധതി മുന്നേറി. തിരഞ്ഞെടുത്ത 850 ഐടിഐകളിൽ 172 പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളും 678 അനുബന്ധ കേന്ദ്രങ്ങളുമുണ്ട്. 36 സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും ക്ലസ്റ്ററുകളെ കണ്ടെത്തി. പദ്ധതിക്കായി പ്രത്യേക ബജറ്റ് ശീർഷകങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു. നടപ്പാക്കലിന് മാർഗനിർദേശം നൽകാനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനും 35 സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും സംസ്ഥാന സ്റ്റിയറിങ് കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിച്ചു. 26 സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും വ്യവസായ പങ്കാളിത്തം ക്ഷണിക്കുന്ന നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു.

പരീക്ഷണഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് രാജ്യവ്യാപക നടപ്പാക്കലിലേക്ക് പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിക്കാനും ദേശീയ സ്റ്റിയറിങ് കമ്മിറ്റി അംഗീകാരം നൽകി. തിരിച്ചറിഞ്ഞ 200 ഐടിഐ ക്ലസ്റ്ററുകളിലും പദ്ധതി നടപ്പാക്കാം. വ്യവസായ മേഖലയുടെ തയ്യാറെടുപ്പും പദ്ധതി നടപ്പാക്കാനുള്ള ശേഷിയും കണക്കിലെടുത്ത് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും മുന്നോട്ടുപോകാം. എട്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തെയും 14 ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ തന്ത്രപരമായ നിക്ഷേപ പദ്ധതികൾക്കാണ് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. ആകെ നിക്ഷേപം 3,446 കോടി രൂപയാണ്. വിശദാംശങ്ങൾ ചുവടെ:

പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ 32 കോഴ്‌സുകൾ; വിദേശ സഹകരണവും

അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും സ്ഥാപന സംവിധാനങ്ങളും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കും തൊഴിൽവിഭാഗങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ പരിശീലനത്തിനും പിഎം സേതു പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ക്രാഫ്റ്റ്‌സ്മെൻ ട്രെയിനിങ് പദ്ധതിയിൽ ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് ട്രെയിനിങ് പുതിയ കാലത്തെ 32 കോഴ്‌സുകൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിർമിതബുദ്ധി, സൈബർ സുരക്ഷ, പാളികളായി വസ്തുക്കൾ നിർമിക്കുന്ന അഡിറ്റീവ് മാനുഫാക്ചറിങ്, വൈദ്യുത വാഹനങ്ങൾ, സെമികണ്ടക്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യ, റോബോട്ടിക്സ്, ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ, ഡ്രോണുകൾ, ഇന്റർനെറ്റിലൂടെ ഉപകരണങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ, സൗരോർജം, ഫൈവ് ജി, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പരിശോധന തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് കോഴ്‌സുകൾ. സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഐടിഐകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുത്താം. ആസൂത്രണം ചെയ്ത നൈപുണ്യ ലാബുകളിലൂടെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് തൊഴിൽപരിശീലനവുമായി നേരത്തേ പരിചയപ്പെടാനുള്ള അവസരവും വിപുലമാക്കും.

ദേശീയ നൈപുണ്യ മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും പരിശീലനം ആഗോള നിലവാരത്തിനനുസരിച്ച് ഒരുക്കാനും അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തവും പദ്ധതിയിലുണ്ട്. ചെന്നൈയിലെ ദേശീയ നൈപുണ്യ പരിശീലന സ്ഥാപനത്തിനായി സിംഗപ്പൂരുമായും കാൻപുരിലെ സ്ഥാപനത്തിനായി ഫ്രാൻസുമായും ഭുവനേശ്വറിലെ സ്ഥാപനത്തിനായി ഓസ്‌ട്രേലിയയുമായും ധാരണാപത്രങ്ങൾ ഒപ്പിട്ടു. ഹൈദരാബാദിലെ സ്ഥാപനത്തിനായി ജർമനിയുമായി സംയുക്ത ഉദ്ദേശ്യപ്രഖ്യാപനവും കൈമാറി. ആധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ, വ്യവസായ പങ്കാളിത്തം, തൊഴിൽ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ചുള്ള പരിശീലനം എന്നിവയിലൂടെ രാജ്യത്തെ തൊഴിൽപരിശീലന സംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് പിഎം സേതു. സർക്കാർ ഐടിഐകളെയും ദേശീയ നൈപുണ്യ പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളെയും മാറുന്ന തൊഴിൽ ആവശ്യങ്ങളുമായി കൂടുതൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പുതിയ കാലത്തെ കഴിവുകൾ, അന്താരാഷ്ട്ര വൈദഗ്ധ്യം, നേരത്തെയുള്ള തൊഴിൽപരിശീലന പരിചയം എന്നിവ കൂടുതൽ പേർക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്നതിലൂടെ യുവാക്കൾക്ക് പരിശീലനത്തിൽ നിന്ന് തൊഴിലിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള വഴി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

PM-