ന്യൂഡൽഹി  /2026  / ഒക്ടോബർ 01 

പാഴ്‌വസ്തുക്കളെ ഉപയോഗപ്രദവും ആകർഷകവുമായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള വഴികൾ പരിചയപ്പെടുത്തി കേന്ദ്ര നിയമനീതിന്യായ മന്ത്രാലയത്തിലെ നിയമനിർമാണ വകുപ്പ് ശിൽപ്പശാല സംഘടിപ്പിച്ചു. സെപ്റ്റംബർ 29ന് കർത്തവ്യ ഭവൻ രണ്ടിലെ സമ്മേളന ഹാളിലായിരുന്നു പരിപാടി. ‘സ്വച്ഛത ഹി സേവ’യുടെ ഭാഗമായി നടന്ന ശിൽപ്പശാലയ്ക്ക് ‘പാഴ്‌വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് മികച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ — മാലിന്യത്തെ വിസ്മയമാക്കാം: കബാഡ് സേ ജുഗാഡ്’ എന്ന ആശയമാണ് നൽകിയത്. ഇന്ത്യ എയ്ഡ്സ് എന്ന സന്നദ്ധ സംഘടനയിലെയും ദ്വാരക സെക്ടർ നാലിലെ എൻ. കെ. ബഗ്രോഡിയ പബ്ലിക് സ്കൂളിലെയും വിദഗ്ധരാണ് പരിശീലനം നൽകിയത്.

വിദഗ്ധരും സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരും പരിശീലനം നൽകി

ഇന്ത്യ എയ്ഡ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി അർച്ചന ശ്രീവാസ്തവ, എൻ. കെ. ബഗ്രോഡിയ പബ്ലിക് സ്കൂൾ പ്രിൻസിപ്പൽ അഞ്ജലി ഖർബന്ദ എന്നിവർ ശിൽപ്പശാലയിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലെ ശാസ്ത്ര അധ്യാപികയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്ത പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപകയുമായ ബൈശാഖി ഭട്ടാചാര്യ, ഭൂമിശാസ്ത്ര അധ്യാപികയും ആരോഗ്യ–ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപകയുമായ ശ്വേത തുൽസ്യാൻ എന്നിവരും പരിശീലനം നൽകി. സ്കൂളിലെ പൂർവവിദ്യാർഥികളും ഇന്ത്യ എയ്ഡ്സിലെ സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുമായ വിദുഷി സിൻഹ, ആര്യൻ ഗുപ്ത എന്നിവരും വിദഗ്ധസംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.

ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജീവനക്കാരും ആവേശത്തോടെ പങ്കെടുത്തു

വകുപ്പിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയും നിയമനിർമാണ ഉപദേഷ്ടാവുമായ ജി. പൻമേയ് ശിൽപ്പശാലയ്ക്ക് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. വകുപ്പിലെ മറ്റ് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജീവനക്കാരും പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു. അനുബന്ധ ഓഫീസുകളായ ഔദ്യോഗിക ഭാഷാ വിഭാഗത്തിലെയും വിധി സാഹിത്യ പ്രകാശനിലെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജീവനക്കാരും ആവേശത്തോടെ പങ്കാളികളായി.

കളയുന്ന വസ്തുക്കൾക്ക് പുതിയ ഉപയോഗം

മാലിന്യവും ഉപേക്ഷിച്ച വസ്തുക്കളും ഉപയോഗപ്രദവും പുതുമയുള്ളതുമായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള വിവിധ വഴികൾ വിദഗ്ധർ വിശദീകരിച്ചു. അവ എങ്ങനെ തയ്യാറാക്കാമെന്ന് നേരിട്ട് കാണിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. സാധാരണയായി പാഴ്‌വസ്തുക്കളായി കരുതുന്നവയ്ക്ക് പുതിയ ഉപയോഗം കണ്ടെത്താനുള്ള ലളിതവും ഫലപ്രദവുമായ ആശയങ്ങളാണ് പങ്കുവെച്ചത്.

‘കബാഡ് സേ ജുഗാഡ്’ എന്ന ആശയത്തിൽ വിദഗ്ധരും സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരും പാഴ്‌വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് മാതൃകാ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമിച്ചു. സർഗാത്മകതയും പുതുമയും ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള കഴിവും ചേർന്നാൽ ഉപേക്ഷിച്ച വസ്തുക്കൾ ഉപകാരപ്രദവും ആകർഷകവുമായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാകുമെന്ന് പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ കാണിച്ചു. കൈവശമുള്ള വസ്തുക്കൾ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കേണ്ടതിന്റെയും പരിസ്ഥിതിയോട് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള രീതികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടതിന്റെയും പ്രാധാന്യവും വിശദീകരിച്ചു.

കൂട്ടായ ശ്രമത്തിലൂടെ മാലിന്യത്തിനും മൂല്യം നൽകാം

ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള മാലിന്യസംസ്കരണം, പുനഃചംക്രമണം, സുസ്ഥിര ജീവിതരീതി എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണമെന്ന സന്ദേശത്തോടെയാണ് ശിൽപ്പശാല സമാപിച്ചത്. സർഗാത്മകതയും കൂട്ടായ ശ്രമവും ഉണ്ടെങ്കിൽ മാലിന്യത്തെ ഉപയോഗപ്രദവും മൂല്യമുള്ളതുമായ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാമെന്ന ആശയം പരിപാടി മുന്നോട്ടുവെച്ചു. അതിലൂടെ കൂടുതൽ വൃത്തിയുള്ളതും ഹരിതവും സുസ്ഥിരവുമായ പരിസ്ഥിതി സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

ചെറിയ ശ്രമങ്ങൾ തുടർന്നാൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാകും

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പുതുമയുള്ളതും സുസ്ഥിരവുമായ രീതികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ജി. പൻമേയ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പാഴ്‌വസ്തുക്കൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്താനുള്ള സൃഷ്ടിപരമായ വഴികൾ കണ്ടെത്താൻ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. അവരുടെ ആവേശത്തെയും സജീവ പങ്കാളിത്തത്തെയും അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. പുനരുപയോഗം, പുനഃചംക്രമണം, ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള മാലിന്യസംസ്കരണം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള ചെറുതും തുടർച്ചയായതുമായ ശ്രമങ്ങൾ വൃത്തിയുള്ളതും ഹരിതവുമായ പരിസ്ഥിതിക്ക് ഗണ്യമായ സംഭാവന നൽകുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.