ഇൻഡോർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 28-

ഉജ്ജയിനിലെ ഷാഹി മസ്ജിദിന്റെ ഒരു ഭാഗം റോഡ് വീതികൂട്ടുന്നതിനായി നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരായ അപ്പീൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി 2026 സെപ്റ്റംബർ 28ന് തള്ളി. മസ്ജിദ് മാനേജ്മെന്റും ഉജ്ജയിൻ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനും തമ്മിലുണ്ടായ ധാരണ കണക്കിലെടുത്താണ് അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കിയത്. നഗരസഭ കോടതിയിൽ നൽകിയ മറുപടിയിലും നോട്ടീസുകളിലും നൽകിയ ഉറപ്പുകൾ നഗരസഭയ്ക്ക് ബാധകമായിരിക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അപ്പീലിലെ ബെഞ്ചിന്റെയും ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെയും പേരുകൾ ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. അതിനാൽ സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത പേരുകൾ ചേർക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ അപ്പീലിന് കാരണമായ 2026 സെപ്റ്റംബർ 9ലെ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് എൻ. ഭട്ടിന്റേതാണ്. ഷാഹി മസ്ജിദ് വഖഫ് പഞ്ചായത്ത് മോചിയാൻ അംഗീകൃത പ്രതിനിധി അഷ്ഫാഖ് അഹമ്മദ് മുഖേനയും ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജിയിൽ പ്രസിഡന്റ് അർഷൻ ഹുസൈൻ മുഖേനയുമാണ് നഗരസഭാ നടപടിയെ ചോദ്യം ചെയ്തത്. ഹർജിക്കാർക്കായി ജഗദീഷ് ബഹേതി, ആദിത്യ ദുബെ, പ്രബുദ്ധ സിങ്, സയ്യിദ് അഷ്ഹർ അലി വാർസി എന്നിവരും സംസ്ഥാനത്തിനായി സോണൽ ഗുപ്തയും ഡെപ്യൂട്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ശ്രേയ് രാജ് സക്സേനയും നഗരസഭയ്ക്കായി ഋഷി തിവാരിയും ഹാജരായിരുന്നു.

നഗരസഭ നൽകിയ ഉറപ്പുകൾ ഇനി പാലിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധം

2026 സെപ്റ്റംബർ 28ലെ നടപടിയിലെ പ്രധാന കാര്യം മസ്ജിദ് ഭാഗം നീക്കുന്നത് പൂർണമായി തടയണമെന്ന ആവശ്യം അംഗീകരിച്ചില്ല എന്നതാണ്. അതേസമയം നഗരസഭ കോടതിയിൽ നൽകിയ മറുപടിയിലും നേരത്തെ നൽകിയ നോട്ടീസുകളിലും പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ റോഡ് വികസനത്തിന് ആവശ്യമായ പരിധിയിലെ നടപടിയാണ് നഗരസഭയ്ക്ക് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാകുക.

15 മീറ്റർ വീതിയുള്ള റോഡിനായാണ് മസ്ജിദിന്റെ ഭാഗം നീക്കുന്നത്

കാന്തൽ ക്രോസിങ് മുതൽ ഗോപാൽ മന്ദിർ വരെയുള്ള ഏകദേശം 900 മീറ്റർ റോഡ് 15 മീറ്ററായി വീതികൂട്ടുന്ന പദ്ധതിയാണ് തർക്കത്തിന് അടിസ്ഥാനം. 2028ലെ സിംഹസ്ഥ കുംഭമേളയ്ക്ക് മുന്നോടിയായുള്ള ഗതാഗത സൗകര്യ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് പദ്ധതി. നിർദിഷ്ട റോഡ് പരിധിയിൽ വരുന്ന കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ നീക്കുകയോ മാറ്റം വരുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

പ്രാർത്ഥനാഹാളിന്റെ ഭാഗവും 120 അടി മിനാരവും നീക്കൽ പരിധിയിൽ

കോടതി രേഖകൾ പ്രകാരം ഷാഹി മസ്ജിദിലെ ജമാഅത്ത് ഖാന എന്ന പ്രാർത്ഥനാഹാളിന്റെ ഒരു ഭാഗം, 120 അടി ഉയരമുള്ള മിനാരം, മസാർ ചൗക് ഷാഹിയുടെ ഭാഗം എന്നിവയാണ് നിർദിഷ്ട റോഡ് വികസന പരിധിയിൽ വരുന്നത്. ഈ ഭാഗങ്ങൾ നീക്കാനുള്ള നഗരസഭയുടെ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 14, ഓഗസ്റ്റ് 25, ഓഗസ്റ്റ് 27 തീയതികളിലെ നോട്ടീസുകളും സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിലെ അന്തിമ നോട്ടീസുമാണ് ആദ്യം ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.

സെപ്റ്റംബർ 9ലെ ഹർജികളും നേരത്തെ തള്ളിയിരുന്നു

2026 സെപ്റ്റംബർ 9ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് എൻ. ഭട്ട് രണ്ട് ഹർജികളും തള്ളിയിരുന്നു. നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചാണ് നഗരസഭ മുന്നോട്ടുപോയതെന്നും മസ്ജിദ് നടത്തിപ്പുകാർക്ക് എതിർപ്പുകൾ അറിയിക്കാൻ അവസരം നൽകിയിരുന്നെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. ഭരണഘടനയുടെ 14, 25, 26, 300എ അനുച്ഛേദങ്ങൾ ലംഘിച്ചുവെന്ന വാദവും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. നഗരത്തിലെ മറ്റ് മതസ്ഥാപനങ്ങളെയും റോഡ് വികസനം ബാധിച്ചതായി കോടതി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

റോഡ് വികസന നടപടി തുടരാം; അപ്പീലിലൂടെ തടസ്സമില്ല

പുതിയ അപ്പീൽ തള്ളിയതോടെ മസ്ജിദിന്റെ റോഡ് വികസന പരിധിയിൽ വരുന്ന ഭാഗം നീക്കുന്നതിനുള്ള നടപടിക്ക് ഹൈക്കോടതിയിൽ നിന്നുള്ള നിലവിലെ തടസ്സം തുടരുന്നില്ല. എന്നാൽ നഗരസഭ തന്നെ കോടതിക്ക് നൽകിയ ഉറപ്പുകളുടെയും നോട്ടീസുകളിൽ വ്യക്തമാക്കിയ പരിധിയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം നടപടി. അതായത് മസ്ജിദിന്റെ മുഴുവൻ കെട്ടിടവും പൊളിക്കാൻ അനുമതി നൽകിയ ഉത്തരവല്ല ഇത്; റോഡ് വികസനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന നിർദിഷ്ട ഭാഗമാണ് നടപടിയുടെ പരിധി.

മതസ്ഥാപനവും പൊതുപദ്ധതിയും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിൽ നടപടിക്രമം നിർണായകം

സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ഈ കേസിൽ ഹൈക്കോടതി സ്വീകരിച്ച നിലപാട്, മതസ്ഥാപനമാണെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം നിയമാനുസൃത പൊതുപദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പൂർണമായ ഒഴിവ് ലഭിക്കില്ലെന്ന സെപ്റ്റംബർ 9ലെ ഉത്തരവിനൊപ്പം വായിക്കേണ്ടതാണ്. അതേസമയം നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടിക്രമവും ബന്ധപ്പെട്ടവർക്ക് വാദം പറയാനുള്ള അവസരവും അധികൃതർ പാലിക്കണമെന്ന് ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സെപ്റ്റംബർ 28ലെ നടപടിയിൽ നഗരസഭയുടെ സ്വന്തം ഉറപ്പുകൾ അതിന് ബാധകമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയതും തുടർനടപടിയുടെ പരിധി നിർണയിക്കുന്ന ഘടകമാണ്.