കൊച്ചി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 28:

അമിതവില കാരണം രോഗികൾക്ക് ലഭ്യമാകാത്ത പേറ്റന്റ് മരുന്നുകളുടെ കാര്യത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് പേറ്റന്റ് നിയമത്തിലെ 100-ാം വകുപ്പ് പ്രയോഗിക്കാമെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. പേറ്റന്റുള്ള മരുന്ന് സർക്കാർ നേരിട്ടോ സർക്കാർ അധികാരപ്പെടുത്തിയവർ വഴിയോ നിർമ്മിച്ച് ആവശ്യക്കാരായ രോഗികൾക്ക് വാണിജ്യേതര അടിസ്ഥാനത്തിൽ നൽകാൻ ഈ വകുപ്പ് അനുവദിക്കുന്നുവെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഹരിശങ്കർ വി. മേനോൻ 2026 സെപ്റ്റംബർ 28ന് വിധിച്ചു. ജീവൻരക്ഷാ പേറ്റന്റ് മരുന്നുകളുടെ അമിതവില സംബന്ധിച്ച് കോടതി സ്വമേധയാ പരിഗണിച്ച ഹർജിയാണ് തീർപ്പാക്കിയത്. അമിക്കസ് ക്യൂറിയായി മൈത്രേയി സച്ചിദാനന്ദ ഹെഗ്ഡെ ഹാജരായി. കേന്ദ്രസർക്കാരിനായി അസിസ്റ്റന്റ് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ പി. ശ്രീകുമാറും ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഒ.എം. ശാലിനയും ഹാജരായി.

മരുന്ന് അമിതവിലയ്ക്ക് വിൽക്കുമ്പോൾ കേന്ദ്രത്തിന് ഇടപെടാമെന്ന് കോടതി

പേറ്റന്റ് നിയമത്തിലെ 100-ാം വകുപ്പിന്റെ പരിധിയിൽ പേറ്റന്റുള്ള മരുന്ന് നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള സർക്കാർ ഉപയോഗവും ഉൾപ്പെടുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇങ്ങനെ നിർമ്മിക്കുന്ന മരുന്ന് ആവശ്യക്കാരനായ രോഗിക്ക് വാണിജ്യേതര അടിസ്ഥാനത്തിൽ നൽകാനും കഴിയും. പേറ്റന്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന മരുന്ന് അമിതവിലയ്ക്ക് വിൽക്കുന്ന സാഹചര്യം സർക്കാർ ഇടപെടേണ്ട ഘട്ടത്തിന് ഉദാഹരണമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും മരുന്നിന്റെ വില അമിതമാണെന്ന് കോടതി നേരിട്ട് തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. ഒരു പ്രത്യേക മരുന്ന് രോഗികൾക്ക് താങ്ങാനാകുന്ന വിലയിലാണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ കേന്ദ്രസർക്കാർ ശേഖരിക്കണം. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇടപെടൽ ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ 100-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കണമെന്നാണ് വിധിയുടെ കാതൽ.

റിബോസിക്ലിബിന്റെ പ്രതിമാസ ചെലവ് ഏകദേശം 75,000 രൂപ; രോഗിയുടെ ഹർജി പിന്നീട് സ്വമേധയാ കേസായി

സ്തനാർബുദ ചികിത്സയ്ക്കുള്ള പേറ്റന്റ് മരുന്നായ റിബോസിക്ലിബ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു രോഗിയാണ് ആദ്യം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. മരുന്നിന് പ്രതിമാസം ഏകദേശം 75,000 രൂപ ചെലവാകുന്നതിനാൽ വില കുറയ്ക്കാൻ പേറ്റന്റ് നിയമപ്രകാരം കേന്ദ്രസർക്കാർ ഇടപെടണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം. കേസ് നിലനിൽക്കെ ഹർജിക്കാരി മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഹൈക്കോടതി വിഷയം സ്വമേധയാ കേസായി തുടരുകയായിരുന്നു.

കേസിൽ റിബോസിക്ലിബ് നിർമ്മിക്കുന്ന നോവാർട്ടിസിനായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ജോസഫ് കൊടിയന്ത്രയും ഹേമന്ത് സിങ്ങും ഹാജരായി. എലി ലില്ലിക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ജി. ശ്രീകുമാറും പ്രവീൺ ആനന്ദും ഹാജരായി. രാഹുൽ ബജാജ് ഇടപെടൽ കക്ഷിയായി നേരിട്ട് ഹാജരായി. കക്ഷികളായ എതിർകക്ഷികൾക്കായി കെ.എം. ഗോപകുമാറും വാദിച്ചു.

പാല്ബോസിക്ലിബ് എല്ലാ സാഹചര്യത്തിലും പകരമരുന്നല്ലെന്ന വാദവും കേസിൽ നിർണായകമായി

റിബോസിക്ലിബിന് പകരമായി വില കുറഞ്ഞ പാല്ബോസിക്ലിബ് ലഭ്യമാണെന്ന നിലപാടും കേസിൽ ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടും എല്ലാ ചികിത്സാ സാഹചര്യങ്ങളിലും പരസ്പരം മാറ്റി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മരുന്നുകളല്ലെന്നായിരുന്നു അമിക്കസ് ക്യൂറിയുടെ വാദം. പ്രത്യേകിച്ച് സ്തനാർബുദത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ട ചികിത്സയിൽ റിബോസിക്ലിബിന്റെ ഉപയോഗവും പാല്ബോസിക്ലിബിന്റെ ഉപയോഗവും ഒരുപോലെയല്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഡ്രഗ് കൺട്രോളർ ജനറലിന്റെ സത്യവാങ്മൂലവും റീജിയണൽ കാൻസർ സെന്ററിന്റെ റിപ്പോർട്ടും പരിഗണിച്ച കോടതി, പാല്ബോസിക്ലിബിനെ റിബോസിക്ലിബിന്റെ മതിയായ പകരമരുന്നായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടിലെത്തി.

100-ാം വകുപ്പ് നേരിട്ട് പ്രയോഗിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടില്ല; തീരുമാനം കേന്ദ്രസർക്കാരിന്

കേന്ദ്രസർക്കാർ ഇപ്പോൾ തന്നെ 100-ാം വകുപ്പ് പ്രയോഗിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധിക്കുന്ന ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി നൽകിയിട്ടില്ല. മരുന്നിന്റെ വില രോഗികൾക്ക് താങ്ങാനാകുന്നതാണോ എന്നത് തീരുമാനിക്കാൻ രാജ്യവ്യാപകമായി ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. രോഗികളുടെ എണ്ണം, മരുന്നിന്റെ ഉപയോഗം, ചികിത്സാ ആവശ്യകത, നിലവിലുള്ള സഹായപദ്ധതികളുടെ ഫലം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിച്ചശേഷം കേന്ദ്രസർക്കാരാണ് തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടത്.

നോവാർട്ടിസ് 100-ാം വകുപ്പ് പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിർബന്ധിത ലൈസൻസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകൾ പരിഗണിക്കണമെന്ന് വാദിച്ചിരുന്നു. മരുന്നിന്റെ വ്യാപാരലാഭ പരിധി ഇതിനകം നിയന്ത്രിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും മരുന്ന് ഗവേഷണത്തിനും വികസനത്തിനും വലിയ നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണെന്നും കമ്പനി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എലി ലില്ലിയും പേറ്റന്റ് സംരക്ഷണവും പൊതുജനാരോഗ്യ താൽപര്യവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ പരിഗണിക്കണമെന്ന് വാദിച്ചു.

അമിതവില തെളിഞ്ഞാൽ പേറ്റന്റ് അവകാശം മാത്രം സർക്കാർ ഇടപെടലിന് തടസ്സമാകില്ല

വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം, പേറ്റന്റ് നിലവിലുള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രം അമിതവിലയുള്ള ജീവൻരക്ഷാ മരുന്നുകളിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഇടപെടൽ തടയാനാകില്ലെന്ന 100-ാം വകുപ്പിന്റെ പരിധി കേരള ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും കമ്പനിയുടെ പേറ്റന്റ് ഈ വിധിയിലൂടെ റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല; ഏതെങ്കിലും മരുന്നിന്റെ വിലയും കോടതി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ഇടപെടൽ വേണമോയെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാരാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

മരുന്നുകളുടെ താങ്ങാനാകുന്ന വില നിർണയിക്കാൻ വിവരശേഖരണം നിർണായകമാകും

സംസ്ഥാനതല നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിൽ, പേറ്റന്റ് നിയമത്തിലെ 100-ാം വകുപ്പിലെ സർക്കാർ ഉപയോഗം എന്ന ആശയത്തിന്റെ പരിധി വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് വിധി. പൊതുജനാരോഗ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ പേറ്റന്റുള്ള മരുന്ന് നിർമ്മിച്ച് രോഗിക്ക് വാണിജ്യേതരമായി നൽകുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം രോഗികൾക്ക് മരുന്ന് താങ്ങാനാകുന്ന വിലയിലാണോ എന്നത് വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സർക്കാർ തീരുമാനിക്കണമെന്നതിനാൽ, വിധി സ്വമേധയാ വിലക്കുറവോ സർക്കാർ നിർമ്മാണമോ നടപ്പാക്കുന്നില്ല.