ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 11:

റിട്ട് ഹർജികളെ ‘സിവിൽ’, ‘ക്രിമിനൽ’ എന്നിങ്ങനെ പ്രത്യേകം തരംതിരിച്ച് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന നിലവിലെ രീതി തുടരേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന വിഷയത്തിൽ സുപ്രീംകോടതിയിൽ ചർച്ച. ഭരണഘടന നൽകുന്ന റിട്ട് അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ഇത്തരമൊരു വേർതിരിവ് ശരിയാണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തിയത്. എന്നാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ നിലവിലെ സംവിധാനം മാറ്റിക്കൊണ്ട് സുപ്രീംകോടതി അന്തിമ ഉത്തരവൊന്നും പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.

റിട്ട് അധികാരം തന്നെ സിവിലോ ക്രിമിനലോ ആണോ എന്ന ചോദ്യം

റിട്ട് ഹർജിയുടെ പിന്നിലുള്ള തർക്കം ക്രിമിനൽ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഹർജിയുടെ സ്വഭാവവും ക്രിമിനലായി മാറുമോ എന്നതാണ് ചർച്ചയിലെ പ്രധാന ചോദ്യം. ഭരണഘടനാപരമായ റിട്ട് അധികാരത്തെ സാധാരണ സിവിൽ, ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമങ്ങളുടെ അതേ ചട്ടക്കൂടിൽ കാണേണ്ടതുണ്ടോ എന്നും കോടതി പരിശോധിക്കുന്നു.

നിലവിൽ സുപ്രീംകോടതി ചട്ടങ്ങളിൽ പ്രത്യേക തരംതിരിവുണ്ട്

നിലവിലെ സുപ്രീംകോടതി ചട്ടപ്രകാരം ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 32 പ്രകാരം സമർപ്പിക്കുന്ന ഹർജികൾക്ക് പ്രത്യേകം തരംതിരിവുണ്ട്. മൗലികാവകാശ ലംഘനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സിവിൽ വിഷയങ്ങൾ റിട്ട് ഹർജി — സിവിൽ എന്നും ക്രിമിനൽ വിഷയങ്ങളും ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജികളും റിട്ട് ഹർജി — ക്രിമിനൽ എന്നും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനാണ് വ്യവസ്ഥ. പൊതുതാൽപര്യ ഹർജികൾക്കും പ്രത്യേക വിഭാഗമുണ്ട്.

കേസ് ഏത് ബെഞ്ചിലെത്തണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നതിലും തരംതിരിവിന് പ്രാധാന്യം

സിവിൽ, ക്രിമിനൽ എന്ന തരംതിരിവ് പേരിൽ മാത്രമുള്ള കാര്യമല്ല. ഏത് ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിക്കേണ്ടത് എന്നതിലും ഇതിന് പ്രായോഗിക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. നേരത്തെ ഒരു ക്രിമിനൽ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജി സിവിൽ റിട്ട് ഹർജിയായി നൽകിയ കേസിൽ, അത് ക്രിമിനൽ റിട്ട് ഹർജിയായി മാറ്റി ബന്ധപ്പെട്ട ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ വയ്ക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

തരംതിരിവ് മാറ്റുമെന്ന അന്തിമ തീരുമാനം ഇതുവരെ ഇല്ല

റിട്ട് ഹർജികളിലെ സിവിൽ, ക്രിമിനൽ വിഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. നിലവിലെ വർഗീകരണം ആവശ്യമാണോ എന്ന വിഷയമാണ് ഇപ്പോൾ ചർച്ചയിലുള്ളത്. അതിനാൽ സിവിൽ, ക്രിമിനൽ റിട്ട് ഹർജികളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ രീതിയിൽ ഇപ്പോൾ മാറ്റമുണ്ടായതായി കണക്കാക്കാനാവില്ല.

അന്തിമ തീരുമാനം വന്നാൽ കേസ് രജിസ്ട്രേഷനിലും ബെഞ്ച് നിർണയത്തിലും സ്വാധീനം

സുപ്രീംകോടതി പിന്നീട് നിലവിലെ തരംതിരിവിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയാണെങ്കിൽ, റിട്ട് ഹർജികളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ, കേസുകളുടെ പട്ടികപ്പെടുത്തൽ, ഏത് ബെഞ്ച് കേസ് കേൾക്കണം എന്ന നിർണയം തുടങ്ങിയ നടപടിക്രമങ്ങളിൽ മാറ്റം ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം. എന്നാൽ അത്തരം നിയമഫലം ഇപ്പോൾ അനുമാനിക്കാനാവില്ല. നിലവിലെ സുപ്രീംകോടതി ചട്ടങ്ങളിലെ സിവിൽ-ക്രിമിനൽ വേർതിരിവാണ് തുടരുന്നത്.