ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 9 –
നീറ്റ് ബിരുദ പ്രവേശന പരീക്ഷാ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ നിർബന്ധിത നടപടി സ്വീകരിക്കരുതെന്ന സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കെ, ഗൗതം ബുദ്ധ സർവകലാശാല വിദ്യാർഥി അക്ഷത് ത്രിപാഠിക്ക് അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയുടെ വ്യക്തിഗത ബോണ്ട് നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് ഗ്രേറ്റർ നോയിഡ മൂന്നാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് മജിസ്ട്രേറ്റ് നോട്ടീസ് നൽകിയതിനെ സുപ്രീംകോടതി രൂക്ഷമായി ചോദ്യം ചെയ്തു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 9നാണ് വിഷയം ഉന്നയിച്ചത്. അക്ഷത് ത്രിപാഠിയാണ് ഹർജിക്കാരൻ. ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ബിശ്വജിത് ഭട്ടാചാര്യ വിഷയം കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ഹർജി അഭിഭാഷകൻ-ഓൺ-റെക്കോർഡ് സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ കെ.ആർ. മുഖേനയാണ് സമർപ്പിച്ചത്.
സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിലെ സുപ്രീംകോടതി സംരക്ഷണത്തിന് മൂന്നുദിവസത്തിനകം നോട്ടീസ്
നീറ്റ് ബിരുദ പ്രവേശന പരീക്ഷാ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2026 ജൂലൈ 20 മുതൽ 25 വരെ നടന്ന വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകൾ 2026 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിന് സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക അധികാരം ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു നടപടി. പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുതിയ കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഗുരുതര ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമുള്ളതായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ 2,873 പേരെ സംബന്ധിച്ച് ഡൽഹി പൊലീസിന് പ്രത്യേകം അന്വേഷണം നടത്താൻ അനുമതി നൽകിയിരുന്നു.
സെപ്റ്റംബർ നാലിലെ നോട്ടീസിൽ അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ ബോണ്ടും രണ്ട് ജാമ്യക്കാരും
ഈ ഉത്തരവിന് മൂന്നുദിവസത്തിന് ശേഷം, 2026 സെപ്റ്റംബർ 4നാണ് അക്ഷത് ത്രിപാഠിക്ക് ഗ്രേറ്റർ നോയിഡയിലെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് മജിസ്ട്രേറ്റ് നോട്ടീസ് നൽകിയത്. ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 126, 135 വകുപ്പുകളാണ് നോട്ടീസിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. സമാധാനം പാലിക്കുന്നതിന് അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയുടെ വ്യക്തിഗത ബോണ്ടും അതേ തുകയുടെ രണ്ട് ജാമ്യക്കാരെയും ആറുമാസത്തേക്ക് നൽകേണ്ടതില്ലെന്ന് എന്തുകൊണ്ടെന്ന് വിശദീകരിക്കാനായിരുന്നു നിർദേശം. 2026 സെപ്റ്റംബർ 5ന് ഹാജരാകണമെന്നും നോട്ടീസിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രചാരണം നടത്തിയെന്നും വിദ്യാർഥികളെ സമരത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചെന്നും പൊലീസ് ആരോപണം
എക്കോ ഫസ്റ്റ് പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ സബ് ഇൻസ്പെക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു നടപടി. സർക്കാരിനെതിരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പ്രചാരണം നടത്തിയെന്നും മറ്റ് വിദ്യാർഥികളെ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ അക്ഷത് ത്രിപാഠി നടത്തിയതായി പറയുന്ന പ്രത്യേക പ്രസ്താവനയോ അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ച സംഭവമോ നോട്ടീസിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ലെന്നാണ് ഹർജിയിലെ വാദം. ആരോപണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രേഖകളും നൽകിയില്ലെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഒരു ദിവസത്തെ സമയം മാത്രം; നടപടി ഭരണഘടനാ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നുവെന്ന് ഹർജി
നോട്ടീസ് നൽകിയതിന് പിന്നാലെ അടുത്ത ദിവസം തന്നെ ഹാജരാകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത് അഭിഭാഷകനെ സമീപിക്കാനും ആരോപണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ വീതമുള്ള ജാമ്യക്കാരെ കണ്ടെത്താനും മതിയായ സമയം നൽകാത്ത നടപടിയാണെന്ന് ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ 14, 19, 21 അനുച്ഛേദങ്ങൾ ഉറപ്പുനൽകുന്ന സമത്വം, അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, സമാധാനപരമായി ഒത്തുചേരാനുള്ള അവകാശം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവ ലംഘിക്കുന്ന നടപടിയാണെന്നും അക്ഷത് ത്രിപാഠി വാദിച്ചു.
വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ നടപടി പാടില്ലെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും എങ്ങനെ നോട്ടീസ് നൽകിയെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്
2026 സെപ്റ്റംബർ 9ന് വിഷയം ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ, വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ നിർബന്ധിത നടപടി സ്വീകരിക്കരുതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ വ്യക്തമായി നിർദേശിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന് എങ്ങനെ ഇത്തരമൊരു നോട്ടീസ് നൽകാനാകുമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് ചോദിച്ചു. നോട്ടീസ് ഇതിനകം പിൻവലിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി സൂചിപ്പിച്ചെങ്കിലും, സുപ്രീംകോടതിയുടെ വ്യക്തമായ ഉത്തരവിന് വിരുദ്ധമായ നടപടി നടന്നുവെങ്കിൽ പിൻവലിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം കോടതിയലക്ഷ്യ പ്രശ്നം ഇല്ലാതാകില്ലെന്ന് മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ബിശ്വജിത് ഭട്ടാചാര്യ വാദിച്ചു.
നോട്ടീസ് പിൻവലിച്ചെങ്കിലും മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ വിശദീകരണം തേടുമെന്ന് കോടതി
അധികൃതർ നോട്ടീസ് പിൻവലിച്ചതായി കോടതിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചതിന്റെ സാഹചര്യം വിശദീകരിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പറഞ്ഞു. ബന്ധപ്പെട്ട നോട്ടീസും വസ്തുതകളും ഔദ്യോഗികമായി കോടതിയുടെ രേഖയിൽ സമർപ്പിക്കാൻ അഭിഭാഷകനോട് ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചു. മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ വിശദീകരണം തേടുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 9ലെ നടപടി മജിസ്ട്രേറ്റിനെ കോടതിയലക്ഷ്യത്തിന് കുറ്റക്കാരനാക്കിയ അന്തിമ വിധിയല്ല.
സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിലെ സംരക്ഷണം മറികടക്കാൻ മുൻകരുതൽ നിയമനടപടി ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ
പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ ക്രിമിനൽ കേസുകൾ തടഞ്ഞ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിനെ മറികടക്കാൻ എക്സിക്യൂട്ടീവ് മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നിലുള്ള മുൻകരുതൽ നടപടികൾ ഉപയോഗിക്കുകയാണെന്നാണ് അക്ഷത് ത്രിപാഠിയുടെ പ്രധാന ആരോപണം. സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിലെ ഉത്തരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതേ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പേരിലാണ് സെപ്റ്റംബർ നാലിന് നടപടി ആരംഭിച്ചതെന്നും, ഇത്തരമൊരു രീതി അനുവദിച്ചാൽ സുപ്രീംകോടതി നൽകിയ സംരക്ഷണം അർഥശൂന്യമാകുമെന്നും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു.
നോട്ടീസ് റദ്ദാക്കാനും സമാന നടപടികൾ തടയാനും സുപ്രീംകോടതിയോട് ആവശ്യം
അക്ഷത് ത്രിപാഠി സെപ്റ്റംബർ നാലിലെ നോട്ടീസും അതിൽനിന്നുണ്ടായ നടപടികളും റദ്ദാക്കണമെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. നീറ്റ് പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന്റെയോ മറ്റുള്ളവരെ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതിന്റെയോ പേരിൽ മാത്രം സമാന വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 126, 135 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം നടപടി ആരംഭിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നും ഹർജിയിൽ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. നോട്ടീസ് നൽകിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ അച്ചടക്ക നടപടിക്കും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അന്തിമ വിധിയില്ല; വിശദീകരണം ലഭിച്ചശേഷം സുപ്രീംകോടതിയുടെ തുടർനിലപാട് നിർണായകം
2026 സെപ്റ്റംബർ 9ന് സുപ്രീംകോടതി അക്ഷത് ത്രിപാഠിയുടെ ആവശ്യങ്ങളിൽ അന്തിമ വിധി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ നടപടി കോടതിയലക്ഷ്യമാണെന്നോ ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിത പ്രകാരമുള്ള നടപടി അന്തിമമായി നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നോ ബെഞ്ച് ഇതുവരെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. നോട്ടീസ് കോടതിയുടെ രേഖയിൽ സമർപ്പിക്കാനും അത് നൽകിയതിന്റെ വിശദീകരണം ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരിയിൽ നിന്ന് തേടാനും ബെഞ്ച് തീരുമാനിച്ച ഘട്ടമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.
വിദ്യാർഥികൾക്ക് നൽകിയ സുപ്രീംകോടതി സംരക്ഷണം ഭരണകൂടം മറികടക്കാമോ എന്ന ചോദ്യം ഇനി നിർണായകം
കേസിന്റെ തുടർപരിഗണനയിൽ, രാജ്യവ്യാപകമായി വിദ്യാർഥികൾക്ക് സുപ്രീംകോടതി നൽകിയ സംരക്ഷണത്തെ സംസ്ഥാന അധികാരികൾ മുൻകരുതൽ നടപടികളുടെ പേരിൽ മറികടക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന നിയമപ്രശ്നമായി ഉയരുന്നത്. സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിലെ ഉത്തരവ് പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ ഭരണഘടനയുടെ 142-ാം അനുച്ഛേദം ഉപയോഗിച്ചാണ് നൽകിയതെന്നും അത് പൊതുവായ മുൻവിധിയായി കണക്കാക്കരുതെന്നും സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അതിന് വിരുദ്ധമായ ഭരണനടപടികൾ സ്വീകരിക്കാമോ എന്ന വിഷയം ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരിയുടെ വിശദീകരണത്തിന് ശേഷം കോടതി പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.