ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 05 –

1994ൽ ‘ടോക്രെ കോലി’ പട്ടികവർഗ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഗ്രേറ്റർ മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ജൂനിയർ എൻജിനീയറായി നിയമിതനായ ശിരീഷ് പന്ധരിനാഥ് പാട്ടീലിന്റെ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അസാധുവാക്കിയ നടപടി ശരിവച്ചെങ്കിലും, മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നൽകിയ സേവനം കണക്കിലെടുത്ത് വിരമിക്കൽ, പെൻഷൻ ആനുകൂല്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ജസ്റ്റിസ് അരവിന്ദ് കുമാർ, ജസ്റ്റിസ് വിപുൽ എം. പഞ്ചോളി എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 3ന് ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 142 പ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക അധികാരം വിനിയോഗിച്ച് അപ്പീൽ ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചത്. ശിരീഷ് പന്ധരിനാഥ് പാട്ടീലായിരുന്നു അപ്പീലുകാരൻ; മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ.

അപ്പീലുകാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ സുധാൻഷു എസ്. ചൗധരി, ആർ.കെ. മെൻഡാഡ്കർ, വത്സല്യ വിജ്യ, ഗൗതമി യാദവ്, പ്രാഞ്ചൽ ചപൽഗാവങ്കർ, യാഷ് സിംഘാനിയ, ആഞ്ചൽ റാത്തോർ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി സിദ്ധാർഥ് ധർമാധികാരി, ആദിത്യ അനിരുദ്ധ പാണ്ഡെ, ശ്രീരംഗ് ബി. വർമ്മ, ആദിത്യ കൃഷ്ണ, സുഷ്മിത പാണ്ഡെ, അരുണിമ ദാസ്, അശ്വിൻ അരുൺ ഹിരുൽക്കർ, കുനിക ബൻസൽ, ബി. സുനിത റാവു, ദിവ്യാൻഷ് കുമാർ എന്നിവരാണ് ഹാജരായത്.

1994ലെ നിയമനം; 2020ൽ പട്ടികവർഗ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അസാധുവായി

‘ടോക്രെ കോലി’ പട്ടികവർഗ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പാട്ടീൽ 1994ൽ ഗ്രേറ്റർ മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. എന്നാൽ 2020ൽ ജാതി പരിശോധനാ സമിതി ഈ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അസാധുവാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഈ തീരുമാനം ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെയാണ് വിരമിച്ച ജീവനക്കാരൻ സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

കേസ് തുടരുന്നതിനിടെ ജോലിയിൽ തുടർന്നു; 2025 ജൂൺ 30ന് വിരമിച്ചു

സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഇടക്കാല ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അപ്പീൽ പരിഗണനയിലിരിക്കെ പാട്ടീൽ ജോലിയിൽ തുടർന്നു. 2025 ജൂൺ 30ന് വിരമിക്കൽ പ്രായമെത്തിയതോടെ സർവീസിൽനിന്ന് വിരമിച്ചു. തുടർന്ന് തന്റെ വിരമിക്കൽ, പെൻഷൻ ആനുകൂല്യങ്ങളെങ്കിലും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2024ലെ സുരേഖ ബൽജോർസിങ് ഠാക്കൂർ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി തീരുമാനവും ഇതിനായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അസാധുവാക്കിയ നടപടി ശരി; എന്നാൽ സേവനകാലത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം നഷ്ടപ്പെടുത്തരുതെന്ന് കോടതി

ജാതി പരിശോധനാ സമിതിയും ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയും പട്ടികവർഗ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അസാധുവാക്കിയതിൽ സുപ്രീംകോടതി ഇടപെട്ടില്ല. എന്നാൽ 1994 മുതൽ 2025 ജൂൺ 30 വരെ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ തുടർച്ചയായി സേവനം നടത്തിയ സാഹചര്യം പരിഗണിച്ച് വിരമിക്കൽ, പെൻഷൻ ആനുകൂല്യങ്ങൾ നിഷേധിക്കരുതെന്ന് കോടതി തീരുമാനിച്ചു. ബാധകമായ സർവീസ് ചട്ടങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ആനുകൂല്യങ്ങൾ കണക്കാക്കി നൽകുന്നതിനായി 1994 ഒക്ടോബർ 21 മുതൽ 2025 ജൂൺ 30 വരെയുള്ള സേവനം സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഉത്തരവ്.

അനുച്ഛേദം 142 പ്രയോഗിച്ചത് ഈ കേസിലെ പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ

അസാധുവായ ജാതി അല്ലെങ്കിൽ പട്ടികവർഗ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നേടിയ നിയമനം സാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന മുൻ സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും ബെഞ്ച് പരിഗണിച്ചു. അതേസമയം ഉചിതമായ കേസുകളിൽ സമ്പൂർണ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 142 പ്രകാരമുള്ള അധികാരം പ്രയോഗിക്കാമെന്ന 2017ലെ ജഗദീഷ് ബാലറാം ബഹിര കേസിലെ വിധിയും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ കേസിലെ പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ചാണ് പാട്ടീലിന്റെ സേവനം വിരമിക്കൽ ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കായി മാത്രം സംരക്ഷിച്ചത്.

‘ടോക്രെ കോലി’ പട്ടികവർഗ അവകാശം തിരിച്ചുകിട്ടില്ല; കുടുംബത്തിനും ഭാവിയിൽ ആനുകൂല്യം ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ല

വിരമിക്കൽ ആനുകൂല്യങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ച ഉത്തരവ് പാട്ടീലിന്റെ ‘ടോക്രെ കോലി’ പട്ടികവർഗ അവകാശവാദം അംഗീകരിക്കുന്നതോ അസാധുവാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന് വീണ്ടും സാധുത നൽകുന്നതോ അല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി. പാട്ടീലിനോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കോ അസാധുവായ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭാവിയിൽ മറ്റൊരു ആനുകൂല്യവും ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ല. ഇതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്പീൽ ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചു.

ദീർഘകാല സേവനവും സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെ അസാധുതയും വേർതിരിച്ച് പരിഗണിച്ച വിധി

വിധിയുടെ നിയമപരമായ കാതൽ, അസാധുവായ പട്ടികവർഗ സർട്ടിഫിക്കറ്റിന് അംഗീകാരം നൽകാതെ തന്നെ ഈ കേസിലെ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സേവനത്തിന് വിരമിക്കൽ സംരക്ഷണം നൽകാമെന്നതാണ്. അനുച്ഛേദം 142 ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഈ സംരക്ഷണം കേസിന്റെ പ്രത്യേക വസ്തുതകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണെന്ന് വിധിയിൽ വ്യക്തമാകുന്നു. അതിനാൽ പട്ടികവർഗ പദവിയോ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഭാവി അവകാശങ്ങളോ പാട്ടീലിനും കുടുംബത്തിനും ലഭിക്കില്ല; സംരക്ഷണം വിരമിക്കൽ, പെൻഷൻ ആനുകൂല്യങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതമാണ്.