പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 05-

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വികസന ഫണ്ട് ദുരുപയോഗം ചെയ്തെന്ന ആരോപണത്തിൽ ഗ്രാമപ്രധാനെതിരെ ഉത്തർപ്രദേശ് പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 95(1)(ജി) പ്രകാരം തുടങ്ങിയ അന്വേഷണം, അവരുടെ ഔദ്യോഗിക കാലാവധി അവസാനിച്ചെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അവസാനിപ്പിക്കാനാകില്ലെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അരുൺ ഭൻസാലി, ജസ്റ്റിസ് ക്ഷിതിജ് ശൈലേന്ദ്ര എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് മഹേന്ദ്ര കുമാർ വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഉത്തർപ്രദേശ് ആൻഡ് എയ്റ്റ് അദേഴ്സ് കേസിൽ ഉത്തരവിട്ടത്. 2024ൽ മഹേന്ദ്ര കുമാർ നൽകിയ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്. നിലവിലുള്ള അന്വേഷണം നാല് മാസത്തിനകം പൂർത്തിയാക്കാനാണ് കോടതി നിർദേശം.

പദവി ഒഴിഞ്ഞാലും ഔദ്യോഗിക കാലത്തെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഇല്ലാതാകില്ല

ഗ്രാമപ്രധാനായിരിക്കെ നടത്തിയ പ്രവൃത്തികളിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക ബാധ്യത പദവി അവസാനിച്ചതോടെ ഇല്ലാതാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 27 മുൻ ഗ്രാമപ്രധാനും സാമ്പത്തിക ബാധ്യത വഹിക്കേണ്ട സാഹചര്യം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ പദവിയിൽ തുടരുന്നില്ലെന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ വകുപ്പ് 95(1)(ജി) പ്രകാരമുള്ള നടപടികൾ ഉപേക്ഷിക്കാനോ അവഗണിക്കാനോ കഴിയില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്.

നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടാൽ അഞ്ചുവർഷം വീണ്ടും പദവിയിലെത്തുന്നതിന് വിലക്ക് വരാം

വകുപ്പ് 95(2) പ്രകാരം ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥയിൽ ഗ്രാമപ്രധാനെ പദവിയിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്താൽ അഞ്ചുവർഷത്തേക്കോ സംസ്ഥാന സർക്കാർ നിർദേശിക്കുന്ന കുറഞ്ഞ കാലയളവിലേക്കോ പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമത്തിന് കീഴിലുള്ള പദവിയിലേക്ക് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിനോ നിയമിക്കപ്പെടുന്നതിനോ വിലക്ക് വരാമെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കാലാവധി അവസാനിച്ചെന്നത് അന്വേഷണത്തെ അപ്രസക്തമാക്കുന്നില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി.

ഫണ്ട് നഷ്ടപ്പെടുത്തിയാൽ വ്യക്തിപരമായി തുക ഈടാക്കാനും നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥ

ഗ്രാമപ്രധാന്റെ അശ്രദ്ധയോ തെറ്റായ പ്രവർത്തനമോ മൂലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഫണ്ടിന് നഷ്ടമോ ദുരുപയോഗമോ സംഭവിച്ചാൽ വകുപ്പ് 27 പ്രകാരം വ്യക്തിപരമായ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ചുമത്താം. നഷ്ടം സംഭവിച്ച് പത്തുവർഷമോ പദവി ഒഴിഞ്ഞ് അഞ്ചുവർഷമോ—ഇതിൽ ഏതാണോ പിന്നീട് അവസാനിക്കുന്നത് അതുവരെ ഈ ബാധ്യത നിലനിൽക്കാമെന്ന് നിയമവ്യവസ്ഥ വ്യക്തമാക്കുന്നതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

തൊഴിലാളികളുടെ 11.83 ലക്ഷം രൂപ മകന്റെ അക്കൗണ്ടിലെത്തിയതിൽ വിശദീകരണമില്ലെന്ന് കോടതി നേരത്തെ കണ്ടെത്തി

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വികസന ഫണ്ട് അപഹരിക്കുകയും വിവിധ പദ്ധതികളിൽ തൊഴിലാളികൾക്ക് നൽകേണ്ട കൂലി ഗ്രാമപ്രധാന്റെ മകൻ വിപിൻ സിങ്ങിന്റെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തെന്നാണ് പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിലെ ആരോപണം. പ്രയാഗ്‌രാജ് ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് രാജ് ഓഫീസറുടെ ആദ്യ റിപ്പോർട്ടിൽ എട്ട് ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തുകയും കേസെടുക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഗ്രാമപ്രധാനെ കുറ്റവിമുക്തയാക്കിയ റിപ്പോർട്ട് 2025 ഫെബ്രുവരി 4ന് ഹൈക്കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. തൊഴിലാളികളുടെ 11.83 ലക്ഷം രൂപ മകന്റെ അക്കൗണ്ടിൽ നിക്ഷേപിച്ചതിന് വിശദീകരണമില്ലെന്നും കോടതി അന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു.

പുതിയ അന്വേഷണത്തിലും കുറ്റങ്ങൾ തെളിഞ്ഞെന്ന് റിപ്പോർട്ട്; 2026 ജൂലൈ 8ന് അധികാരങ്ങൾ വീണ്ടും പിടിച്ചെടുത്തു

കോടതി നിർദേശപ്രകാരം നടത്തിയ തുടർ അന്വേഷണത്തിൽ ഗ്രാമപ്രധാനും അന്നത്തെ ഗ്രാമവികാസ് അധികാരിയും തെറ്റ് ചെയ്തതായി കണ്ടെത്തി. പിന്നീട് വീണ്ടും നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലും ആരോപണങ്ങൾ തെളിഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ട് ലഭിക്കുകയും കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2026 ജൂലൈ 8ന് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് ഗ്രാമപ്രധാന്റെ സാമ്പത്തിക, ഭരണപരമായ അധികാരങ്ങൾ വീണ്ടും പിടിച്ചെടുത്ത് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററെ നിയമിച്ചു.

കാലാവധി അവസാനിച്ചതിനാൽ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത ഉത്തരവിന് ഫലമില്ലെന്ന മുൻ ഉത്തരവ് അന്വേഷണത്തിന് തടസ്സമല്ല

2026 ജൂലൈ 8ലെ ഉത്തരവ് ഗ്രാമപ്രധാൻ മറ്റൊരു ഹർജിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. അവരുടെ കാലാവധി ഇതിനകം അവസാനിച്ചതിനാൽ സാമ്പത്തിക, ഭരണ അധികാരങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത ഉത്തരവിന് ഇനി നിയമപരമായ ഫലമില്ലെന്ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് 2026 ജൂലൈ 23ന് നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ ആ നിരീക്ഷണം നിലവിലുള്ള അന്വേഷണത്തെ അതിന്റെ അന്തിമഘട്ടത്തിലെത്തിക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകില്ലെന്ന് ഇപ്പോൾ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അന്വേഷണത്തിൽ എതിർപ്പുകൾ ഉന്നയിക്കാൻ ഗ്രാമപ്രധാനിന് നൽകിയ സ്വാതന്ത്ര്യവും നിയമത്തിലെ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കുമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ചുമതലയേറ്റാലും മുൻ ഗ്രാമപ്രധാനെതിരായ അന്വേഷണം തുടരും

കാലാവധി അവസാനിച്ച് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ചുമതലയേറ്റതുകൊണ്ട് മാത്രം മുൻ ഗ്രാമപ്രധാനെതിരായ അന്വേഷണം ഇല്ലാതാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തത വരുത്തി. 2026 ജൂലൈ 8ലെ ഉത്തരവിന്റെ തുടർച്ചയായി വകുപ്പ് 95(1)(ജി) പ്രകാരം നടക്കുന്ന അന്വേഷണം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകണമെന്നും അതിന്റെ നിയമപരമായ അന്തിമഘട്ടത്തിലെത്തിക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചു.

നാല് മാസത്തിനകം അന്വേഷണം തീർക്കണം; കാലാവധി അവസാനിക്കുന്നത് സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽനിന്നുള്ള മോചനമല്ല

പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി തീർപ്പാക്കിയ ഹൈക്കോടതി, ഗ്രാമപ്രധാനെതിരായ നിലവിലുള്ള അന്വേഷണം നാല് മാസത്തിനകം പൂർത്തിയാക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്ക് നിർദേശം നൽകി. ഇതോടെ പദവിയുടെ കാലാവധി അവസാനിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഔദ്യോഗിക കാലത്തെ ഫണ്ട് ദുരുപയോഗ ആരോപണങ്ങളിലുള്ള അന്വേഷണം അവസാനിപ്പിക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനം ഉത്തർപ്രദേശിലെ പഞ്ചായത്ത് ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമാന കേസുകളിൽ പ്രസക്തമാകും. എന്നാൽ ഗ്രാമപ്രധാൻ ആരോപണങ്ങളിൽ കുറ്റക്കാരിയാണെന്ന അന്തിമ കണ്ടെത്തൽ ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ഹൈക്കോടതി നടത്തിയിട്ടില്ല; നിലവിലുള്ള അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കാനാണ് നിർദേശം.