ഗാസിയാബാദ് (ഉത്തർപ്രദേശ്) / 2026 / ഓഗസ്റ്റ്22
ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഗാസിയാബാദ് ജില്ലയിലെ മുറാദ്നഗറിലെ ഭികൻപൂർ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള 40 കാരനായ നീരജ്, നമസ്തേ പദ്ധതിയിലെ സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജനയുടെ സഹായത്തോടെ സ്വന്തം യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സേവന സംരംഭം തുടങ്ങി. 2023ൽ ലഭിച്ച സാമ്പത്തിക സഹായം ഉപയോഗിച്ച് സക്ഷൻ യന്ത്രങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ച മൂന്ന് ട്രാക്ടറുകൾ വാങ്ങിയാണ് സംരംഭം ആരംഭിച്ചത്. മുമ്പ് മലിനജല ചാലുകളും സെപ്റ്റിക് ടാങ്കുകളും വൃത്തിയാക്കുന്ന ജോലികളിൽ സഹായിയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന നീരജ് ഇപ്പോൾ മുറാദ്നഗറിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും സ്വതന്ത്രമായി സേവനം നൽകുന്നു.
അപകടകരമായ ജോലിയിൽ നിന്ന് സുരക്ഷിത വഴിയിലേക്ക്
സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന പട്ടികജാതി ജാതവ് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട കുടുംബത്തിലാണ് നീരജ് ജനിച്ചത്. കുടുംബത്തെ സഹായിക്കാൻ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ജോലിക്ക് ഇറങ്ങി. പിന്നീട് പ്രദേശത്തെ ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളോടും സ്വകാര്യ കരാറുകാരോടും ചേർന്ന് മലിനജല ചാലുകളും സെപ്റ്റിക് ടാങ്കുകളും വൃത്തിയാക്കുന്ന ജോലിയിൽ സഹായിയായി വർഷങ്ങളോളം പ്രവർത്തിച്ചു.
കഠിനാധ്വാനം വഴി അനുഭവം നേടിയെങ്കിലും ജോലി വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടും അപകടസാധ്യതയും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ പരിമിതമായിരുന്നു. മണിക്കൂറുകളോളം ജോലി ചെയ്തിട്ടും കുറഞ്ഞ വേതനമാണ് ലഭിച്ചത്. ജോലി ലഭിക്കാനും സ്വകാര്യ കരാറുകാരെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവന്നു.
എട്ടായിരം രൂപയുടെ വരുമാനത്തിൽ കുടുംബഭാരം
ഭാര്യയും രണ്ട് മക്കളുമടങ്ങുന്ന കുടുംബത്തിലെ ഏക വരുമാനക്കാരനായിരുന്നു നീരജ്. മാസം ഏകദേശം 8,000 രൂപയായിരുന്നു വരുമാനം. അതും സ്ഥിരമായിരുന്നില്ല. വീട്ടുചെലവ്, കുട്ടികളുടെ പഠനം, ചികിത്സ എന്നിവ നടത്താൻ ഈ തുക മതിയായിരുന്നില്ല. മകന്റെ സ്കൂൾ ഫീസ് സമയത്ത് അടയ്ക്കാൻ പലപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ടി. മകൾക്ക് അസുഖം വന്നപ്പോൾ ആവശ്യമായ ചികിത്സ ഒരുക്കാനും എല്ലായ്പ്പോഴും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടിനൊപ്പം ശുചീകരണ ജോലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തൊഴിൽ അപകടങ്ങളും സാമൂഹിക അവഗണനയും വിവേചനവും നേരിടേണ്ടിവന്നു. വിദ്യാഭ്യാസവും സാങ്കേതിക പരിചയവും പരിമിതമായിരുന്നു. സമ്പാദ്യവും ആവശ്യമായ മൂലധനവും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ആധുനിക ശുചീകരണ യന്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങി സ്വന്തം സംരംഭം തുടങ്ങാനും കഴിഞ്ഞില്ല.
സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജന വഴിത്തിരിവായി
കരാറുകാരെ ആശ്രയിക്കാതെ സുരക്ഷിതമായും മാന്യമായും ജോലി ചെയ്യാൻ സ്വന്തം യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സേവനം തുടങ്ങണമെന്നായിരുന്നു നീരജിന്റെ ആഗ്രഹം. മുറാദ്നഗറിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും സേവനം വ്യാപിപ്പിക്കാനും കുട്ടികൾക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസവും ചികിത്സയും അവസരങ്ങളും നൽകാനും അദ്ദേഹം ലക്ഷ്യമിട്ടു.
2023ൽ നമസ്തേ പദ്ധതിയുടെ സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജന ഘടകത്തിലൂടെ ലഭിച്ച സാമ്പത്തിക സഹായമാണ് നിർണായകമായത്. ആ സഹായത്തോടെ സക്ഷൻ യന്ത്രങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ച മൂന്ന് ട്രാക്ടറുകൾ വാങ്ങി. 11,90,400 രൂപയായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ ആകെ ചെലവ്. ഇതിൽ 7,67,800 രൂപ വായ്പയും 4,22,600 രൂപ മുൻകൂർ മൂലധന സബ്സിഡിയുമായിരുന്നു. മലിനജല ചാലുകളും സെപ്റ്റിക് ടാങ്കുകളും സ്വതന്ത്രമായി വൃത്തിയാക്കാൻ ആവശ്യമായ വാഹനങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ഇതിലൂടെ ലഭിച്ചു.
മാസം 30,000 മുതൽ 40,000 രൂപ വരെ വരുമാനം
യന്ത്രവത്കൃത ഉപകരണങ്ങൾ വന്നതോടെ ജോലിയുടെ സുരക്ഷയും കാര്യക്ഷമതയും മാന്യതയും മെച്ചപ്പെട്ടു. അപകടകരമായ കൈവേലകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ടതും കുറഞ്ഞു. സ്വകാര്യ കരാറുകാരുടെ കീഴിൽ സഹായിയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന നീരജ് ഇപ്പോൾ ഗാസിയാബാദിലെ മുറാദ്നഗറിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലും ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി നടത്തുകയാണ്.
സഹായം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മാസം ഏകദേശം 8,000 രൂപയായിരുന്നു വരുമാനം. സംരംഭം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം അത് ഏകദേശം 30,000 മുതൽ 40,000 രൂപ വരെയായി. പ്രതിമാസം 17,149 രൂപ വായ്പ തിരിച്ചടവും പ്രവർത്തനച്ചെലവും നൽകിയ ശേഷവും കുടുംബത്തെ കൂടുതൽ സ്ഥിരതയോടെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്ന വരുമാനം ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.
കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും പുതിയ പ്രതീക്ഷയും
വരുമാനം കൂടിയതോടെ കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി മെച്ചപ്പെട്ടു. കുട്ടികളുടെ പഠനച്ചെലവ് സമയത്ത് നൽകാനും മികച്ച ചികിത്സ ഒരുക്കാനും വീട്ടുചെലവുകൾ കുറഞ്ഞ സമ്മർദത്തോടെ നടത്താനും കഴിയുന്നു. സ്വതന്ത്ര ശുചീകരണ സംരംഭകനായതോടെ നീരജിന്റെ ആത്മവിശ്വാസവും സാമൂഹിക അംഗീകാരവും ജോലിയിലെ മാന്യതയും ഉയർന്നു.
പ്രയാസകാലത്ത് പിന്തുണ നൽകിയ കുടുംബവും ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ പ്രതീക്ഷയോടെയാണ് ഭാവിയെ കാണുന്നത്. സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് യന്ത്രവത്കൃത ശുചീകരണ സേവനം കൂടുതൽ വ്യാപിപ്പിക്കാനും കുടുംബത്തിന് സ്ഥിരതയുള്ള ദീർഘകാല ഉപജീവനം ഉറപ്പാക്കാനുമാണ് നീരജിന്റെ പദ്ധതി. യന്ത്രവത്കരണവും ലക്ഷ്യബദ്ധമായ സാമ്പത്തിക സഹായവും ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളെ സാമ്പത്തികവും തൊഴിൽപരവുമായ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരാമെന്നതിന് നീരജിന്റെ അനുഭവം ഉദാഹരണമാണെന്ന് സാമൂഹ്യനീതി, ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. സുരക്ഷ, മാന്യത, സ്വയംതൊഴിൽ, സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന നമസ്തേ–സ്വച്ഛത ഉദ്യമി യോജനയുടെ ഫലവും ഈ അനുഭവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
