ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 12
രാജ്യത്തെ ബസ് ഗതാഗതം കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും ഡിജിറ്റലും യാത്രക്കാരന് സൗഹൃദപരവുമാക്കാൻ പാർലമെന്ററി സ്ഥിരംസമിതി വിപുലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ശുപാർശ ചെയ്തു. ഗതാഗതം, വിനോദസഞ്ചാരം, സംസ്കാരം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമിതിയുടെ 392-ാമത് റിപ്പോർട്ടാണ് ഓഗസ്റ്റ് 11ന് രാജ്യസഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഓഗസ്റ്റ് 6ന് സമിതി റിപ്പോർട്ട് അംഗീകരിച്ചിരുന്നു.
രാജ്യസഭാംഗം സഞ്ജയ് കുമാർ ഝാ അധ്യക്ഷനായ സമിതിയാണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്. അഖിലേന്ത്യാ ടൂറിസ്റ്റ് പെർമിറ്റിന് പകരം ഒരു വർഷത്തിനകം അഖിലേന്ത്യാ പാസഞ്ചർ പെർമിറ്റ് കൊണ്ടുവരണമെന്നാണ് പ്രധാന നിർദേശം. വാഹൻ, ഫാസ്റ്റാഗ്, വാഹന ലൊക്കേഷൻ വിവരങ്ങൾ എന്നിവ ബന്ധിപ്പിച്ച് പരിശോധന പൂർണമായും ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനത്തിലാക്കണമെന്നും സമിതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇപ്പോഴും അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആറു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അവ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും നിർദേശമുണ്ട്.
ബസ് ടെർമിനലുകൾ, ഡിജിറ്റൽ ബുക്കിങ്, തത്സമയ വാഹന നിരീക്ഷണം, സുരക്ഷാ റേറ്റിങ്, വനിതാ യാത്രക്കാരുടെ സുരക്ഷ, ഇലക്ട്രിക് ബസുകളിലേക്കുള്ള മാറ്റം എന്നിവയെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമഗ്ര പരിഷ്കാരമാണ് റിപ്പോർട്ട് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം വർഷംതോറും വിലയിരുത്താനും ബസ് യാത്രക്കാരുടെ കൃത്യമായ ദേശീയ കണക്ക് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബസ് ടെർമിനലുകൾക്ക് പ്രത്യേക ദേശീയ അതോറിറ്റി
ബസ് ടെർമിനലുകളുടെ ഉടമസ്ഥതയും ബസ് സർവീസ് നടത്തിപ്പും വേർതിരിക്കണമെന്നാണ് സമിതിയുടെ നിർദേശം. വിമാനത്താവള അതോറിറ്റിയുടെ മാതൃകയിൽ ദേശീയ ബസ് ടെർമിനൽ അതോറിറ്റി രൂപീകരിക്കണം. ഒരു വർഷത്തിനകം ദേശീയ ബസ് ടെർമിനൽ മാനദണ്ഡം കൊണ്ടുവരണം. ഗുരുഗ്രാമും കത്രയും മാതൃകാ പദ്ധതികളാക്കാനും രാജ്യവ്യാപകമായി ഏകീകൃത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് മാതൃക കൊണ്ടുവരാനും നിർദേശിച്ചു.
ഒറ്റ ബുക്കിങ്, തത്സമയ ലൊക്കേഷൻ, യാത്രക്കാരുടെ റേറ്റിങ്
സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ബസുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ദേശീയ ബസ് ഡിജിറ്റൽ ഗ്രിഡ് രൂപീകരിക്കണമെന്നാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ശുപാർശ. ഒരേ സംവിധാനത്തിലൂടെ ടിക്കറ്റ് ബുക്കിങ് നടത്താനും ബസുകളുടെ തത്സമയ സ്ഥാനം അറിയാനും സൗകര്യമുണ്ടാകണം. യാത്രക്കാർക്ക് ബസ് സർവീസുകൾക്ക് റേറ്റിങ് നൽകാനും ബസ്-ടെർമിനൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ജിയോ ടാഗ് ചെയ്ത് പരാതി അറിയിക്കാനുമുള്ള സംവിധാനം വേണം. വാഹനനിരീക്ഷണവും ടോൾ വിവരങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ദേശീയ ബസ് ശൃംഖലയുടെ ഡിജിറ്റൽ ഭൂപടവും തയ്യാറാക്കണം.
ഫിറ്റ്നസ് പരിശോധനയിൽ സുരക്ഷയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം
ഓട്ടോമേറ്റഡ് വാഹന പരിശോധനാ കേന്ദ്രങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള പദ്ധതി ആറുമാസത്തിനകം തയ്യാറാക്കണമെന്ന് സമിതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഓരോ ഫിറ്റ്നസ് പരിശോധനയിലും തീപിടിത്ത സുരക്ഷ, അടിയന്തരമായി പുറത്തിറങ്ങാനുള്ള സൗകര്യം, മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ നിർബന്ധമായി പരിശോധിക്കണം. സ്ലീപ്പർ ബസുകളിലും സ്കൂൾ ബസുകളിലും അധിക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഘടിപ്പിക്കുന്നതും പരിശോധിക്കണം. ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് സുരക്ഷാ റേറ്റിങ് നൽകുകയും പെർമിറ്റ് പുതുക്കുമ്പോൾ അത് പരിഗണിക്കുകയും വേണം.
വനിതകൾ ഓടിക്കുന്ന പ്രത്യേക സർവീസുകൾ
തിരക്കേറിയ സമയങ്ങളിൽ വനിതാ ഡ്രൈവർമാരും വനിതാ ജീവനക്കാരും നടത്തുന്ന പ്രത്യേക ബസ് സർവീസുകൾ ആരംഭിക്കാൻ ആറുമാസത്തിനകം പദ്ധതി തയ്യാറാക്കണമെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. പുതിയ ബസുകളിൽ സിസിടിവി നിർബന്ധമാക്കണം. അടിയന്തര മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം കൂടുതൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കണം. ദീർഘദൂര ബസുകളിൽ ശൗചാലയ മാനദണ്ഡവും രാത്രിവിശ്രമ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ശുചിത്വ നിരീക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കണം.
ഇലക്ട്രിക് ബസുകളും ദേശീയ ടൂറിസ്റ്റ് ബസ് ശൃംഖലയും
ഓപ്പറേറ്റർമാർ ബസുകൾ സ്വന്തമാക്കാതെ ലീസിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കണമെന്ന് സമിതി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഓരോ ഓപ്പറേറ്റർക്കും ഇലക്ട്രിക് ബസിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് ലക്ഷ്യം നിശ്ചയിക്കണം. ചാർജിങ് സൗകര്യം സർവീസ് മേഖലകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണം. ഉപയോഗകാലം കഴിഞ്ഞ ഇലക്ട്രിക് ബസുകളുടെയും ബാറ്ററികളുടെയും കൈകാര്യം ഒരു വർഷത്തിനകം നിശ്ചയിക്കണമെന്നും നിർദേശമുണ്ട്. ബസ്, റെയിൽ, മെട്രോ, വിമാനം, ജലഗതാഗതം എന്നിവയെ ഏകീകൃത ടിക്കറ്റിങ്ങിലൂടെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ദേശീയ ടൂറിസ്റ്റ് ബസ് ഗ്രിഡും റിപ്പോർട്ട് നിർദേശിക്കുന്നു.
സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വാർഷിക റാങ്കിങ്
ബസ് ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഓരോ വർഷവും റാങ്കിങ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കണമെന്നും സമിതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. പരിശോധനാ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ലഭ്യത, ടെർമിനൽ പ്രവേശനം, അടിയന്തര സംവിധാനം, സമയപാലനം, യാത്രക്കാരുടെയും ഓപ്പറേറ്റർമാരുടെയും അഭിപ്രായം എന്നിവ ഇതിനായി പരിഗണിക്കണം. രാജ്യത്തെ ബസുകളുടെ കൃത്യമായ എണ്ണം ആറുമാസത്തിനകം ഏകീകരിക്കുകയും ബസുകളിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവരുടെ ദേശീയ കണക്ക് ഇടയ്ക്കിടെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും വേണം.
.
