ന്യൂഡൽഹി, ജൂലൈ 14-

ഭാര്യയുടെ മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ത്രീധനപീഡന, സ്ത്രീധനമരണ കേസിൽ കഴിഞ്ഞ 26 വർഷമായി നിയമപോരാട്ടം നടത്തിയ ഭർത്താവ് ബ്രജേഷ് കുമാർ എന്ന ബിർജേഷ് കുമാർ സിങ്ങിനെ സുപ്രീംകോടതി വെറുതെവിട്ടു. ജസ്റ്റിസുമാരായ സഞ്ജയ് കുമാർ, കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ശിക്ഷ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട് കഴിഞ്ഞ ജൂലൈ 13-ന് ഈ സുപ്രീംകോടതി വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ബ്രജേഷ് കുമാറിനായി അഭിഭാഷകരായ നീരജ് ശേഖർ, ക്ഷമ ശർമ എന്നിവരുൾപ്പെട്ട സംഘവും ബിഹാർ സംസ്ഥാനത്തിനായി മനീഷ് കുമാർ, ദിവ്യാൻഷ് മിശ്ര തുടങ്ങിയവരും ഹാജരായി.

17 ബന്ധുക്കളെ ഒരുമിച്ച് പ്രതികളാക്കിയത് നീതിനിഷേധം

മരിച്ച സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവും മാതാപിതാക്കളും സഹോദരങ്ങളുമടക്കം കുടുംബത്തിലെ 17 പേരെ കേവലം വിവാഹബന്ധത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രം പ്രതിപ്പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ നടപടിയെ സുപ്രീംകോടതി ശക്തമായി വിമർശിച്ചു. ഇവർക്കെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾ സംശയാതീതമായി തെളിയിക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷന് കഴിഞ്ഞില്ല. കുടുംബത്തിലെ മറ്റുള്ള 16 പേരെയും വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ കോടതി വെറുതെവിട്ടിട്ടും ഭർത്താവിന്റെ ശിക്ഷ മാത്രം നിലനിർത്തിയത് വ്യക്തമായ നീതിനിഷേധമാണെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി.

‘അടുക്കളയിലെ അപകടം’; മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള മൊഴി പുറത്ത്

2000-ൽ ഉത്തർപ്രദേശിലെ മിർസാപുരിലുള്ള ഭർതൃവീട്ടിൽ വെച്ചാണ് യുവതിക്ക് 40 ശതമാനത്തോളം പൊള്ളലേൽക്കുന്നതും പിന്നീട് മരണപ്പെടുന്നതും. എന്നാൽ, പാചകം ചെയ്യുന്നതിനിടെ അബദ്ധത്തിൽ തീപിടിച്ചതാണെന്ന് യുവതി മരണത്തിന് മുൻപ് നൽകിയ മൊഴിയിലും ചികിത്സാരേഖകളിലും വ്യക്തമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ഈ തെളിവുകൾ പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ വാദങ്ങളെ ശരിവെക്കുന്നതാണെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

പണം ആവശ്യപ്പെട്ടെന്ന പരാതി വന്നത് ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം

യുവതി മരിച്ച് ഒരു മാസത്തിന് ശേഷമാണ് പിതാവ് പൊലീസിൽ പരാതി നൽകുന്നത്. 50,000 രൂപ സ്ത്രീധനമായി ആവശ്യപ്പെട്ട് ഭർത്താവും കുടുംബവും മകളെ പീഡിപ്പിച്ചുവെന്നായിരുന്നു ആരോപണം. എന്നാൽ സ്ത്രീധനം ആവശ്യപ്പെട്ടതിനോ മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് പീഡനം നടന്നതിനോ വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളൊന്നും ഹാജരാക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഒരേ പരാതിയിൽ രണ്ട് വിചാരണ; ഗുരുതര നടപടിക്രമപ്പിഴവ്

ഒരേ എഫ്.ഐ.ആറിന്റെ (FIR) അടിസ്ഥാനത്തിൽ രണ്ട് വിചാരണകൾ നടത്തിയ നടപടിയെയും കോടതി വിമർശിച്ചു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഭർതൃമാതാപിതാക്കൾക്കെതിരെ മാത്രം കുറ്റപത്രം നൽകുകയും ബാക്കി 15 പേർക്കെതിരെ അന്വേഷണം തുടരുകയുമായിരുന്നു. തുടർന്ന് നടന്ന രണ്ടാമത്തെ വിചാരണയിൽ ഭർത്താവിനെ മാത്രം ശിക്ഷിക്കുകയും 14 ബന്ധുക്കളെ വെറുതെവിടുകയും ചെയ്തു. കൂടുതൽ അന്വേഷണത്തിൽ പുതിയ തെളിവുകളൊന്നും ലഭിക്കാതിരുന്നിട്ടും ഇത്തരം കീഴ്‌വഴക്കം പിന്തുടർന്നത് തെറ്റാണെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.

ബന്ധുക്കളെല്ലാം നേരത്തെ തന്നെ കുറ്റവിമുക്തർ

കേസിന്റെ ആദ്യ വിചാരണയിൽ ഭർതൃപിതാവിനെയും മാതാവിനെയും കോടതി വെറുതെവിട്ടിരുന്നു. രണ്ടാമത്തെ വിചാരണയിൽ പ്രതികളാക്കപ്പെട്ട 14 ബന്ധുക്കളും കുറ്റവിമുക്തരായി. ഇതോടെ ഭർത്താവിന്റെ ശിക്ഷ മാത്രമാണ് ബാക്കിയായത്. ഒരേ ആരോപണവും ഒരേ തെളിവുകളുമുള്ള കേസിൽ ഒരാളെ മാത്രം ശിക്ഷിക്കാൻ തക്ക വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ഇല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

വിചാരണ നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

ചില സാക്ഷികളെ വീണ്ടും വിസ്തരിക്കാനായി പട്‌ന ഹൈക്കോടതി കേസ് വിചാരണക്കോടതിയിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാക്ഷിമൊഴികൾ കേസിലെ അന്തിമ വിധിയെ ബാധിക്കുന്നതല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. കാൽനൂറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുള്ള കേസിൽ തെളിവുകളുടെ പ്രാധാന്യം നോക്കാതെ യാന്ത്രികമായി പുനർവിചാരണയ്ക്ക് ഉത്തരവിട്ടത് ശരിയായില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണമായിരുന്നുവെന്നും ബെഞ്ച് വിമർശിച്ചു.

അപ്പീൽ കോടതികൾക്ക് സുപ്രീംകോടതിയുടെ മാർഗനിർദേശം

വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന പഴയ ക്രിമിനൽ കേസുകൾ സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞ് വിചാരണക്കോടതിയിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കുമ്പോൾ അപ്പീൽ കോടതികൾ അതീവ ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. ഇത് നീതി ഉറപ്പാക്കുമോ അതോ കേസ് അനാവശ്യമായി നീളാൻ ഇടയാക്കുമോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. അപ്രധാനമായ സാക്ഷിമൊഴികൾക്കായി വീണ്ടും വിചാരണ നടത്തുന്നത് പ്രതിക്ക് മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അധിക ഭാരവും ഉണ്ടാക്കും.

കുറ്റം തെളിയിക്കുന്നതിൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ പരാജയപ്പെട്ടു

സ്ത്രീധനമരണം, വിവാഹപീഡനം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകൾ ചുമത്തിയാണ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ മരണത്തിന് മുമ്പ് സ്ത്രീധനത്തിനായി യുവതി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന് തെളിയിക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷന് സാധിച്ചില്ല. കുറ്റം സംശയാതീതമായി തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത പ്രോസിക്യൂഷൻ നിറവേറ്റാത്തതിനാലാണ് ഭർത്താവിന്റെ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കിയത്.

26 വർഷത്തെ നിയമനടപടികൾക്ക് അവസാനം

സെഷൻസ് കോടതി വിധിയും പട്‌ന ഹൈക്കോടതിയുടെ പുനർവിചാരണ ഉത്തരവും സുപ്രീംകോടതി പൂർണ്ണമായി റദ്ദാക്കി. ഭർത്താവിനെ എല്ലാ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും വെറുതെവിട്ടു. ഇതോടെ 2000-ൽ നടന്ന ഒരു മരണത്തിന്റെ പേരിൽ കുടുംബത്തിലെ 17 പേർക്കെതിരെ കാൽനൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി തുടർന്നുവന്ന ക്രിമിനൽ നടപടികൾക്ക് പൂർണ്ണവിരാമമായി.

കോടതി നൽകുന്ന പ്രധാന സന്ദേശം

സ്ത്രീധനമരണക്കേസുകളിൽ നിയമം കടുപ്പിക്കുന്നതിന് മുൻപ് സ്ത്രീധനാവശ്യവും മരണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള പീഡനവും വ്യക്തമായി തെളിയിക്കണമെന്ന് ഈ വിധി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. പരാതികളുടെ ഗൗരവം ചോർന്നുപോകാതെ തന്നെ, കേവലം ബന്ധുക്കളായതിന്റെ പേരിൽ മാത്രം ഒരു കുടുംബത്തെ മുഴുവൻ പ്രതികളാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. തെളിവുകൾ കൃത്യമായി പരിശോധിക്കാതെ വിചാരണകൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകരുതെന്ന ശക്തമായ നിർദേശവും ഇതിലൂടെ സുപ്രീംകോടതി നൽകുന്നു.