ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 07-

ദീപാവലി ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഡൽഹിയിലും ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും നവംബർ ഏഴ്, എട്ട് തീയതികളിൽ നിശ്ചിത സമയങ്ങളിൽ മാത്രം അംഗീകൃത പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി അനുമതി നൽകി. രാവിലെ ആറുമുതൽ ഏഴുവരെയും രാത്രി എട്ടുമുതൽ പത്തുവരെയുമാണ് പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. നവംബർ ഒമ്പതുമുതൽ പടക്കങ്ങൾക്കുള്ള സമ്പൂർണ നിരോധനം വീണ്ടും പ്രാബല്യത്തിൽ വരും. ജസ്റ്റിസുമാരായ എം.എം. സുന്ദരേഷ്, പ്രസന്ന ബി. വരാലെ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഒക്ടോബർ 29ന് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. അർജുൻ ഗോപാലും മറ്റുള്ളവരും കേന്ദ്രസർക്കാരിനെയും മറ്റ് എതിർകക്ഷികളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി നൽകിയ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികളിലാണ് തീരുമാനം. പടക്കങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ നിരോധനം ആവശ്യപ്പെട്ടും നിയന്ത്രണങ്ങളോടെ പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടും സമർപ്പിച്ച അപേക്ഷകളാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്. കേസിൽ കോടതിയെ സഹായിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട അഭിഭാഷക ഉത്തര ബബ്ബറും ഹാജരായി.

രാവിലെ ഒരു മണിക്കൂറും രാത്രിയിൽ രണ്ട് മണിക്കൂറും മാത്രം പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിക്കാം

നവംബർ ഏഴ്, എട്ട് തീയതികളിൽ രാവിലെ ആറുമുതൽ ഏഴുവരെയും രാത്രി എട്ടുമുതൽ പത്തുവരെയും മാത്രമാണ് പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുമതിയുള്ളത്. ഈ സമയപരിധിക്ക് പുറത്തുള്ള പടക്കം പൊട്ടിക്കൽ അനുവദിക്കില്ല. ദേശീയ പരിസ്ഥിതി എൻജിനീയറിങ് ഗവേഷണ സ്ഥാപനത്തിന്റെയും പെട്രോളിയം ആൻഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ്സ് സേഫ്റ്റി ഓർഗനൈസേഷന്റെയും അംഗീകാരമുള്ള പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ. സാധാരണ പടക്കങ്ങൾക്കും അനുമതിയില്ലാത്ത മറ്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കും നിരോധനം തുടരും.

പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിക്കുന്നത് വായുമലിനീകരണത്തിന് കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ സമ്പൂർണ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടും പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്. നിയമവിരുദ്ധമായി സാധാരണ പടക്കങ്ങൾ വിൽക്കുന്നത് തുടരുകയും അംഗീകൃത പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള അവസരം ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങളോടെ താൽക്കാലിക ഇളവ് അനുവദിച്ചത്.

ആശുപത്രികൾക്കും വിദ്യാലയങ്ങൾക്കും 300 മീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ പടക്കങ്ങൾ നിരോധിച്ചു

ആശുപത്രികൾ, നഴ്സിങ് ഹോമുകൾ, പ്രാഥമിക ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ, ജില്ലാ ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ, വയോജന സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ 300 മീറ്റർ ചുറ്റളവിൽ പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു. ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ച നിശ്ശബ്ദ മേഖലകൾക്കും ഇതേ നിയന്ത്രണം ബാധകമാണ്. ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളെ പടക്കരഹിത മേഖലകളായി പ്രഖ്യാപിച്ച് വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തുകയും പൊതുജനങ്ങളെ അറിയിക്കുകയും വേണം.

രോഗികൾക്കും വയോജനങ്ങൾക്കും വിദ്യാർഥികൾക്കും പടക്കങ്ങളുടെ ശബ്ദവും പുകയും മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് നിയന്ത്രണം. ആഘോഷങ്ങളുടെ പേരിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ആരോഗ്യത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും ഭീഷണിയുണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.

അംഗീകൃത പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ മാത്രം വിൽക്കാം; ഓൺലൈൻ വിൽപ്പനയ്ക്കും വിലക്ക്

പച്ചപ്പടക്കങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിനും വിൽപ്പനയ്ക്കും കർശന വ്യവസ്ഥകളാണ് സുപ്രീംകോടതി ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ആവശ്യമായ അംഗീകാരമുള്ള നിർമാതാക്കൾക്ക് നവംബർ രണ്ടുമുതൽ ആറുവരെ അംഗീകൃത പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ നിർമിക്കാൻ അനുമതി നൽകിയിരുന്നു. നേരത്തെ റദ്ദാക്കിയ വ്യാപാര ലൈസൻസുകൾ നവംബർ നാലുമുതൽ ആറുവരെ താൽക്കാലികമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു. വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിക്കുന്ന വ്യാപാരികളുടെ ലൈസൻസ് ഉടൻ റദ്ദാക്കും.

ജില്ലാ ഭരണകൂടവും പൊലീസും ചേർന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രമേ പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ വിൽക്കാൻ പാടുള്ളൂ. മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലെ വിൽപ്പനയും ഓൺലൈൻ വിൽപ്പനയും നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അംഗീകൃത പച്ചപ്പടക്കങ്ങളുടെ പെട്ടികൾ പൂർണമായി അടച്ചിരിക്കണം. സാധാരണ പടക്കങ്ങൾ ഇവയിൽ കലർത്തി വിൽക്കുന്നത് തടയാനാണ് നടപടി.

ഓരോ പടക്കപ്പെട്ടിയിലും തിരിച്ചറിയൽ കോഡ് നിർബന്ധം

വിൽക്കുന്ന ഓരോ പച്ചപ്പടക്കപ്പെട്ടിയിലും ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വിവരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന പ്രത്യേക ക്യുആർ കോഡ് നിർബന്ധമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിർമാതാവിന്റെ വിവരങ്ങൾ, അംഗീകാര വിവരങ്ങൾ, ലൈസൻസ്, ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ഘടന, പരിശോധനാ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് എന്നിവ ഈ കോഡിലൂടെ പരിശോധിക്കാൻ കഴിയണം. ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിന് നൽകിയ കോഡ് മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നത്തിന് ഉപയോഗിക്കാനും പാടില്ല.

ബേരിയം അടങ്ങിയ പടക്കങ്ങൾക്കും അംഗീകാരമില്ലാത്ത പടക്കങ്ങൾക്കും നിരോധനം തുടരും. മാലപ്പടക്കങ്ങളുടെ നിർമാണവും വിൽപ്പനയും അനുവദിക്കില്ല. പച്ചപ്പടക്കങ്ങളുടെ പേരിൽ സാധാരണ പടക്കങ്ങൾ വിൽക്കുന്നത് തടയാൻ പൊലീസ് പരിശോധന ശക്തമാക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തിയാൽ പടക്കങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കും; വ്യാപാരികൾക്കെതിരെ നടപടി

ഡൽഹിയിലും ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ പരിശോധന നടത്താൻ പ്രത്യേക പൊലീസ് സംഘങ്ങളെ നിയോഗിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ജില്ലാ ഭരണകൂടവുമായി സഹകരിച്ചായിരിക്കും പരിശോധന. അംഗീകാരമില്ലാത്ത പടക്കങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കാനും നിയമം ലംഘിക്കുന്ന നിർമാതാക്കൾക്കും വ്യാപാരികൾക്കുമെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാനും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പടക്ക നിർമാതാക്കളിൽനിന്നും വ്യാപാരികളിൽനിന്നും നിശ്ചിത തുക സുരക്ഷാനിക്ഷേപമായി ഈടാക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിച്ചാൽ നിക്ഷേപം കണ്ടുകെട്ടും. ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലേക്ക് അനധികൃത പടക്കങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നത് തടയാൻ പ്രവേശനപാതകളിൽ വാഹനപരിശോധന നടത്താനും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ദീപാവലിക്ക് മുമ്പും ശേഷവും വായുമലിനീകരണം പരിശോധിക്കണം

പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ വായുമലിനീകരണത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിനും ബന്ധപ്പെട്ട സംസ്ഥാന മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡുകൾക്കും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശം നൽകി. നവംബർ രണ്ടുമുതൽ ആറുവരെയുള്ള വായുനിലവാരം, നവംബർ ഏഴ്, എട്ട് തീയതികളിലെ സ്ഥിതി, നവംബർ ഒമ്പതുമുതൽ മുപ്പതുവരെയുള്ള മലിനീകരണനില എന്നിവ പ്രത്യേകം റിപ്പോർട്ടുകളായി തയ്യാറാക്കണം.

മണ്ണിന്റെയും വെള്ളത്തിന്റെയും സാമ്പിളുകളും ശേഖരിച്ച് പരിശോധന നടത്തണം. പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങളും മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും മൂലം ആശുപത്രികളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന രോഗികളുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റവും പരിശോധിക്കണം. മലിനീകരണവും പൊതുജനാരോഗ്യവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിലയിരുത്തുന്നതിനാണ് കോടതി ഈ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

നവംബർ ഒമ്പതുമുതൽ സമ്പൂർണ നിരോധനം; ഡിസംബർ 14നകം റിപ്പോർട്ട് നൽകണം

ഡൽഹിയിലും ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും പച്ചപ്പടക്കങ്ങൾക്ക് അനുവദിച്ച താൽക്കാലിക ഇളവ് നവംബർ എട്ടിന് അവസാനിക്കും. നവംബർ ഒമ്പതുമുതൽ എല്ലാ വിഭാഗം പടക്കങ്ങളുടെയും നിർമാണം, സംഭരണം, വിൽപ്പന, ഉപയോഗം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സമ്പൂർണ നിരോധനം വീണ്ടും നിലവിൽ വരും. കോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയതിന്റെ വിശദാംശങ്ങളും മലിനീകരണ പരിശോധനാഫലങ്ങളും ആശുപത്രികളിലെ രോഗികളുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഡിസംബർ 14നകം സമർപ്പിക്കണം. ഉത്തരവുകൾ പാലിക്കാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്നും സുപ്രീംകോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നത് പരിശോധിക്കാൻ ഡിസംബർ 16ന് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

ആഘോഷിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനൊപ്പം മലിനീകരണമില്ലാത്ത അന്തരീക്ഷത്തിൽ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവും സംരക്ഷിക്കണം

മതാചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശം പൊതുജനാരോഗ്യത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കും വിധേയമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ 25-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന മതസ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതികളില്ലാത്ത അവകാശമല്ല. 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിൽ ആരോഗ്യകരവും സുരക്ഷിതവും മലിനീകരണമില്ലാത്തതുമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഉൾപ്പെടുന്നുവെന്ന് കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.

നിയമത്തിന്റെ തലത്തിൽ പടക്കങ്ങളുടെ നിർമാണത്തിനും വിൽപ്പനയ്ക്കും ഉപയോഗത്തിനും കർശന നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതാണ് വിധി. പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ തലത്തിൽ കുട്ടികൾ, വയോജനങ്ങൾ, രോഗികൾ എന്നിവരുടെ സംരക്ഷണത്തിനാണ് പ്രാധാന്യം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ തലത്തിൽ മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ഉത്തരവുകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി. രാജ്യത്തെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ കേസുകളിൽ പ്രസക്തമായ ഭരണഘടനാ തത്ത്വങ്ങൾ വിധി ആവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇപ്പോഴത്തെ പടക്ക ഇളവ് ഡൽഹിയിലും ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും മാത്രമാണ് ബാധകമാകുന്നത്.