ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 06 –

പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിൽ അറുപതുവർഷമായി തുടരുന്ന വൈദ്യുതി വിഹിത തർക്കത്തിന് സുപ്രീം കോടതി പരിഹാരം കണ്ടെത്തി. ഭക്രാ നംഗൽ, ബിയാസ് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽനിന്ന് ഹിമാചൽ പ്രദേശിന് ലഭിക്കേണ്ട കുടിശ്ശിക വൈദ്യുതി അടുത്ത 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ നൽകണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്. പഞ്ചാബും ഹരിയാനയും ചേർന്ന് 11,973 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റ് വൈദ്യുതി ഹിമാചലിന് നൽകണം. നവംബർ ആറ് വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ മൂന്നംഗ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടത്. പണമായി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിനുപകരം വൈദ്യുതിയായി കുടിശ്ശിക തീർക്കാനുള്ള കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നിർദേശം കോടതി അംഗീകരിച്ചു. ഇതോടെ 1966 മുതൽ നിലനിന്നിരുന്ന സംസ്ഥാനാന്തര തർക്കത്തിനാണ് പരിഹാരമായത്.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് അധ്യക്ഷനായ മൂന്നംഗ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ്

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. ഭക്രാ ബിയാസ് മാനേജ്മെന്റ് ബോർഡിന്റെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശിന് 7.19 ശതമാനം വൈദ്യുതി വിഹിതത്തിന് അവകാശമുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നേരത്തെ പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലഭിക്കേണ്ട കുടിശ്ശിക തീർക്കുന്നതിനാണ് പുതിയ ഉത്തരവ്. മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല തർക്കം അവസാനിപ്പിക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാർ മുന്നോട്ടുവച്ച പണമിടപാടില്ലാത്ത ഒത്തുതീർപ്പ് വ്യവസ്ഥയാണ് കോടതി അംഗീകരിച്ചത്.

13,066 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റിന്റെ കുടിശ്ശിക

ഹിമാചൽ പ്രദേശിന് ലഭിക്കേണ്ട വൈദ്യുതി കുടിശ്ശിക 13,066 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റാണെന്ന് കേന്ദ്ര വൈദ്യുതി അതോറിറ്റി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. 1966 മുതലുള്ള വിഹിതമാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ജലവൈദ്യുത അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമാണത്തിനായി മുമ്പ് ചെലവഴിച്ച മൂലധനത്തിന്റെ വിഹിതമായി 420 കോടി രൂപയുടെ ബാധ്യത ഹിമാചലിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ തുക കുടിശ്ശിക വൈദ്യുതിയിൽനിന്ന് ക്രമീകരിക്കാനാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ നിർദേശിച്ചത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഹിമാചലിന് ലഭിക്കേണ്ട അന്തിമ വിഹിതം 11,973 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റായി നിശ്ചയിച്ചത്.

20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ വൈദ്യുതി കൈമാറണം

വൈദ്യുതി കുടിശ്ശിക എത്ര വർഷത്തിനുള്ളിൽ നൽകണമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. 30 വർഷത്തെ കാലാവധിയാണ് പഞ്ചാബ് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ പത്തുവർഷത്തിനുള്ളിൽ കുടിശ്ശിക ലഭിക്കണമെന്ന നിലപാടിലായിരുന്നു ഹിമാചൽ പ്രദേശ്. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി ഹാജരായ അറ്റോർണി ജനറൽ ആർ. വെങ്കടരമണി 15 വർഷത്തെ കാലാവധി നിർദേശിച്ചു. എല്ലാ വാദങ്ങളും പരിഗണിച്ചശേഷമാണ് സുപ്രീം കോടതി 20 വർഷത്തെ കാലാവധി നിശ്ചയിച്ചത്. ഈ കാലയളവിൽ പഞ്ചാബും ഹരിയാനയും ചേർന്ന് കുടിശ്ശിക വൈദ്യുതി ഹിമാചലിന് കൈമാറണം.

1966ലെ പഞ്ചാബ് പുനഃസംഘടനയാണ് തർക്കത്തിന്റെ തുടക്കം

1966ലെ പഞ്ചാബ് പുനഃസംഘടനാ നിയമത്തിന് പിന്നാലെയാണ് മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വൈദ്യുതി വിഹിത തർക്കം ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പുനഃസംഘടനയ്ക്കുശേഷം ഭക്രാ നംഗൽ, ബിയാസ് പദ്ധതികളിലെ വൈദ്യുതി വിഹിതം സംബന്ധിച്ച് അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായി. ഹിമാചൽ പ്രദേശിന് അർഹമായ വിഹിതം ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നായിരുന്നു പ്രധാന പരാതി. വർഷങ്ങളോളം നടത്തിയ ചർച്ചകളിൽ പരിഹാരമുണ്ടാകാത്തതിനെ തുടർന്ന് 1996ൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചു. 2011 സെപ്റ്റംബർ 27ന് ഹിമാചലിന് 7.19 ശതമാനം വിഹിതത്തിന് അവകാശമുണ്ടെന്ന് കോടതി വിധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മുൻകാല കുടിശ്ശിക വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ ധാരണയുണ്ടായില്ല.

2011ലെ വിധി നടപ്പാക്കാത്തതിൽ കോടതി വിമർശനം

2011ലെ ഉത്തരവുണ്ടായിട്ടും 15 വർഷത്തോളം കുടിശ്ശിക തീർക്കാത്തതിനെ സുപ്രീം കോടതി നേരത്തെ വിമർശിച്ചിരുന്നു. ഹിമാചലിന് അർഹമായ വൈദ്യുതി നൽകുന്നതിൽ കാലതാമസം തുടരുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്. മുൻകാലത്തെ നിർമാണച്ചെലവും വൈദ്യുതിയുടെ വിലയും സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങളാണ് ഒത്തുതീർപ്പ് വൈകിച്ചത്. ജൂലൈ 30ന് കേസ് പരിഗണിച്ചപ്പോൾ കേന്ദ്രസർക്കാർ പണമിടപാടില്ലാത്ത ഒത്തുതീർപ്പ് നിർദേശം സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. ഹിമാചൽ പ്രദേശും ഹരിയാനയും നിർദേശം തത്വത്തിൽ അംഗീകരിച്ചെങ്കിലും പഞ്ചാബ് ചില എതിർപ്പുകൾ ഉന്നയിച്ചു. തുടർന്ന് നടന്ന ചർച്ചകൾക്കൊടുവിലാണ് അന്തിമ പരിഹാരത്തിലെത്തിയത്.

ഹിമാചലിന്റെ സാമ്പത്തിക മേഖലയ്ക്ക് നേട്ടം

വർഷങ്ങളായി ലഭിക്കാതിരുന്ന വൈദ്യുതി കുടിശ്ശിക കൈമാറുന്നത് ഹിമാചൽ പ്രദേശിന് സാമ്പത്തികമായി സഹായകരമാകും. സംസ്ഥാനത്തിന് ലഭിക്കുന്ന അധിക വൈദ്യുതി ആഭ്യന്തര ആവശ്യങ്ങൾക്കും വൈദ്യുതി വിൽപ്പനയ്ക്കും ഉപയോഗിക്കാം. കുടിശ്ശികയുടെ സാമ്പത്തിക മൂല്യം ഏകദേശം 4,200 കോടി രൂപയാണെന്ന് ഹിമാചൽ മുഖ്യമന്ത്രി സുഖ്‌വിന്ദർ സിങ് സുഖു നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ ഒത്തുതീർപ്പുപ്രകാരം പണമായി തുക കൈമാറില്ല. വൈദ്യുതിയായാണ് കുടിശ്ശിക തീർക്കുന്നത്.

സംസ്ഥാനാന്തര തർക്കത്തിന് നിർണായക പരിഹാരം

പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല തർക്കത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ തീരുമാനം നിർണായകമായി. വൈദ്യുതി വിഹിതവും നിർമാണച്ചെലവും സംബന്ധിച്ച അവകാശവാദങ്ങൾ ഒത്തുതീർപ്പിലൂടെ പരിഹരിക്കാനാണ് കോടതി ശ്രമിച്ചത്. മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും താൽപര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ചാണ് 20 വർഷത്തെ കാലാവധി നിശ്ചയിച്ചത്. ഇനി കോടതി നിശ്ചയിച്ച വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസരിച്ച് വൈദ്യുതി കൈമാറ്റം നടപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.