തവാങ്, 2026 നവംബർ 04 –

ലോകത്ത് സംഘർഷങ്ങളും അസഹിഷ്ണുതയും ഭിന്നതകളും വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ സമാധാനം നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധന്റെ മധ്യമാർഗം പിന്തുടരണമെന്ന് അരുണാചൽ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി പേമ ഖണ്ഡു. നവംബർ രണ്ട് തിങ്കളാഴ്ച തവാങിലെ കലവാങ്പോ ഹാളിൽ നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ബുദ്ധമത സമ്മേളനത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങിലാണ് മുഖ്യമന്ത്രി ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞത്. കരുണ, വിവേകം, മധ്യമാർഗം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ ലോകത്തിന് സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള വഴി കാണിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള ഐക്യത്തിനും സഹവർത്തിത്വത്തിനും ബുദ്ധന്റെ ആശയങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു.

ഹിമാലയ മേഖലയിലും അതിനപ്പുറവും ബുദ്ധമതത്തിന്റെ വ്യാപനം എന്ന വിഷയത്തിലാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചത്. അരുണാചൽ പ്രദേശ് സർക്കാരും ഇന്റർനാഷണൽ ബുദ്ധിസ്റ്റ് കോൺഫെഡറേഷനും സംയുക്തമായാണ് പരിപാടി നടത്തിയത്. കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പിന്തുണയും സമ്മേളനത്തിനുണ്ട്. ഇന്ത്യയ്ക്കും വിദേശരാജ്യങ്ങൾക്കും നിന്നുള്ള ബുദ്ധമത പണ്ഡിതരും ആത്മീയ നേതാക്കളും ഗവേഷകരും സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ലോകത്ത് സമാധാനവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ബുദ്ധമത ആശയങ്ങൾക്കുള്ള പ്രാധാന്യമാണ് സമ്മേളനത്തിൽ പ്രധാനമായി ചർച്ചയായത്.

ബുദ്ധമതം ഒരു മതം മാത്രമല്ലെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി

ബുദ്ധമതത്തെ ഒരു മതമായി മാത്രം കാണരുതെന്നും അത് മനുഷ്യജീവിതത്തിന് വഴികാട്ടുന്ന ആശയമാണെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി പേമ ഖണ്ഡു പറഞ്ഞു. കരുണയും വിവേകവും മധ്യമാർഗവുമാണ് ബുദ്ധമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സംഘർഷങ്ങളും അസഹിഷ്ണുതയും വർധിക്കുന്ന ലോകത്ത് ഈ ആശയങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രസക്തിയുണ്ടെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.

സമാധാനവും ഐക്യവും എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമവും ഉറപ്പാക്കാൻ ബുദ്ധന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്നാണ് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ അഭിപ്രായം. വ്യത്യസ്ത സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ പരസ്പര ബഹുമാനം വളർത്താനും ഭിന്നതകൾ കുറയ്ക്കാനും ഈ ആശയങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യത്തിൽ തവാങിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനം

ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലും ആത്മീയ പാരമ്പര്യത്തിലും തവാങിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ തവാങ് ആശ്രമം ബുദ്ധമത പഠനത്തിന്റെയും ആത്മീയ അറിവിന്റെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ്. ബുദ്ധന്റെ വിശുദ്ധ തിരുശേഷിപ്പുകൾ തവാങിൽ എത്തിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനം നടക്കുന്നതെന്ന പ്രത്യേകതയും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

നൂറ്റാണ്ടുകളായി ബുദ്ധമത തത്ത്വചിന്തകളും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ അരുണാചൽ പ്രദേശ് പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. തവാങിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ആശ്രമങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സന്യാസിമഠങ്ങളും ആരാധനാലയങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അറിവിന്റെയും പഠനത്തിന്റെയും കേന്ദ്രങ്ങൾ കൂടിയാണെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.

വികസനത്തിനൊപ്പം പാരമ്പര്യവും സംരക്ഷിക്കണം

അരുണാചൽ പ്രദേശിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും പ്രകൃതിസമ്പത്തും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം വികസന പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു. ആധുനികവൽക്കരണത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രദേശത്തിന്റെ പാരമ്പര്യവും പരിസ്ഥിതിയും നഷ്ടപ്പെടാൻ പാടില്ല. വികസനവും സാംസ്കാരിക സംരക്ഷണവും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകണമെന്നാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നിലപാട്.

ബുദ്ധമത പാരമ്പര്യം അരുണാചൽ പ്രദേശിന്റെ ആത്മീയ ശക്തി മാത്രമല്ലെന്നും വിവിധ സമൂഹങ്ങളെയും രാജ്യങ്ങളെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന കണ്ണിയാണെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഈ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം ഉറപ്പുനൽകി.

വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പണ്ഡിതർ പങ്കെടുത്തു

ഇന്റർനാഷണൽ ബുദ്ധിസ്റ്റ് കോൺഫെഡറേഷൻ സെക്രട്ടറി ജനറൽ ഷാർത്സെ ഖെൻസുർ റിൻപോച്ചെ ജാങ്ചുപ് ചോഡൻ സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിച്ചു. തവാങ് ഗാഡൻ നാംഗ്യാൽ ലാത്സെ ആശ്രമത്തിന്റെ മഠാധിപതി ഡ്രാമെഡ് സുൻഗ്രാബ് തുൽക്കുവും ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു.

തുടർന്ന് നടന്ന ചർച്ചകളിൽ അരുണാചൽ പ്രദേശ്, ശ്രീലങ്ക, മ്യാൻമർ, ഡൽഹി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തു. ജർമനി, ഇന്തോനേഷ്യ, നേപ്പാൾ, മലേഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പണ്ഡിതരും തുടർചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചരിത്രവും ആശയങ്ങളും ഭാവിതലമുറകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗങ്ങളാണ് സമ്മേളനത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്തത്.

ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശം ഭാവിതലമുറകളിലേക്ക്

ബുദ്ധമതത്തിന്റെ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം അതിന്റെ ആശയങ്ങൾ പുതിയ തലമുറകളിലേക്ക് എത്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പറഞ്ഞു. മതപരമായ ചടങ്ങുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ കരുണയും സമാധാനവും പരസ്പര ബഹുമാനവും ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കണമെന്നാണ് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടത്.

അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന പണ്ഡിതരുടെയും ആത്മീയ നേതാക്കളുടെയും ചർച്ചകൾ ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശം കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിച്ചു. സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ സഹകരിച്ച ഇന്റർനാഷണൽ ബുദ്ധിസ്റ്റ് കോൺഫെഡറേഷന് അദ്ദേഹം നന്ദിയും അറിയിച്ചു.