യെരേവാൻ, 2026 ഒക്ടോബർ 31 –

2030ഓടെ പ്രകൃതിനാശം തടയാനും ജൈവവൈവിധ്യം സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള ആഗോള ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ 200ഓളം രാജ്യങ്ങൾ ധാരണയിലെത്തി. അർമേനിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ യെരേവാനിൽ നടന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പതിനേഴാമത് ജൈവവൈവിധ്യ ഉച്ചകോടിയിലാണ് തീരുമാനം. ഒക്ടോബർ 30ന് വെള്ളിയാഴ്ച നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കൊടുവിലാണ് രണ്ട് പ്രധാന രേഖകൾ അംഗീകരിച്ചത്. പ്രകൃതിസംരക്ഷണത്തിൽ ലോക രാജ്യങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച പുരോഗതി കൈവരിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ ധാരണ. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക സഹായം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുകയാണ്.

രണ്ടാഴ്ച നീണ്ട ഉച്ചകോടിയിൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളും പരിസ്ഥിതി സംഘടനകളും പങ്കെടുത്തു. ഉച്ചകോടി അധ്യക്ഷൻ ഹംബാർഡ്സും മറ്റേവോസ്യന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് അവസാനഘട്ട ചർച്ചകൾ നടന്നത്. പ്രകൃതിനാശത്തിന് കാരണമാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനും സംരക്ഷണ നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാനുമാണ് രാജ്യങ്ങൾ ധാരണയിലെത്തിയത്. എന്നാൽ അംഗീകരിച്ച രേഖകളുടെ അന്തിമരൂപം ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെവരെ ലഭ്യമായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ തീരുമാനങ്ങളുടെ കൃത്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തതയില്ല.

ഭൂമിയിലെ കരപ്രദേശങ്ങളുടെയും സമുദ്രങ്ങളുടെയും 30 ശതമാനം 2030ഓടെ സംരക്ഷിക്കണമെന്നതാണ് ആഗോള ജൈവവൈവിധ്യ ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുക, അധിനിവേശ ജീവിവർഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുക, വനങ്ങളും ആവാസവ്യവസ്ഥകളും സംരക്ഷിക്കുക എന്നിവയും ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ നിലവിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ലെന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ രാജ്യങ്ങൾ വീണ്ടും ധാരണയിലെത്തിയത്.

നീണ്ട ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ രണ്ട് പ്രധാന രേഖകൾ അംഗീകരിച്ചു

ഒക്ടോബർ 30ന് രാത്രി വൈകിയും തുടർന്ന ചർച്ചകൾക്കൊടുവിലാണ് രണ്ട് പ്രധാന രേഖകൾ അംഗീകരിച്ചത്.

വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ കടുത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. അവസാനഘട്ട ചർച്ചകൾ ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെവരെ നീണ്ടു.

പ്രകൃതിനാശം തടയാനുള്ള നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ചർച്ചകളിൽ പ്രധാനമായി ഉയർന്നത്.

എന്നാൽ അംഗീകരിച്ച രേഖകളുടെ അന്തിമരൂപം ഉടൻ ലഭ്യമാകാത്തതിനാൽ അവയിലെ എല്ലാ നിർദേശങ്ങളും വ്യക്തമല്ല.

2030ഓടെ ഭൂമിയുടെ 30 ശതമാനം സംരക്ഷിക്കണം

2030ഓടെ ഭൂമിയിലെ കരപ്രദേശങ്ങളുടെയും സമുദ്രങ്ങളുടെയും കുറഞ്ഞത് 30 ശതമാനം സംരക്ഷിക്കണമെന്നാണ് രാജ്യങ്ങൾ നേരത്തെ അംഗീകരിച്ച ലക്ഷ്യം.

മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുക, അധിനിവേശ ജീവിവർഗങ്ങളുടെ വ്യാപനം തടയുക, ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം വർധിപ്പിക്കുക എന്നിവയും പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്.

എന്നാൽ ഈ മേഖലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആവശ്യമായ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോകുന്നില്ലെന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ വിലയിരുത്തി.

പ്രകൃതിക്ക് ദോഷകരമായ സബ്സിഡികൾ ചർച്ചയായി

ഫോസിൽ ഇന്ധനങ്ങൾ, തീവ്രകൃഷി, അമിത മത്സ്യബന്ധനം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലി ഉച്ചകോടിയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായി.

പ്രകൃതിനാശത്തിന് കാരണമാകുന്ന ഇത്തരം സാമ്പത്തിക പ്രോത്സാഹനങ്ങൾ കുറയ്ക്കണമെന്നാണ് പരിസ്ഥിതി സംഘടനകളുടെ ആവശ്യം.

ഈ വിഷയത്തിൽ ചില പുരോഗതിയുണ്ടായെങ്കിലും അംഗീകരിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ ദുർബലമാണെന്ന് പരിസ്ഥിതി സംഘടനകൾ വിമർശിച്ചു.

ഗ്രീൻപീസ് ഇന്റർനാഷണലും ലോക വന്യജീവി നിധിയും ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായ നടപടികൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

സംരക്ഷണത്തിനുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായത്തിൽ തർക്കം

ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിന് കൂടുതൽ പണം കണ്ടെത്തുന്നതായിരുന്നു ഉച്ചകോടിയിലെ പ്രധാന വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന്.

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രകൃതിസംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം ആരെല്ലാം ഏറ്റെടുക്കണമെന്നതിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായി.

ചൈന ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാമ്പത്തികശേഷിയുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും സംരക്ഷണ ഫണ്ടിലേക്ക് സംഭാവന നൽകണമെന്ന് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

വികസിത രാജ്യങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വമേധയാ സംഭാവന നൽകാൻ അവസരമൊരുക്കുന്ന നിർദേശം ചർച്ചയായി. എന്നാൽ നിർബന്ധിത സാമ്പത്തിക ബാധ്യത സംബന്ധിച്ച് ധാരണയുണ്ടായില്ല.

കാലി ഫണ്ടിന്റെ ഭാവിയിലും അനിശ്ചിതത്വം

ജനിതക വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലാഭമുണ്ടാക്കുന്ന കമ്പനികളിൽനിന്ന് സാമ്പത്തിക സംഭാവന ശേഖരിക്കാനാണ് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കാലി ഫണ്ട് രൂപീകരിച്ചത്.

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിന് ഈ തുക ഉപയോഗിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

എന്നാൽ ഫണ്ടിലേക്ക് പ്രതീക്ഷിച്ച സാമ്പത്തിക സംഭാവനകൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഫണ്ടിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി സംബന്ധിച്ച പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളും ഉച്ചകോടിയിൽ പൂർത്തിയായില്ല.

ഈ വിഷയത്തിൽ തീരുമാനങ്ങൾ വീണ്ടും നീട്ടിയത് പ്രകൃതിസംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്ന് പരിസ്ഥിതി സംഘടനകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ഉച്ചകോടിയുടെ നേട്ടങ്ങളിൽ സമ്മിശ്ര പ്രതികരണം

ഉച്ചകോടിയിലെ തീരുമാനങ്ങൾ പ്രകൃതിസംരക്ഷണത്തിനുള്ള മുന്നേറ്റമാണെന്ന് ചില പരിസ്ഥിതി സംഘടനകൾ വിലയിരുത്തി.

എന്നാൽ ജൈവവൈവിധ്യ നഷ്ടത്തിന്റെ ഗുരുതരാവസ്ഥ കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ തീരുമാനങ്ങൾ പര്യാപ്തമല്ലെന്ന് ഫ്രാൻസിന്റെ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി മോണിക് ബാർബു വിമർശിച്ചു.

ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളാൽ തടസ്സമുണ്ടാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിലും ചില രാജ്യങ്ങൾ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.

അടുത്ത ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ ജൈവവൈവിധ്യ ഉച്ചകോടി 2028ൽ ഇക്വഡോറിൽ നടത്താനും തീരുമാനിച്ചു.