മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 25 –

സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സർക്കാരുകളുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള മികച്ച മാർഗമാണെന്ന് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധനുമായ സോനം വാങ്ചുക്. ജനങ്ങളുടെ പരാതികളും ആവശ്യങ്ങളും ഭരണകൂടത്തെ അറിയിക്കാനുള്ള പ്രധാന സംവിധാനമാണ് പ്രതിഷേധങ്ങളെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒക്ടോബർ 24 ശനിയാഴ്ച മുംബൈയിൽ നടന്ന ഐപിഎഫ് ഫെസ്റ്റിവലിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു വാങ്ചുക്. പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നത് രാജ്യത്ത് വലിയ അസ്വസ്ഥതകൾക്കും സംഘർഷങ്ങൾക്കും വഴിവയ്ക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ശ്രീലങ്ക, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ സമീപകാല സംഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു പ്രതികരണം. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാൻ ജനങ്ങൾക്ക് അവസരം നിഷേധിക്കുമ്പോഴാണ് ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതെന്നാണ് വാങ്ചുകിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. പ്രതിഷേധങ്ങൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും അവയെ ഭീഷണിയായി കാണരുതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിഷേധക്കാരെ അടിച്ചമർത്തരുതെന്ന് വാങ്ചുക്

ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സർക്കാരുകൾക്കുള്ള മുന്നറിയിപ്പും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയാനുള്ള സംവിധാനവുമാണെന്ന് സോനം വാങ്ചുക് പറഞ്ഞു. ബ്രിട്ടൻ, നോർവേ, സ്വീഡൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ പാർലമെന്റിന് സമീപം പ്രതിഷേധിക്കാൻ അവസരമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ പാർലമെന്റിൽനിന്ന് അകലെയാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഡൽഹിയിലെ ജന്തർമന്തർ പോലും പാർലമെന്റിൽനിന്ന് ഏറെ അകലെയാണെന്നും വാങ്ചുക് പറഞ്ഞു. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്നത് ഭരണഘടന നൽകുന്ന അവകാശമാണെന്നും അതിന് പ്രത്യേക അനുമതി നിർബന്ധമാക്കരുതെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. നഗരത്തിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളെക്കുറിച്ച് അധികൃതർക്ക് വിവരം ലഭിക്കാനും ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്താനുമാണ് അനുമതി സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ട് കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി നടത്തിയ പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേതാക്കളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത നടപടിയെയും വാങ്ചുക് വിമർശിച്ചു. വോട്ടർപട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പരിഷ്കരണത്തിലെ ക്രമക്കേടുകൾ ആരോപിച്ചായിരുന്നു പ്രതിഷേധം. പ്രതിഷേധക്കാരെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം അവർ ഉന്നയിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനാണ് സർക്കാർ ശ്രമിക്കേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പ്രതിഷേധങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ അർധസൈനിക വിഭാഗങ്ങളെ വിന്യസിക്കുന്നതിനെയും വാങ്ചുക് ചോദ്യം ചെയ്തു. രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ട സേനയെ സ്വന്തം ജനങ്ങൾക്കെതിരെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.

ലഡാക്കിന്റെ ഭാവി തീരുമാനിക്കാൻ ജനങ്ങൾക്ക് അധികാരം വേണം

ലഡാക്കിന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചും സോനം വാങ്ചുക് സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിച്ചു. ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവി തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശം അവിടെ താമസിക്കുന്ന ജനങ്ങൾക്കുണ്ടാകണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. പ്രദേശത്തെ പരിസ്ഥിതിയും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും നേരിട്ട് അറിയുന്നവർക്കാണ് വികസനകാര്യങ്ങളിൽ ശരിയായ തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിയുകയെന്നാണ് വാങ്ചുകിന്റെ അഭിപ്രായം. ഡൽഹിയിൽനിന്ന് നിയമിക്കപ്പെടുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നല്ല ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുണ്ടാകാമെങ്കിലും ലഡാക്കിന്റെ പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾ പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയണമെന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

2019ൽ ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ പുനഃസംഘടനയ്ക്കുശേഷം ലഡാക്ക് കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി മാറിയിരുന്നു. എന്നാൽ ജനങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ മതിയായ തീരുമാനാധികാരം ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് വാങ്ചുകിന്റെ വിമർശനം. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികൾക്ക് ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ലഡാക്കിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ വാങ്ചുകിനെ ദേശീയ സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരം കരുതൽ തടങ്കലിലാക്കിയിരുന്നു. 2026 മാർച്ചിലാണ് അദ്ദേഹം മോചിതനായത്. ലഡാക്കിലെ ഹിമാലയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആൾട്ടർനേറ്റീവ്സിന് അനുവദിച്ച ഭൂമി റദ്ദാക്കിയ ഭരണകൂട നടപടിയും നിലവിൽ വിവാദത്തിലാണ്. കുടിശ്ശിക അടയ്ക്കാത്തതും പാട്ടക്കരാർ പൂർത്തിയാക്കാത്തതുമാണ് ഭൂമി അനുവദിച്ച നടപടി റദ്ദാക്കാൻ കാരണമെന്നാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിശദീകരണം.

രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് കേന്ദ്രസർക്കാർ കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകണമെന്നും വാങ്ചുക് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതിർത്തി സുരക്ഷയിൽ ശ്രദ്ധ കുറയുമ്പോൾ ചൈന ലഡാക്കിലെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കടന്നുകയറുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോപണം. ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്കായി അർധസൈനിക വിഭാഗങ്ങളെ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം അതിർത്തി സംരക്ഷണത്തിന് വിന്യസിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ കേൾക്കുകയും പ്രാദേശിക ജനതയ്ക്ക് തീരുമാനാധികാരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ജനാധിപത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള വഴിയെന്നും വാങ്ചുക് വ്യക്തമാക്കി.