ലേ, 2026 ഒക്ടോബർ 23 –

ലഡാക്കിലെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന പുതിയ മാറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധം ശക്തമാകുന്നു. സ്വയംഭരണ ഹിൽ കൗൺസിലുകളുടെ അധികാരങ്ങൾ കുറച്ചെന്നും ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം തേടാതെയാണ് തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതെന്നുമാണ് പ്രാദേശിക സംഘടനകളുടെ ആരോപണം. ഒക്ടോബർ 21ന് കാർഗിൽ ഹിൽ കൗൺസിൽ പിരിച്ചുവിട്ട ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെ ഭരണകൂടം, എട്ട് ഹിൽ കൗൺസിലുകൾക്കായി 100 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മണ്ഡലങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതേദിവസം നവംബറിൽ പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താനുള്ള നിർദേശവും സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പുറത്തിറക്കി. ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണം ആവശ്യപ്പെട്ട് കേന്ദ്രസർക്കാരുമായി നടക്കുന്ന ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടിയിരിക്കെയാണ് പുതിയ നടപടികൾ. ഇതോടെ ലഡാക്കിലെ ജനങ്ങളും കേന്ദ്രസർക്കാരും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസക്കുറവ് കൂടുതൽ രൂക്ഷമായിരിക്കുകയാണ്. ഒക്ടോബർ 22ന് ഇന്ത്യ ടുഡേ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിലാണ് ഈ വിവരങ്ങളുള്ളത്.

എട്ട് ഹിൽ കൗൺസിലുകൾ; തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം 100 ആക്കി

ലഡാക്ക് ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ വിനയ് കുമാർ സക്സേനയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടമാണ് പുതിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നത്. 1997ലെ ലഡാക്ക് സ്വയംഭരണ ഹിൽ വികസന കൗൺസിൽ നിയമത്തിലാണ് ഭേദഗതി വരുത്തിയത്. ഒക്ടോബർ 14ന് കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ അംഗീകരിച്ച ഭേദഗതി ഒക്ടോബർ 16ന് രാഷ്ട്രപതി ദ്രൗപദി മുർമു പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതോടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കൗൺസിൽ അംഗങ്ങളുടെ ആകെ എണ്ണം 52ൽനിന്ന് 100 ആയി ഉയരും. ലേയിൽ 22, കാർഗിലിൽ 21, സാങ്കൂവിൽ 13, ചാങ്താങ്ങിൽ 10, നുബ്ര, ഷാം, സൻസ്കാർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഒമ്പത് വീതം, ദ്രാസിൽ ഏഴ് എന്നിങ്ങനെയാണ് മണ്ഡലങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രാദേശിക ജനാധിപത്യം ശക്തിപ്പെടുത്താനും കൂടുതൽ ജനങ്ങൾക്ക് ഭരണത്തിൽ പ്രാതിനിധ്യം നൽകാനുമാണ് പരിഷ്കാരമെന്നാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിശദീകരണം.

സ്വയംഭരണ അധികാരങ്ങൾ കുറച്ചെന്ന് സംഘടനകൾ

എന്നാൽ ലേ അപെക്സ് ബോഡിയും കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസും പുതിയ ഭേദഗതികളെ ശക്തമായി എതിർക്കുകയാണ്. കൗൺസിലുകളുടെ അധികാരങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെ നിയന്ത്രണം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണെന്നാണ് ആരോപണം. പുതിയ നിയമപ്രകാരം ഓരോ കൗൺസിലിലെയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം ഏഴുമുതൽ 24 വരെ ഭരണകൂടത്തിന് നിശ്ചയിക്കാം. നാലുപേരെ വരെ നാമനിർദേശം ചെയ്യാനും കഴിയും. കൗൺസിലുകളുടെ അധികാരം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് തലത്തിലേക്ക് പരിമിതപ്പെടുത്തുകയും പ്രാദേശിക ചട്ടങ്ങൾക്ക് ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെ അനുമതി നിർബന്ധമാക്കുകയും ചെയ്തു. വികസന പദ്ധതികളും ഭരണപരമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചായിരിക്കണം നടപ്പാക്കേണ്ടത്.

കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസ് സഹ അധ്യക്ഷൻ സജ്ജാദ് കാർഗിലിയും ലേ അപെക്സ് ബോഡി സഹ അധ്യക്ഷൻ ചെറിങ് ദോർജെ ലബ്രൂക്കും തീരുമാനത്തിനെതിരെ രംഗത്തെത്തി. ജനങ്ങളുമായി കൂടിയാലോചിക്കാതെയാണ് മാറ്റങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയതെന്ന് ഇരുവരും ആരോപിച്ചു. ഒക്ടോബർ 15ന് ലേയിൽ നടന്ന ഉപസമിതി ചർച്ചയും ധാരണയിലെത്താതെ അവസാനിച്ചു. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം സമർപ്പിച്ച 32 പേജുള്ള കരട് നിർദേശം നേരത്തേ നൽകിയ ഉറപ്പുകളിൽനിന്നുള്ള പിന്നോട്ടുപോക്കാണെന്ന് സംഘടനകൾ കുറ്റപ്പെടുത്തി. ഒക്ടോബർ 22ന് നടക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന അടുത്തഘട്ട ചർച്ചയും നടന്നില്ല. പുതിയ തീയതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിയിപ്പോ ക്ഷണമോ ലഭിച്ചില്ലെന്നാണ് സംഘടനകൾ പറയുന്നത്.

ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണവും നിയമസഭയും പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ

ലഡാക്കിന് ഭരണഘടനയുടെ ആറാം ഷെഡ്യൂൾ പ്രകാരമുള്ള സംരക്ഷണമോ ആർട്ടിക്കിൾ 371ന് സമാനമായ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകളോ വേണമെന്നാണ് പ്രാദേശിക സംഘടനകളുടെ പ്രധാന ആവശ്യം. ഭൂമി, സംസ്കാരം, ഭാഷ, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഈ ആവശ്യം. നിയമനിർമാണ, ഭരണ, സാമ്പത്തിക അധികാരങ്ങളുള്ള തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമസഭയും സംഘടനകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. മേയ് 22ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ചർച്ചയിൽ ഇത്തരം അധികാരങ്ങളുള്ള തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനം സംബന്ധിച്ച് കേന്ദ്രം അനുകൂല നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് സംഘടനകളുടെ അവകാശവാദം. എന്നാൽ പിന്നീട് നൽകിയ കരടിൽ നിയമസഭയ്ക്ക് പകരം ടെറിട്ടോറിയൽ കൗൺസിൽ മാതൃകയാണ് നിർദേശിച്ചതെന്നും അവർ ആരോപിക്കുന്നു.

2025ലെ പ്രതിഷേധത്തിന് പിന്നാലെ വീണ്ടും സംഘർഷസാധ്യത

2019ൽ ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ പുനഃസംഘടനയോടെയാണ് ലഡാക്ക് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായത്. തുടക്കത്തിൽ ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്തുണയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും നിയമസഭയില്ലാത്ത ഭരണസംവിധാനത്തിനെതിരെ പിന്നീട് അതൃപ്തി ഉയർന്നു. 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ ലേയിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെയുണ്ടായ അക്രമത്തിൽ നാലുപേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും നിരവധി പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഈ സംഭവത്തിന് ഒരു വർഷം പിന്നിടുമ്പോഴാണ് പുതിയ ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ വീണ്ടും വിവാദമായിരിക്കുന്നത്.

പ്രാദേശിക സംഘടനകളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ചില്ലെങ്കിൽ പ്രതിഷേധം പുനരാരംഭിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് ചെറിങ് ദോർജെ ലബ്രൂക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഹിൽ കൗൺസിലുകളുടെ അധികാരം കുറയ്ക്കുന്നത് ഭാവിയിൽ രൂപീകരിക്കപ്പെടാവുന്ന തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനത്തെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് സംഘടനകളുടെ ആശങ്ക. എന്നാൽ ഭരണസംവിധാനം ആധുനികവത്കരിക്കാനും പ്രാദേശിക പ്രാതിനിധ്യം വർധിപ്പിക്കാനുമാണ് നടപടികളെന്നാണ് കേന്ദ്രഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലപാട്. ചർച്ചകൾ വീണ്ടും ആരംഭിക്കുമോയെന്നും ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണത്തിൽ ധാരണയുണ്ടാകുമോയെന്നുമാണ് ഇനി നിർണായകം.