മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 23 –

നിയമവിരുദ്ധമായി അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് 26 ദിവസം തടങ്കലിൽ പാർപ്പിച്ചയാൾക്ക് അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ 22ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ അജയ് ഗഡ്കരി, കമൽ ഖാട്ട എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. മുംബൈ സ്വദേശിയായ ബിപിൻ സതീഷ് ചന്ദ്ര അഗർവാൾ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് വിധി. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരായിരുന്നു പ്രധാന എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരൻ കോടതിയിൽ നേരിട്ട് ഹാജരായി. സംസ്ഥാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ ജയേഷ് യാഗ്നിക്കും പൊലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ അൻവയ് പവാർ, യുവരാജ് ടിഡ്കെ എന്നിവരും ഹാജരായി. അറസ്റ്റ് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച കോടതി ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ സസ്പെൻഷൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കർശന നടപടികൾ ആരംഭിക്കാനും കസ്റ്റഡി അനുവദിച്ച മജിസ്ട്രേറ്റിനെതിരായ നടപടി പരിഗണിക്കാനും നിർദേശിച്ചു.

ഫ്ലാറ്റ് വിൽപ്പനയിലെ തർക്കം പണംതട്ടൽ കേസായി; രണ്ട് ലക്ഷം സ്വീകരിച്ചയുടൻ അറസ്റ്റ്

മുംബൈയിലെ വാൽക്കേശ്വർ സ്വദേശിയായ ബിപിൻ അഗർവാൾ ഭാര്യാമാതാവിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഫ്ലാറ്റിന്റെ ഇടപാടുകൾ നടത്താൻ അധികാരപ്പെടുത്തിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു. ഫ്ലാറ്റ് ഉൾപ്പെട്ട കെട്ടിടത്തിന്റെ പുനർവികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിർമാതാവുമായി തർക്കമുണ്ടായി. ഫ്ലാറ്റിന്റെ വിൽപ്പനയ്ക്ക് 1.64 കോടി രൂപയാണ് അഗർവാൾ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ നിർമാതാവ് ഈ തുക അംഗീകരിച്ചില്ല. 2017 ഓഗസ്റ്റ് നാലിന് നിർമാതാവിന്റെ ഓഫീസിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ രണ്ട് ലക്ഷം രൂപ മുൻകൂറായി കൈമാറി. പണം സ്വീകരിച്ചതിന് പിന്നാലെ പൊലീസ് ഓഫീസിലെത്തി അഗർവാളിനെ കൈവിലങ്ങണിയിച്ച് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. തുടർന്ന് നിർമാതാവിന്റെ പരാതിയിൽ പണംതട്ടൽ കുറ്റം ചുമത്തി കേസെടുത്തു.

കെട്ടിടനിർമാതാവിനെ സഹായിക്കാൻ പൊലീസ് അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്തെന്ന് കോടതി

അഗർവാളിനെ സ്ഥിരമായി പണംതട്ടൽ നടത്തുന്ന കുറ്റവാളിയായി ചിത്രീകരിക്കാൻ പൊലീസ് രേഖകളിൽ കൃത്രിമത്വം നടത്തിയതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. കെട്ടിടനിർമാതാവും പൊലീസും തമ്മിലുള്ള ഒത്തുകളിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു അറസ്റ്റെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. രണ്ട് ലക്ഷം രൂപ എന്തിനാണ് കൈമാറിയതെന്ന് അന്വേഷിക്കാൻ പൊലീസ് തയ്യാറായില്ല. വാടകയുടെ മുൻകൂർ തുകയോ ഫ്ലാറ്റിന്റെ വിൽപ്പനത്തുകയുടെ ഭാഗമോ മറ്റ് കരാർ ബാധ്യതകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പണമോ ആയിരിക്കാമെന്ന സാധ്യത പരിശോധിച്ചില്ല. പരാതിയുടെ യാഥാർഥ്യം അന്വേഷിക്കാതെ അഗർവാളിനെ കുറ്റവാളിയായി ചിത്രീകരിച്ചത് പൊലീസ് അധികാരത്തിന്റെ ഗുരുതരമായ ദുരുപയോഗമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അറസ്റ്റിന് മതിയായ കാരണമില്ല; നിയമത്തിലെ നിർബന്ധ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചില്ല

അഗർവാളിനെതിരെ ചുമത്തിയ പണംതട്ടൽ കുറ്റത്തിന് പരമാവധി മൂന്ന് വർഷം തടവുശിക്ഷയാണ് വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരുന്നത്. ഇത്തരം കേസുകളിൽ അറസ്റ്റ് അനിവാര്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ട നിയമപരമായ ബാധ്യത പൊലീസിനുണ്ട്. എന്നാൽ ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമത്തിലെ 41 എ വകുപ്പിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചതായി തെളിയിക്കാൻ പൊലീസിന് കഴിഞ്ഞില്ല. പ്രതിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യം എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന രേഖകളും ഹാജരാക്കിയില്ല. പരാതിയുടെ വിശ്വാസ്യത പരിശോധിക്കാതെയും നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കാതെയുമാണ് അറസ്റ്റ് നടത്തിയതെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

26 ദിവസം അന്യായ തടങ്കൽ; കസ്റ്റഡി അനുവദിച്ച മജിസ്ട്രേറ്റിനും വീഴ്ച

അറസ്റ്റിനെ തുടർന്ന് അഗർവാളിനെ ആറ് ദിവസം പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലും 20 ദിവസം ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിലും പാർപ്പിച്ചിരുന്നു. 2017 ഓഗസ്റ്റ് അഞ്ച്, എട്ട്, പത്ത് തീയതികളിൽ മുംബൈയിലെ 64-ാം കോടതിയിലെ മജിസ്ട്രേറ്റ് കസ്റ്റഡി അപേക്ഷകൾ പരിഗണിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കസ്റ്റഡി തുടരേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുകയോ മതിയായ കാരണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. പൊലീസിന്റെ അപേക്ഷ വിശദമായി പരിശോധിക്കാതെ കസ്റ്റഡി അനുവദിച്ചത് ഗുരുതരമായ വീഴ്ചയാണെന്നും ഇതുമൂലം അഗർവാളിന്റെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം ലംഘിക്കപ്പെട്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അന്യായ തടങ്കൽ അദ്ദേഹത്തിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടവും സാമൂഹിക അപകീർത്തിയും ഉണ്ടാക്കിയതായും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.

രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം അഞ്ച് ലക്ഷം നൽകണം; പൊലീസുകാർക്കെതിരെ സസ്പെൻഷൻ നടപടികൾക്ക് നിർദേശം

നിയമവിരുദ്ധ അറസ്റ്റിനും തടങ്കലിനും നഷ്ടപരിഹാരമായി അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം നൽകണമെന്ന് മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിനോട് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ അടിയന്തര സസ്പെൻഷൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കർശന നടപടികൾ ആരംഭിക്കണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു. സർക്കാർ ഉചിതമെന്ന് തീരുമാനിച്ചാൽ നഷ്ടപരിഹാരത്തുകയുടെ ആനുപാതിക വിഹിതം ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ശമ്പളത്തിൽനിന്ന് ഈടാക്കാമെന്നും വ്യക്തമാക്കി. കസ്റ്റഡി അനുവദിച്ച മജിസ്ട്രേറ്റിനെതിരായ നടപടി പരിഗണിക്കുന്നതിനായി വിധിയുടെ പകർപ്പ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഭരണസമിതിക്ക് സമർപ്പിക്കാനും രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദേശം നൽകി.

അഗർവാളിന്റെ ഹർജി തീർപ്പാക്കി; അറസ്റ്റും തുടർന്നുള്ള തടങ്കലും നിയമവിരുദ്ധം

2017 ഓഗസ്റ്റ് നാലിന് നടത്തിയ അറസ്റ്റ് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചാണ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി ബിപിൻ അഗർവാളിന്റെ ഹർജി തീർപ്പാക്കിയത്. പൊലീസ് നടപടികളിൽ ഗുരുതരമായ ക്രമക്കേടുകളുണ്ടെന്നും കസ്റ്റഡി അനുവദിച്ച മജിസ്ട്രേറ്റ് സ്വതന്ത്രമായ പരിശോധന നടത്തിയില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടികൾ ആരംഭിക്കാനും നിർദേശിച്ചതോടെ ഹർജിക്കാരന് പ്രധാന ആശ്വാസങ്ങൾ ലഭിച്ചു. അതേസമയം, പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ അച്ചടക്കനടപടികളും മജിസ്ട്രേറ്റിനെതിരായ നടപടികളും ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ തുടർന്നാണ് തീരുമാനിക്കേണ്ടത്.

അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ അധികാരമുണ്ടെന്നത് മാത്രം പോരാ; വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് നിയമപരിരക്ഷ

പൊലീസിന് അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള അധികാരമുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഒരാളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമതത്വമാണ് വിധി വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അറസ്റ്റിന്റെ ആവശ്യകത പരിശോധിക്കുകയും നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കുകയും വേണം. കസ്റ്റഡി അനുവദിക്കുന്ന മജിസ്ട്രേറ്റും പൊലീസിന്റെ അപേക്ഷ സ്വതന്ത്രമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൊലീസ് നടപടികളിലും കസ്റ്റഡി അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുന്ന കോടതികളിലും ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാണ്. നിയമവിരുദ്ധ അറസ്റ്റ് വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും സാമ്പത്തിക നിലയെയും സാമൂഹിക അംഗീകാരത്തെയും ബാധിക്കാമെന്ന കണ്ടെത്തൽ നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെയും പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.