അമരാവതി, 2026 ഒക്ടോബർ 22-

ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വ്യാജമാണെന്ന ആരോപണത്തിൽ നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, സർട്ടിഫിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കിയ നടപടി മാത്രം അസാധുവാക്കി ആനുകൂല്യങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കരുതെന്ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. നിയമലംഘനം നടന്ന ഘട്ടം മുതൽ വീണ്ടും അന്വേഷണം നടത്തുകയാണ് ശരിയായ നടപടിയെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജസ്റ്റിസ് ഡി. രമേഷ്, ജസ്റ്റിസ് അലപാട്ടി ഗിരിധർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ നൽകിയ അപ്പീലുകൾ അനുവദിച്ചത്. പി. രാമചന്ദ്രയ്യയും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ബാങ്കിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ജി. സുധീർ കുമാറും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി കെ.വി. രഘുവീറും ഹാജരായി. സർക്കാർ വിഭാഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർമാരും ഹാജരായി. പട്ടികജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ റദ്ദാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് ജോലിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട രണ്ട് സഹോദരന്മാരുടെ കേസിലാണ് ഉത്തരവ്. സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുടെ സാധുത വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ ജില്ലാ പരിശോധനാ സമിതിക്ക് കോടതി നിർദേശം നൽകി.

വ്യാജ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ബാങ്കിൽ ജോലി നേടിയെന്ന് പരാതി

രണ്ട് സഹോദരന്മാർ വ്യാജ പട്ടികജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ ജോലി നേടിയെന്ന അജ്ഞാത പരാതിയാണ് കേസിന് തുടക്കമായത്. പരാതി ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഇവരുടെ ജാതി സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ ബാങ്ക് അധികൃതരോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അന്വേഷണത്തിൽ സഹോദരന്മാർ ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ പട്ടികജാതിയായി അംഗീകരിക്കാത്ത ബലിജ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവരാണെന്ന് അധികൃതർ കണ്ടെത്തി.

ഒരു സഹോദരന്റെ റേഷൻ കാർഡിൽ ജാതി ബലിജ എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. കുടുംബം പൊതുവെ ബലിജ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടതായാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെന്നും അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇരുവരുടെയും പട്ടികജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ അധികൃതർ റദ്ദാക്കി. തുടർന്ന് ബാങ്ക് ഇരുവരെയും ജോലിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കി.

അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് നൽകിയില്ലെന്ന് സഹോദരന്മാരുടെ പരാതി

ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ റദ്ദാക്കിയ നടപടിക്കെതിരെ സഹോദരന്മാർ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. തങ്ങളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ രേഖകളും മറ്റ് പ്രധാന തെളിവുകളും അധികൃതർ ശരിയായി പരിശോധിച്ചില്ലെന്നായിരുന്നു വാദം. അജ്ഞാത പരാതിയുടെ പകർപ്പും അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടും കൈമാറിയില്ലെന്നും ഇവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

റേഷൻ കാർഡിലെ ജാതിരേഖയും പ്രാദേശിക അന്വേഷണത്തിലെ കണ്ടെത്തലുകളും മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണ് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ റദ്ദാക്കിയതെന്നും സഹോദരന്മാർ ആരോപിച്ചു. തങ്ങൾക്ക് എതിരായ തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കാനും വിശദീകരണം നൽകാനും മതിയായ അവസരം ലഭിച്ചില്ലെന്നായിരുന്നു പ്രധാന പരാതി.

സഹോദരന്മാർക്ക് അനുകൂലമായ ആദ്യ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

സഹോദരന്മാരുടെ ഹർജികൾ പരിഗണിച്ച ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ച്, അന്വേഷണത്തിൽ സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ തത്വങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അജ്ഞാത പരാതിയും അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടും കൈമാറാത്തത് നടപടിക്രമങ്ങളിലെ വീഴ്ചയാണെന്ന് വിലയിരുത്തിയ കോടതി, ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ റദ്ദാക്കിയ ഉത്തരവുകളും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പിരിച്ചുവിടൽ നടപടികളും അസാധുവാക്കി.

ഒരു സഹോദരനെ ജോലിയിൽ തിരിച്ചെടുക്കാനും മറ്റൊരാൾക്ക് സേവനാവസാന ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകാനും സിംഗിൾ ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മുൻകാലത്തെ ശമ്പളക്കുടിശ്ശിക അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചത്.

അന്വേഷണത്തിൽ പിഴവുണ്ടെങ്കിൽ വീണ്ടും പരിശോധിക്കണം

അന്വേഷണ നടപടികളിൽ നിയമലംഘനമുണ്ടായെന്ന കാരണത്താൽ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുടെ സാധുത സംബന്ധിച്ച തർക്കം അവസാനിപ്പിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അന്വേഷണം നിയമപരമായി ശരിയല്ലെങ്കിൽ പിഴവ് സംഭവിച്ച ഘട്ടം മുതൽ വീണ്ടും നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണം. അതിനുപകരം സർട്ടിഫിക്കറ്റ് റദ്ദാക്കൽ അസാധുവാക്കി ജോലി തിരിച്ചുനൽകുന്നതും മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നതും ശരിയായ പരിഹാരമല്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

സഹോദരന്മാർക്ക് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നുവെന്നും അന്വേഷണത്തിൽ അവർ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നും ബാങ്ക് വാദിച്ചു. എന്നാൽ പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകൾ കൈമാറിയില്ലെന്ന പരാതി നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ നിയമാനുസൃതമായ പുനരന്വേഷണമാണ് വേണ്ടതെന്ന് കോടതി തീരുമാനിച്ചു.

ജാതി തെളിയിക്കേണ്ടത് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആവശ്യപ്പെടുന്ന വ്യക്തി

1993ലെ ആന്ധ്രാപ്രദേശ് പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കവിഭാഗ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നിയന്ത്രണ നിയമത്തിലെ ആറാം വകുപ്പ് പ്രകാരം ജാതി അവകാശവാദം തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത അപേക്ഷകനാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ജാതി തെളിയിക്കുന്നതിനായി കുടുംബവൃക്ഷം, മുത്തച്ഛൻ, മുത്തശ്ശി, അവരുടെ സഹോദരങ്ങൾ, കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ വിവാഹവിവരങ്ങൾ, താമസസ്ഥലം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ നൽകണം. ലഭ്യമായ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും ഹാജരാക്കണം.

എല്ലാ രേഖകളും അപേക്ഷകന് നൽകാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർതന്നെ കുടുംബവിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കണം. വിവാഹചിത്രങ്ങൾ, ദൃശ്യങ്ങൾ, സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലെ വിവരങ്ങൾ, മറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക് തെളിവുകൾ എന്നിവയും നിയമാനുസൃതമായി പരിശോധിക്കാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ചാൽ ജോലിയും ആനുകൂല്യങ്ങളും നഷ്ടമാകാം

വ്യാജ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലോ ജോലിയിലോ ആനുകൂല്യങ്ങൾ നേടിയതായി കണ്ടെത്തിയാൽ അവ പിൻവലിക്കാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 1993ലെ നിയമത്തിലെ പതിനൊന്നാം വകുപ്പ് പ്രകാരമാണ് നടപടി. അനർഹമായി നേടിയ ആനുകൂല്യങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാനും നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.

കേസിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച വ്യക്തികൾക്കും അതിന് സഹായിച്ചവർക്കുമെതിരെ ക്രിമിനൽ നടപടികളും സ്വീകരിക്കാം. ഒരാളുടെ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വ്യാജമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളുടെ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും പരിശോധിക്കാമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ വ്യാജമാണെന്ന ആരോപണം മാത്രം ഇത്തരം നടപടികൾക്ക് മതിയാകില്ല. നിയമപരമായ അന്വേഷണത്തിലൂടെ അത് സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

മൂന്നുമാസത്തിനുള്ളിൽ പുതിയ അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കണം

സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അപ്പീലുകൾ അനുവദിച്ച ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്, കേസ് ജില്ലാ പരിശോധനാ സമിതിക്ക് തിരിച്ചയച്ചു. സഹോദരന്മാർക്ക് അജ്ഞാത പരാതി, അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രസക്തമായ രേഖകൾ കൈമാറണം. തുടർന്ന് തങ്ങളുടെ ജാതി അവകാശവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവുകൾ സമർപ്പിക്കാൻ മതിയായ അവസരം നൽകണം.

ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് ലഭിച്ച് മൂന്നുമാസത്തിനുള്ളിൽ പരിശോധനാ സമിതി അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കണം. സഹോദരന്മാരുടെ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ യഥാർഥമാണോ വ്യാജമാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഹൈക്കോടതി അന്തിമ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. സമിതി തെളിവുകൾ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. അതിനാൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുടെ സാധുതയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സേവനാനുകൂല്യങ്ങളും സംബന്ധിച്ച അന്തിമ തീരുമാനം പുതിയ അന്വേഷണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.

ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പരിശോധനയിൽ തെളിവുകളും നീതിയും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്

ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുടെ സാധുത പരിശോധിക്കുമ്പോൾ അപേക്ഷകന്റെ അവകാശങ്ങളും സംവരണ ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ നിയമപരമായ സംരക്ഷണവും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആനുകൂല്യങ്ങൾ നേടുന്നത് തടയാൻ നിയമം അനുവദിക്കുന്ന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാം. എന്നാൽ ആരോപണവിധേയർക്ക് രേഖകൾ പരിശോധിക്കാനും മറുപടി നൽകാനും അവസരം ഉറപ്പാക്കണം.

ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പരിശോധനകളിൽ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും. അന്വേഷണത്തിലെ നടപടിക്രമ പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് പുനരന്വേഷണം നടത്താമെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്. സംവരണ ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത നിലനിർത്തുന്നതിനൊപ്പം വ്യക്തികളുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾക്കെതിരായ നടപടികൾ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണമെന്ന ജുഡീഷ്യൽ സമീപനത്തിനാണ് വിധി പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.