ജയ്പുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 22-

ബലാത്സംഗക്കേസിൽ പരാതി നൽകിയശേഷം അമേരിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറിയ യുവതിയെ കണ്ടെത്തി കോടതി നോട്ടീസ് കൈമാറാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശം. ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡാണ് ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര നിയമസഹായ കരാർ ഉപയോഗിച്ച് യുവതിയുടെ വിലാസം കണ്ടെത്താൻ ഉത്തരവിട്ടത്. 2022ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ബലാത്സംഗക്കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ചന്ദർ ഭൂഷൺ സിങ് നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരും പരാതിക്കാരിയായ യുവതിയുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷമായി യുവതിക്ക് നോട്ടീസ് കൈമാറാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സഹായം തേടാൻ കോടതി തീരുമാനിച്ചത്. യുവതിയുടെ മൊഴി ലഭിക്കാതെ കേസിലെ അന്വേഷണം ഫലപ്രദമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

രണ്ടുവർഷമായിട്ടും പരാതിക്കാരിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകാനായില്ല

2024 സെപ്റ്റംബർ മൂന്നിനാണ് പരാതിക്കാരിയായ യുവതിക്ക് കോടതി നോട്ടീസ് അയച്ചത്. എന്നാൽ ആവർത്തിച്ച് ശ്രമിച്ചിട്ടും നോട്ടീസ് കൈമാറാനായില്ല. യുവതിയുടെ ഇന്ത്യയിലെ വിലാസത്തിൽ നടത്തിയ അന്വേഷണങ്ങളും ഫലം കണ്ടില്ല. തുടർന്ന് പൊലീസ് ബന്ധുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടപ്പോഴാണ് യുവതി അമേരിക്കയിലാണ് താമസിക്കുന്നതെന്ന വിവരം ലഭിച്ചത്.

എന്നാൽ അമേരിക്കയിലെ കൃത്യമായ താമസസ്ഥലമോ ഫോൺ നമ്പറോ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇതോടെ കേസിന്റെ തുടർനടപടികൾ തടസ്സപ്പെട്ടു. ജയ്പുർ പൊലീസ് ആസ്ഥാനത്തെ അഡീഷണൽ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ട് ബുഗ്ലാൽ മീണ കോടതിയിൽ ഹാജരായി അന്വേഷണത്തിന്റെ സ്ഥിതി വിശദീകരിച്ചു. യുവതിയുടെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കാതെ കേസിലെ പ്രധാന സംശയങ്ങൾക്ക് വ്യക്തത വരുത്താനാവില്ലെന്നായിരുന്നു പൊലീസിന്റെ നിലപാട്.

ആദ്യം പരാതി പിൻവലിച്ചു; പിന്നീട് സമ്മർദമുണ്ടെന്ന് ആരോപണം

2022ൽ ജയ്പുർ വെസ്റ്റിലെ ചിത്രകൂട് പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലാണ് ചന്ദർ ഭൂഷൺ സിങ്ങിനെതിരെ ബലാത്സംഗക്കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 376(2)(എൻ) വകുപ്പ് പ്രകാരമായിരുന്നു കേസ്. ഒരേ സ്ത്രീയെ ആവർത്തിച്ച് ബലാത്സംഗം ചെയ്തെന്ന ആരോപണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പാണിത്.

2022 ജൂലൈ ഒന്നിന് പരാതിക്കാരി ഭർത്താവിനൊപ്പം പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെത്തി പരാതി പിൻവലിക്കാൻ അപേക്ഷ നൽകി. ദേഷ്യത്തിന്റെ പേരിലാണ് കേസ് നൽകിയതെന്നും തുടർനടപടികൾ ആവശ്യമില്ലെന്നുമായിരുന്നു അപേക്ഷയിൽ പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ തീരുമാനിച്ചു.

എന്നാൽ 2022 നവംബർ 24ന് മുതിർന്ന പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ യുവതിയെ ഫോണിൽ ബന്ധപ്പെട്ടപ്പോൾ നിലപാട് മാറി. പരാതി പിൻവലിക്കാനുള്ള അപേക്ഷ സമ്മർദത്തെ തുടർന്നാണ് നൽകിയതെന്നും പ്രതിക്കെതിരെ നിയമനടപടികൾ തുടരണമെന്നുമാണ് യുവതി അറിയിച്ചതെന്ന് പൊലീസ് കോടതിയിൽ വിശദീകരിച്ചു. ഇതോടെ അന്വേഷണം വീണ്ടും തുടർന്നു.

യുവതിയുടെ മൊഴിയില്ലാതെ അന്വേഷണം മുന്നോട്ടുപോകില്ല

പരാതി പിൻവലിക്കാൻ നൽകിയ അപേക്ഷയും പിന്നീട് നടത്തിയ വെളിപ്പെടുത്തലും തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. യുവതി ഏത് സാഹചര്യത്തിലാണ് പരാതി പിൻവലിക്കാൻ അപേക്ഷ നൽകിയതെന്നും സമ്മർദമുണ്ടായിരുന്നോ എന്നും വ്യക്തത വരുത്തണം.

കേസിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സാക്ഷിയാണ് പരാതിക്കാരിയെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. അവരുടെ പങ്കാളിത്തമില്ലാതെ അന്വേഷണം ഫലപ്രദമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാവില്ല. അതിനാൽ വിദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന യുവതിയെ കണ്ടെത്തി നിയമാനുസൃതമായി നോട്ടീസ് കൈമാറേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡ് വ്യക്തമാക്കി.

അമേരിക്കയിലെ വിലാസം കണ്ടെത്താൻ ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും നിയമസഹായം

ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിൽ 2001ൽ ഒപ്പുവെച്ച് 2005ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന പരസ്പര നിയമസഹായ കരാറാണ് കോടതി പരിഗണിച്ചത്. ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ വ്യക്തികളെ കണ്ടെത്താനും തെളിവുകൾ ശേഖരിക്കാനും രേഖകൾ കൈമാറാനും ഈ കരാർ സഹായിക്കുന്നു.

ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 110-ാം വകുപ്പും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തു താമസിക്കുന്നവർക്ക് കോടതി നോട്ടീസും സമൻസും കൈമാറാൻ ബന്ധപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള നിയമപരമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്നാണ് ഈ വകുപ്പിലെ വ്യവസ്ഥ. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ 2009 ഫെബ്രുവരി 11ലെ മാർഗനിർദേശങ്ങളും 2019 ഡിസംബർ നാലിലെ ഭേദഗതികളും കോടതി പരിശോധിച്ചു.

കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വഴി അമേരിക്കയ്ക്ക് അപേക്ഷ നൽകണം

പരാതിക്കാരിയെ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ വിഭാഗം വഴിയാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. രാജസ്ഥാൻ പൊലീസ് യുവതിയെക്കുറിച്ച് ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളും പാസ്പോർട്ട് വിവരങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അവയും ആവശ്യമായ രേഖകളും കേന്ദ്രസർക്കാരിന് കൈമാറണം.

തുടർന്ന് നയതന്ത്ര സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയോ അമേരിക്കയിലെ ഇന്ത്യൻ എംബസി വഴിയോ ബന്ധപ്പെട്ട അമേരിക്കൻ അധികൃതരുടെ സഹായം തേടാം. അമേരിക്കയിലെ വിലാസം കണ്ടെത്തിയശേഷം നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ച് നോട്ടീസ് കൈമാറണം. വിദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകുന്നതിന് നയതന്ത്ര മാർഗം സ്വീകരിക്കുന്നത് നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട നടപടിയാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

21 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ രേഖകൾ കൈമാറണം; എട്ടാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീണ്ടും വാദം കേൾക്കും

2026 ഒക്ടോബർ 12ലെ ഉത്തരവുപ്രകാരം അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ 21 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പരാതിക്കാരിയുടെ ലഭ്യമായ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കൈമാറണം. പാസ്പോർട്ട് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണെങ്കിൽ അതും രണ്ട് സെറ്റ് സമൻസുകളും നിർദിഷ്ട അപേക്ഷാഫോമും മറ്റ് ആവശ്യമായ രേഖകളും നൽകണം. ഹൈക്കോടതി രജിസ്ട്രിയും ആവശ്യമായ അപേക്ഷയും രേഖകളും കേന്ദ്രസർക്കാരിന് അയയ്ക്കണം.

എട്ടാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കാനാണ് ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡിന്റെ നിർദേശം. അതുവരെ നിലവിലുള്ള ഇടക്കാല ഉത്തരവുണ്ടെങ്കിൽ അത് തുടരും. ബലാത്സംഗക്കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്ന ചന്ദർ ഭൂഷൺ സിങ്ങിന്റെ ആവശ്യം കോടതി ഇതുവരെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. പരാതിക്കാരിയെ കണ്ടെത്തി നോട്ടീസ് കൈമാറാനുള്ള നടപടികൾക്കാണ് ഇപ്പോൾ ഉത്തരവിട്ടിരിക്കുന്നത്.

വിദേശത്തുള്ള സാക്ഷികളെ കണ്ടെത്താൻ നിയമസഹായ കരാർ ഉപയോഗിക്കാം

ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തു താമസിക്കുന്ന സാക്ഷികളെയും പരാതിക്കാരെയും കണ്ടെത്താൻ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നിയമസഹായ കരാറുകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താമെന്നതാണ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. വിദേശത്തേക്ക് താമസം മാറിയെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം കേസിലെ നിർണായക വ്യക്തികൾക്ക് നോട്ടീസ് കൈമാറാനുള്ള ശ്രമം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട നയതന്ത്ര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാം.

പരാതിക്കാരിയുടെ പങ്കാളിത്തവും പ്രതിക്ക് നീതിപൂർവമായ നിയമനടപടി ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശവും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രസക്തി. സംസ്ഥാന പൊലീസ്, കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം, വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം എന്നിവയുടെ ഏകോപനം ആവശ്യമായ നടപടിക്രമമാണ് കോടതി നിർദേശിച്ചത്. വിദേശത്തുള്ള വ്യക്തികളുടെ സാന്നിധ്യം ആവശ്യമായ സമാന കേസുകളിൽ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകാം. എന്നാൽ കേസിന്റെ കുറ്റാരോപണങ്ങളിലോ പ്രതിയുടെ നിരപരാധിത്വത്തിലോ കോടതി അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല.