മൈസൂരു (കർണാടക) / 2026 / ഒക്ടോബർ 20
കർണാടകയിലെ മൈസൂരു ദസറ പ്രദർശന മൈതാനത്ത് ഒമ്പത് ദിവസം നീണ്ട ശിൽപ് സമാഗം മേള സമാപിച്ചു. കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം സംഘടിപ്പിച്ച മേളയിൽ ആയിരങ്ങളാണ് എത്തിയത്. കേരളം ഉൾപ്പെടെ 12 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള കരകൗശല തൊഴിലാളികൾ പരമ്പരാഗത കരകൗശല, കൈത്തറി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിലെ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് വിപണി കണ്ടെത്താനും വരുമാനമാർഗങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനുമാണ് മേള സംഘടിപ്പിച്ചത്.
83 സ്റ്റാളുകൾ; വനിതാ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കും പങ്കാളിത്തം
മേളയിൽ ആകെ 83 സ്റ്റാളുകളാണ് ഒരുക്കിയത്. ഇതിൽ 80 എണ്ണം കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കായി അനുവദിച്ചു. പങ്കെടുത്തവരിൽ 37 പേർ വനിതാ കരകൗശല തൊഴിലാളികളായിരുന്നു. സന്ദർശകർക്കായി പരമ്പരാഗത വിഭവങ്ങൾ വിളമ്പുന്ന ഭക്ഷണശാലകളും ഒരുക്കിയിരുന്നു. ആന്ധ്രപ്രദേശ്, ബിഹാർ, കർണാടക, കേരളം, രാജസ്ഥാൻ, പുതുച്ചേരി, ഗുജറാത്ത്, മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, തെലങ്കാന, തമിഴ്നാട്, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരാണ് മേളയിലെത്തിയത്.
കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, കൈത്തറി സാരികൾ, കാഞ്ചീപുരം സാരികൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, അച്ചാറുകൾ, ചന്ദനത്തിരികൾ, തേൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ബ്ലോക്ക് പ്രിന്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ പ്രദർശനത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. തുകൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, മരപ്പാവകൾ, ബാഗുകൾ, പഴ്സുകൾ, ചുട്ടമൺ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, കൃത്രിമാഭരണങ്ങൾ, ഈട്ടിത്തടിയിൽ തീർത്ത ചുമർ അലങ്കാരങ്ങൾ, കിടക്കവിരികൾ, കുഷൻ കവറുകൾ എന്നിവയും മേളയിലുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത കരകൗശല, കൈത്തറി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അടുത്തറിയാനും അവ നിർമിക്കുന്നവരുടെ ഉപജീവനത്തിന് പിന്തുണ നൽകാനും സന്ദർശകർക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു.

വിപണി കണ്ടെത്താനും സ്ഥിരവരുമാനം ഉറപ്പാക്കാനും അവസരം
പട്ടികജാതിക്കാർ, മറ്റ് പിന്നാക്ക വിഭാഗക്കാർ, ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾ എന്നിവരിലെ ഗുണഭോക്താക്കൾ നിർമിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിപണനവേദി ഒരുക്കുകയായിരുന്നു മേളയുടെ ലക്ഷ്യം. മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ദേശീയ പട്ടികജാതി ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ, ദേശീയ പിന്നാക്ക വിഭാഗ ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ, ദേശീയ ശുചീകരണ തൊഴിലാളി ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ എന്നിവയുടെ പിന്തുണയുള്ള കരകൗശല തൊഴിലാളികളും പങ്കെടുത്തു. വിപണിയുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തമാക്കാനും പരമ്പരാഗത കരകൗശലവിദ്യ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് സുസ്ഥിര ഉപജീവന അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുമാണ് ഈ സംരംഭമെന്ന് ദേശീയ പിന്നാക്ക വിഭാഗ ധനകാര്യ വികസന കോർപ്പറേഷൻ ഡെപ്യൂട്ടി ജനറൽ മാനേജർ രജനീഷ് ബാങ്കർ പറഞ്ഞു.
2022 മുതൽ മന്ത്രാലയം ശിൽപ് സമാഗം മേളകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതുവരെ നടത്തിയ 13 മേളകളിലൂടെ 975 കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ചതായും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. 2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ആദ്യ ശിൽപ് സമാഗം മേളയാണ് മൈസൂരുവിൽ നടന്നത്. കൂടുതൽ ആളുകൾക്ക് മുന്നിൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കാനും വാങ്ങാൻ താൽപ്പര്യമുള്ളവരുമായി ബന്ധപ്പെടാനും മേള സഹായിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും പരമ്പരാഗത വൈദഗ്ധ്യവും പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും മൂന്ന് ദേശീയ കോർപ്പറേഷനുകളുടെയും പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യമാക്കി. അർഹരായവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന സഹായങ്ങളെയും വികസന അവസരങ്ങളെയും കുറിച്ച് അവബോധം നൽകുകയും സംരംഭകത്വവും സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.
ഓൺലൈൻ വിപണിയിലേക്ക് ഭാരത് ട്യൂലിപ്
ലക്ഷ്യമിടുന്ന വിഭാഗങ്ങൾ നിർമിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമുള്ള വിവിധ ഡിജിറ്റൽ വേദികളിലൂടെ വിപണി വിപുലപ്പെടുത്താൻ മന്ത്രാലയം ഭാരത് ട്യൂലിപ് പദ്ധതിയും അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരാഗത കരകൗശല തൊഴിലാളികളുടെ ഉന്നമനത്തിനും ഉപജീവനത്തിനുമുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. ഭാരത് ട്യൂലിപ് എന്ന ബ്രാൻഡിൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച് അവയ്ക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടിക്കൊടുക്കുകയും ഓൺലൈൻ വിൽപ്പന എളുപ്പമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പരമ്പരാഗത കലാരൂപങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് കരകൗശല തൊഴിലാളികളുടെ ഉപജീവനം ശക്തമാക്കാനും ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ കരകൗശലവിദ്യ കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കാനുമാണ് ശ്രമം.
മേളയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് മന്ത്രാലയം സൗജന്യ സ്റ്റാളുകൾ അനുവദിക്കുന്നു. യാത്രാച്ചെലവ്, ദിനബത്ത, ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിനുള്ള ചെലവ് എന്നിവയ്ക്കും പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണവും അത്താഴവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭക്ഷണസൗകര്യവും ലഭ്യമാക്കുന്നു. സ്റ്റാൾ വാടകയും പങ്കാളിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ചെലവുകളും സ്വന്തമായി വഹിക്കാതെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ഇതിലൂടെ തൊഴിലാളികൾക്ക് കഴിയുന്നു.
കേന്ദ്രമന്ത്രിയും സെക്രട്ടറിയും മേള സന്ദർശിച്ചു
കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ സഹമന്ത്രി രാംദാസ് അഠാവലെ മേള സന്ദർശിച്ചു. സാമൂഹികമായി ദുർബലരായ വിഭാഗങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ ശാക്തീകരണത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ പ്രതിബദ്ധത അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു. കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, കൈത്തറി സാരികൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, അച്ചാറുകൾ, ചന്ദനത്തിരികൾ, തേൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ബ്ലോക്ക് പ്രിന്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, തുകൽ വസ്തുക്കൾ, മരപ്പാവകൾ, ബാഗുകൾ, പഴ്സുകൾ, ചുട്ടമൺ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, കൃത്രിമാഭരണങ്ങൾ, ഈട്ടിത്തടിയിലെ ചുമർ അലങ്കാരങ്ങൾ, കിടക്കവിരികൾ, കുഷൻ കവറുകൾ എന്നിവയുള്ള സ്റ്റാളുകൾ അദ്ദേഹം പരിശോധിച്ചു. സന്ദർശകർക്ക് പരമ്പരാഗത രുചികൾ പരിചയപ്പെടുത്തിയ ഭക്ഷണശാലകളും മന്ത്രി സന്ദർശിച്ചു.

കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയം സെക്രട്ടറി സുധാൻഷ് പന്തും മേളയിലെത്തി. സ്റ്റാളുകൾ പരിശോധിച്ച അദ്ദേഹം സ്റ്റാൾ നടത്തിപ്പുകാരുമായും സന്ദർശകരുമായും സംസാരിച്ചു. മന്ത്രാലയം നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതികളും പരിപാടികളും സംരംഭങ്ങളും സംസ്ഥാന സാമൂഹികക്ഷേമ വകുപ്പുമായി ചേർന്ന് സമഗ്രമായി വിലയിരുത്താനുള്ള രണ്ടുദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക മൈസൂരു സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. ഇത്തരം സംരംഭങ്ങളിലൂടെ വിപണിപ്രവേശനം ശക്തമാക്കാനും സംരംഭകത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും പിന്നാക്ക സമൂഹങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനും മന്ത്രാലയം ശ്രമിക്കുന്നതായി പന്ത് പറഞ്ഞു.
കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്ക് ശിൽപ് സമാഗം മേള
2026–27 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഗുവാഹത്തി, ന്യൂഡൽഹിയിലെ ദില്ലി ഹാട്ട്, ജോധ്പുർ, ലഖ്നൗ എന്നിവിടങ്ങളിലും മന്ത്രാലയം ശിൽപ് സമാഗം മേളകൾ സംഘടിപ്പിക്കും. ഇതിന് പുറമേ പ്രധാന പ്രദർശനങ്ങളിലും മന്ത്രാലയവും മൂന്ന് ദേശീയ കോർപ്പറേഷനുകളും പങ്കെടുക്കും.
2026 നവംബർ 14 മുതൽ 27 വരെ ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഭാരത് മണ്ഡപത്തിൽ നടക്കുന്ന ഇന്ത്യ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരമേളയിലും 2027 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഫരീദാബാദിൽ നടക്കുന്ന സൂരജ്കുണ്ഡ് മേളയിലും ഇവർ പങ്കെടുക്കും. ശിൽപ് സമാഗം, ഭാരത് ട്യൂലിപ് തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്ന വിഭാഗങ്ങളിലെ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്ക് വിപണിയും സംരംഭകത്വ, ഉപജീവന അവസരങ്ങളും വർധിപ്പിക്കുകയാണ് മന്ത്രാലയം. ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത കലകളും കരകൗശലവിദ്യകളും സംരക്ഷിക്കാനും അവയ്ക്ക് കൂടുതൽ അംഗീകാരം നേടിക്കൊടുക്കാനും ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

.