ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

ഡൽഹിയിലെ കൊണാട്ട് പ്ലേസിൽ തിരംഗ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അനുപാതമില്ലാത്തതാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ ഇടപെടുമെന്നും നിയമവിരുദ്ധമായി വ്യാപാരനഷ്ടം ഉണ്ടായാൽ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ അധികാരമുണ്ടെന്നും സുപ്രീംകോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ 16ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. ഡൽഹി കിരാന കമ്മിറ്റി, ഡൽഹി അയൺ ആൻഡ് ഹാർഡ്‌വെയർ മർച്ചന്റ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവർ സമർപ്പിച്ച ഹർജി അടിയന്തരമായി പരിഗണിക്കണമെന്ന് അഭിഭാഷകൻ ജയ് അനന്ത് ദേഹാദ്രായ് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോഴായിരുന്നു കോടതിയുടെ പ്രതികരണം. ന്യൂഡൽഹി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങളാണ് വ്യാപാരികളുടെ പരാതിക്ക് കാരണം. നിയന്ത്രണങ്ങൾ റദ്ദാക്കുകയോ നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന അന്തിമ ഉത്തരവ് കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല. ഹർജി ഒക്ടോബർ 26ന് പരിഗണിക്കാമെന്നാണ് ബെഞ്ച് അറിയിച്ചത്.

തിരംഗ പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് വ്യാപാരകേന്ദ്രം അടച്ചിടുന്നത് ചോദ്യം ചെയ്ത് വ്യാപാരികൾ

കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടി പ്രഖ്യാപിച്ച തിരംഗ പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്നാണ് ഡൽഹിയിലെ പ്രധാന വ്യാപാരകേന്ദ്രമായ കൊണാട്ട് പ്ലേസിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്. സെൻട്രൽ പാർക്കിൽ നടത്താനിരുന്ന പ്രതിഷേധം വ്യാപാരപ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുമെന്നാണ് വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്ക. ന്യൂഡൽഹി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ 2026 ഒക്ടോബർ 15ന് രാത്രി പ്രദേശം അടച്ചിടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് പുറപ്പെടുവിച്ചതായി ഹർജിക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

പ്രതിഷേധവും അതിനെ തുടർന്നുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളും കാരണം പ്രതിദിനം ഏകദേശം 200 കോടി രൂപയുടെ വ്യാപാരം തടസ്സപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് ഹർജിക്കാർക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകൻ ജയ് അനന്ത് ദേഹാദ്രായ് വ്യക്തമാക്കിയത്. ഉത്സവകാലം അടുത്തിരിക്കെ വ്യാപാരകേന്ദ്രത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനവും വ്യാപാരവും തടസ്സപ്പെടുന്നത് വ്യാപാരികൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും വ്യാപാരം നടത്താനുള്ള അവകാശവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടതെന്ന് കോടതി

ഇതേ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു കേസ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുണ്ടെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ ഹർജി വ്യത്യസ്തമാണെന്നായിരുന്നു വ്യാപാരികളുടെ അഭിഭാഷകന്റെ വാദം. ഈ വാദത്തോട് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി യോജിച്ചില്ല. പ്രതിഷേധിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെയും വ്യാപാരം നടത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെയും ക്രമസമാധാനം ഉറപ്പാക്കേണ്ടവരുടെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളായി കാണാൻ കഴിയില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ബെഞ്ച് സ്വീകരിച്ചത്. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങളും വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്കകളും ക്രമസമാധാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളും ഒരേ സാഹചര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വ്യാപാരികളുടെ ഹർജി മറ്റൊരു വിഷയമാണെന്ന വാദം അംഗീകരിക്കാതിരുന്ന കോടതി, അടിയന്തരമായി പരിഗണിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിലും അനുകൂല ഉത്തരവ് നൽകിയില്ല.

ചെറുകിട വ്യാപാരികളുടെ ഉപജീവനത്തെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ബാധിക്കുമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്

ഉത്സവകാലത്തെ വ്യാപാരമാണ് നിരവധി ചെറുകിട കച്ചവടക്കാരുടെ പ്രധാന വരുമാനമാർഗമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് നിരീക്ഷിച്ചു. വ്യാപാരം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ കടയുടമകൾക്ക് മാത്രമല്ല, അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. വ്യാപാരത്തെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന കുടുംബങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന പ്രയാസങ്ങൾ കോടതിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നുണ്ടെന്നും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പറഞ്ഞു.

അതേസമയം, ദസറ അവധിക്ക് ശേഷം കോടതി വീണ്ടും പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ഹർജി പരിഗണിക്കാൻ കഴിയൂവെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അടിയന്തര ഇടപെടൽ ആവശ്യപ്പെട്ട് അഭിഭാഷകൻ വീണ്ടും വാദിച്ചെങ്കിലും ഹർജിയിൽ ഉടൻ വാദം കേൾക്കാൻ കോടതി തയ്യാറായില്ല.

നിയമവിരുദ്ധമായി വ്യാപാരനഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് വഴിയുണ്ടെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ബാഗ്ചി

നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം വ്യാപാരികൾക്ക് നിയമവിരുദ്ധമായ നഷ്ടമുണ്ടായതായി കോടതി കണ്ടെത്തിയാൽ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കാമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി വ്യക്തമാക്കി. ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം നൽകുന്ന നിയമതത്വങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകുമെന്നാണ് കോടതി പറഞ്ഞത്.

ന്യൂഡൽഹി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഡൽഹിയുടെ മധ്യഭാഗത്തെ വ്യാപാരപ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർണമായി തടസ്സപ്പെടുത്തുമെന്ന ആശങ്ക അഭിഭാഷകൻ വീണ്ടും ഉന്നയിച്ചു. നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവശ്യമായ പരിധിക്കപ്പുറമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ പൊതുനിയമപ്രകാരമുള്ള നഷ്ടപരിഹാര അധികാരം പ്രയോഗിക്കുമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ബാഗ്ചി ആവർത്തിച്ചു. എന്നാൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി ഇതുവരെ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കുന്ന കാര്യത്തിലും ഉത്തരവുണ്ടായിട്ടില്ല.

വ്യാപാരികളുടെ ഹർജി ഒക്ടോബർ 26ന് പരിഗണിക്കും; നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ ഉടൻ മാറ്റമില്ല

വ്യാപാരികളുടെ അടിയന്തര ആവശ്യം പരിഗണിച്ച സുപ്രീംകോടതി ഹർജിയിൽ ഉടൻ വാദം കേൾക്കുകയോ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ തടയുകയോ ചെയ്തില്ല. ദസറ അവധിക്ക് ശേഷം 2026 ഒക്ടോബർ 26ന് കേസ് പരിഗണിക്കുമെന്നാണ് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി അറിയിച്ചത്. നിയന്ത്രണങ്ങൾ അനുപാതമില്ലാത്തതാണോ, വ്യാപാരികൾക്ക് നിയമവിരുദ്ധമായി സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായിട്ടുണ്ടോ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ കോടതി അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ 2026 ഒക്ടോബർ 16ലെ നടപടിയിലൂടെ വ്യാപാരികൾക്ക് നേരിട്ട് നഷ്ടപരിഹാരത്തിനുള്ള അവകാശം അനുവദിച്ചിട്ടില്ല. ഹർജി പിന്നീട് പരിഗണിക്കാനുള്ള തീരുമാനവും നിയമവിരുദ്ധമായ വ്യാപാരനഷ്ടം തെളിഞ്ഞാൽ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാമെന്ന വാക്കാലുള്ള നിരീക്ഷണവുമാണ് നിലവിലെ നടപടിയുടെ കാതൽ.

പ്രതിഷേധനിയന്ത്രണങ്ങളും വ്യാപാരികളുടെ അവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലപാട് നിർണായകമാകും

പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളും ക്രമസമാധാന നിയന്ത്രണങ്ങളും വ്യാപാരികളുടെ ഉപജീവനവും തമ്മിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സംഘർഷമാണ് ഈ ഹർജിയിലൂടെ കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തിയത്. നിയമപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം അനുപാതമില്ലാത്തതാണോ എന്ന പരിശോധനയ്ക്കാണ് കോടതി പ്രാധാന്യം നൽകിയത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ ചെറുകിട വ്യാപാരികളുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും ഉപജീവനപ്രശ്നങ്ങളും കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞു.

ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, ഭരണഘടനാപരമായ നഷ്ടപരിഹാര അധികാരം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സാധ്യതയാണ് ബെഞ്ച് സൂചിപ്പിച്ചത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ വാക്കാലുള്ള നിരീക്ഷണം പുതിയൊരു നിയമമാനദണ്ഡം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന അന്തിമ വിധിയല്ല. എങ്കിലും രാജ്യവ്യാപകമായി സമാന നിയന്ത്രണങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന കേസുകളിൽ നിലവിലുള്ള നഷ്ടപരിഹാര തത്വങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുമെന്ന ചർച്ചയ്ക്ക് പ്രസക്തമാണ്. ഈ കേസിൽ നിയമപരമായ അന്തിമ നിലപാട് വ്യക്തമാകുന്നത് തുടർന്നുള്ള വാദം കേൾക്കലിനും ഉത്തരവിനും ശേഷമായിരിക്കും.