ജയ്പുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 14 –

യുവ അഭിഭാഷകന്റെ ജോലി അശ്രദ്ധമായിരുന്നുവെന്നും തൃപ്തികരമല്ലായിരുന്നുവെന്നും അന്വേഷണങ്ങളൊന്നും നടത്താതെ സർവീസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയത് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. എന്നാൽ അഭിഭാഷകനെ ജോലിയിൽനിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ട നടപടി കോടതി നിലനിർത്തി. ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡാണ് നിയമസഹായ പ്രതിരോധ അഭിഭാഷക പദ്ധതിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് അഭിഭാഷകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന വിക്രമാദിത്യ സിങ് രാഘവ് നൽകിയ ഹർജിയിൽ ഉത്തരവിട്ടത്. രാജസ്ഥാൻ സംസ്ഥാന നിയമസേവന അതോറിറ്റിയുടെ മെംബർ സെക്രട്ടറി മുഖേന നൽകിയ ഹർജിയിൽ അതോറിറ്റിയും ജില്ലാ നിയമസേവന അതോറിറ്റി ചെയർമാനും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. യുവ അഭിഭാഷകന്റെ ഭാവിയെയും തൊഴിൽജീവിതത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്ന പരാമർശങ്ങൾ അന്വേഷണം കൂടാതെ നടത്താനാവില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ.

അന്വേഷണം നടത്താതെ ജോലി മോശമാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയത് ചോദ്യം ചെയ്ത് യുവ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയിൽ

നിയമസഹായ പ്രതിരോധ അഭിഭാഷക പദ്ധതി പ്രകാരം രണ്ടുവർഷത്തേക്കാണ് ഹർജിക്കാരനെ അസിസ്റ്റന്റ് നിയമസഹായ പ്രതിരോധ അഭിഭാഷകനായി നിയമിച്ചത്. പിന്നീട് നിയമനകാലാവധി ഒരുവർഷത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടി. ഇതിനിടെയാണ് ജില്ലാ നിയമസേവന അതോറിറ്റി ചെയർമാൻ അഭിഭാഷകന്റെ സേവനം അവസാനിപ്പിച്ച് ഉത്തരവിറക്കിയത്. ജോലി നിർവഹിക്കുന്നതിൽ അശ്രദ്ധ കാണിച്ചുവെന്നും സേവനം തൃപ്തികരമല്ലെന്നും ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ആരോപണങ്ങളെക്കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തിയിരുന്നില്ല. ഈ പരാമർശങ്ങൾ തന്റെ ഭാവിയെയും അഭിഭാഷകവൃത്തിയെയും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് യുവ അഭിഭാഷകൻ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള നിയമനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ജില്ലാ അതോറിറ്റി ചെയർമാന് അധികാരമുണ്ടെന്ന് സർക്കാർ

നിയമസഹായ പ്രതിരോധ അഭിഭാഷക പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചതായും നിലവിലുള്ള കരാറുകൾ പുതുക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് സംസ്ഥാന നിയമസേവന അതോറിറ്റി നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും സർക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. പദ്ധതിയിലെ ആറാം വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം ജില്ലാ നിയമസേവന അതോറിറ്റി ചെയർമാന് മുൻകൂർ നോട്ടീസ് നൽകാതെയും സംസ്ഥാന അതോറിറ്റി ചെയർമാന്റെ അനുമതി തേടാതെയും അഭിഭാഷകരുടെ സേവനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അധികാരമുണ്ടെന്നും സർക്കാർ വാദിച്ചു. കരാർ നിയമനമായതിനാൽ ഹർജിക്കാരന് ജോലിയിൽ തുടരാനുള്ള അവകാശവാദം അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ നിലപാട്. ഈ വാദം ഹൈക്കോടതി ഭാഗികമായി അംഗീകരിച്ചു.

യുവ അഭിഭാഷകന്റെ ഭാവിയെ ബാധിക്കുന്ന ആരോപണങ്ങൾക്ക് അന്വേഷണം നിർബന്ധമെന്ന് കോടതി

സേവനം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള അധികാരം ഉണ്ടായിരിക്കുമ്പോഴും അഭിഭാഷകന്റെ തൊഴിൽപരമായ കഴിവിനെയും വിശ്വാസ്യതയെയും ബാധിക്കുന്ന പരാമർശങ്ങൾ നടത്തുന്നതിന് നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് അനൂപ് കുമാർ ധണ്ഡ് വ്യക്തമാക്കി. ഹർജിക്കാരന്റെ ജോലി അശ്രദ്ധമായിരുന്നുവെന്നും തൃപ്തികരമല്ലെന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയ പരാമർശങ്ങൾ അപകീർത്തികരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. ഇത്തരം പരാമർശങ്ങൾ യുവ അഭിഭാഷകന്റെ ജീവിതത്തെയും ഭാവിയെയും തൊഴിൽസാധ്യതകളെയും ബാധിക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ അന്വേഷണം നടത്താതെ ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രതികൂല പരാമർശങ്ങൾ ഉത്തരവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

നിയമസഹായ അഭിഭാഷക പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചതിനാൽ ജോലിയിൽ തിരിച്ചെടുക്കാനാവില്ല

2026 ഓഗസ്റ്റ് നാലിന് ദേശീയ നിയമസേവന അതോറിറ്റി നിയമസഹായ പ്രതിരോധ അഭിഭാഷക പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചതാണ് ഹർജിക്കാരനെ ജോലിയിൽ തിരിച്ചെടുക്കാതിരിക്കാൻ കോടതി പരിഗണിച്ച പ്രധാന കാരണം. നിലവിലുള്ള കരാറുകളുടെ കാലാവധി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ അവ പുതുക്കരുതെന്നും നിയമസഹായ കേസുകൾ അഭിഭാഷക സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് യുവ അഭിഭാഷകർക്ക്, നൽകണമെന്നും അതോറിറ്റി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. ഈ തീരുമാനം ചോദ്യം ചെയ്തുള്ള ഹർജിയിൽ സുപ്രീംകോടതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 25ന് നോട്ടീസ് നൽകിയെങ്കിലും തീരുമാനം സ്റ്റേ ചെയ്തിട്ടില്ല. അതിനാൽ ഹർജിക്കാരന് ജോലിയിൽ തുടരാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ 2026 ജനുവരി 12ലെ പിരിച്ചുവിടൽ ഉത്തരവിൽ ജോലി തൃപ്തികരമല്ലെന്നും അശ്രദ്ധ കാണിച്ചെന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭാഗങ്ങൾ 2026 ഒക്ടോബർ അഞ്ചിലെ ഉത്തരവിലൂടെ റദ്ദാക്കി. നേരത്തേ നൽകിയ ഇടക്കാല ഉത്തരവും പിൻവലിച്ച് ഹർജി തീർപ്പാക്കി.

കരാർ ജോലി അവസാനിപ്പിക്കാമെങ്കിലും അഭിഭാഷകന്റെ തൊഴിൽഭാവിയെ ബാധിക്കുന്ന പരാമർശങ്ങൾക്ക് നിയമപരമായ പരിശോധന വേണം

രാജസ്ഥാനിലെ നിയമസഹായ അഭിഭാഷകരുടെ കരാർ നിയമനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളിൽ ഈ വിധി പ്രസക്തമാകും. കരാർ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള അധികാരവും അഭിഭാഷകന്റെ തൊഴിൽപരമായ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കുന്ന കുറ്റപ്പെടുത്തലുകളും രണ്ടായി പരിഗണിക്കണമെന്നതാണ് വിധിയിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. നിയമപരമായി അന്വേഷണം നടത്താതെ നടത്തിയ പ്രതികൂല പരാമർശങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. യുവ അഭിഭാഷകർക്ക് ഭാവിയിലെ തൊഴിൽ അവസരങ്ങളിൽ ഇത്തരം പരാമർശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാവുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കോടതി പരിഗണിച്ചു. കരാർ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള അധികാരം അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ വ്യക്തിയുടെ തൊഴിൽപരമായ അന്തസ്സിന് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന സമീപനമാണ് ഹൈക്കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.