2026 ഒക്ടോബർ 11

കറാച്ചിയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യത്തിനായുള്ള ആവശ്യം

പാക്കിസ്ഥാനിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിൽ സിന്ധി ജനതയ്ക്കായി പ്രത്യേക രാജ്യം വേണമെന്ന ആശയത്തിന് എഴുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ രൂപം നൽകിയത് നേതാവ് ജി. എം. സയ്യിദാണ്. 1972ൽ അദ്ദേഹം രൂപീകരിച്ച ജയേ സിന്ധ് മഹാസ് പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ മുന്നോട്ടുവച്ച സിന്ധുദേശ് എന്ന ആശയം, സിന്ധിന് പാക്കിസ്ഥാനിൽനിന്ന് വേറിട്ടൊരു രാഷ്ട്രീയ ഭാവി വേണമെന്ന ആവശ്യമാണ് ഉയർത്തിയത്. സിന്ധി ഭാഷയുടെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും സ്വത്വത്തിന്റെയും സംരക്ഷണം, കേന്ദ്രത്തിന്റെ അധികാരമേധാവിത്തം, പ്രവിശ്യയുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ. എന്നാൽ സിന്ധിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളും വേർപിരിയലിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്നതിന് തെളിവില്ല.

രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യത്തിൽനിന്ന് സായുധ സംഘർഷത്തിലേക്ക്

സിന്ധുദേശ് എന്ന ആശയത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സംഘടനകൾക്കിടയിൽ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളിലും സമരരീതികളിലും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ചിലർ പ്രവിശ്യയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും സിന്ധി സ്വത്വത്തിനും വേണ്ടി രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണമാണ് നടത്തുന്നത്. അതേസമയം, സിന്ധുദേശ് വിപ്ലവസേന പോലുള്ള സായുധ സംഘങ്ങൾ സുരക്ഷാസേനയെയും സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതായി സുരക്ഷാ പഠനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങൾ സിന്ധിലെ രാഷ്ട്രീയ അസംതൃപ്തിയെ സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളിയാക്കി മാറ്റുന്നു. എന്നാൽ സമാധാനപരമായി അവകാശങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നവരെയും അക്രമത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന സായുധ സംഘങ്ങളെയും ഒരുപോലെ കാണാനാവില്ല.

പഞ്ചാബി മേധാവിത്തമെന്ന ആരോപണം

സിന്ധുദേശ് അനുകൂലികൾ പാക്കിസ്ഥാനിലെ അധികാരവ്യവസ്ഥയിൽ പഞ്ചാബിന് അമിത സ്വാധീനമുണ്ടെന്നും സിന്ധിന്റെ വിഭവങ്ങൾക്കും ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടത്ര പരിഗണന ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നും ആരോപിക്കുന്നു. ഈ നിലപാട് സിന്ധി ദേശീയവാദ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ പ്രവിശ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയജീവിതം വേർപിരിയൽ ആവശ്യത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സിന്ധിലെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ ഭരണഘടനാപരമായ രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെയും പ്രവിശ്യാ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള പോരാട്ടത്തിലൂടെയും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് സിന്ധുദേശ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തെ മുഴുവൻ സിന്ധി ജനതയുടെ ഏകാഭിപ്രായമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.

സിന്ധുദേശ് പാക്കിസ്ഥാന്റെ വിഭജനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുമോ?

ബലൂചിസ്ഥാനിലെ വിഘടനപ്രസ്ഥാനത്തിനൊപ്പം സിന്ധുദേശ് ആശയവും പാക്കിസ്ഥാന്റെ ദേശീയ ഐക്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നു. പക്ഷേ ഒരു പ്രസ്ഥാനം സ്വതന്ത്ര രാജ്യം ആവശ്യപ്പെടുന്നതും ആ ആവശ്യം ജനപിന്തുണ നേടി യാഥാർഥ്യമാകുന്നതും രണ്ടാണ്. സിന്ധിലെ ജനപിന്തുണയുടെ വ്യാപ്തി, പ്രവിശ്യാ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ, സായുധ ആക്രമണങ്ങളുടെ സ്വാധീനം എന്നിവയാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാവിയെ നിർണയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ. സിന്ധുദേശ് പ്രസ്ഥാനം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം പാക്കിസ്ഥാൻ വിഭജിക്കപ്പെടുമെന്ന നിഗമനത്തിലെത്താനാവില്ല.

Sources

1. European Union Agency for Asylum, Pakistan Country Focus, section on Sindh

2. Australian Department of Foreign Affairs and Trade, Country Information Report: Pakistan

3. Journal of Sindhi Studies, research on Sindhi nationalism and nation formation

4. Institute for Defence Studies and Analyses, research on Pakistan’s regional nationalist movements