ധാക്ക, 2026 ഒക്ടോബർ 8 –

ബംഗ്ലാദേശിൽ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെയും ഇന്ധനത്തിന്റെയും വില ഉയരുന്നത് സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നു. വരുമാനം കുറയുകയും തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്തതോടെ നിരവധി കുടുംബങ്ങൾ ഭക്ഷണച്ചെലവ് പോലും വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയാണ്. 2024 ജൂൺ മുതൽ 2026 ജൂൺ വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ വില ഏകദേശം 28 ശതമാനം ഉയർന്നതായാണ് സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിശകലനത്തിലെ കണക്ക്. രാജ്യത്ത് 457 വ്യവസായശാലകൾ അടച്ചുപൂട്ടിയതായും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വിലക്കയറ്റവും തൊഴിലില്ലായ്മയും ഒരേസമയം വർധിക്കുന്നതാണ് ജനങ്ങളെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നത്.

ധാക്കയിലെ ന്യൂ എസ്കാറ്റൺ റോഡിൽ പച്ചക്കറി വിൽക്കുന്ന ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്ക് പോലും വിലക്കയറ്റം തിരിച്ചടിയായി. നേരത്തെ നാല് കിലോ പച്ചക്കറി വാങ്ങി വിറ്റിരുന്ന വ്യാപാരികൾക്ക് ഇപ്പോൾ രണ്ട് കിലോ മാത്രമാണ് വാങ്ങാൻ കഴിയുന്നത്.

പച്ചക്കറിയുടെ വില ഉയർന്നെങ്കിലും കച്ചവടത്തിനുള്ള മൂലധനം വർധിച്ചിട്ടില്ല. കുടുംബച്ചെലവുകൾ കൂടിയതോടെ കച്ചവടത്തിനായി മാറ്റിവച്ച പണവും ഉപയോഗിക്കേണ്ടിവരുന്നു.

വില കൂടുമ്പോൾ ഉപഭോക്താക്കളും വാങ്ങുന്ന അളവ് കുറയ്ക്കുകയാണ്. ഒരു കിലോ വാങ്ങിയിരുന്നവർ ഇപ്പോൾ 400 മുതൽ 500 ഗ്രാം വരെ മാത്രമാണ് വാങ്ങുന്നതെന്ന് വ്യാപാരികൾ പറയുന്നു.

പാചകവാതക വിലയും കുതിക്കുന്നു

പാചകവാതകത്തിന്റെ വിലക്കയറ്റവും ജനങ്ങൾക്ക് വലിയ ബാധ്യതയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. 12 കിലോഗ്രാം എൽപിജി സിലിണ്ടറിന്റെ സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ച വില 1,585 ടാക്കയിൽ നിന്ന് 1,837 ടാക്കയായി ഉയർത്തി.

എന്നാൽ ഔദ്യോഗിക വില 1,585 ടാക്കയായിരുന്ന സമയത്തുതന്നെ വിപണിയിൽ സിലിണ്ടറിന് 2,450 മുതൽ 2,500 ടാക്ക വരെ ഈടാക്കിയിരുന്നതായി വിശകലനം പറയുന്നു.

ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ ഗതാഗതച്ചെലവ് കാരണം ഇതിലും 50 മുതൽ 60 ടാക്ക വരെ അധികം നൽകേണ്ടിവരുന്നുണ്ട്. ഡീസൽ വില ഉയരുന്നത് പാചകവാതകം, ഭക്ഷ്യഎണ്ണ, മണ്ണെണ്ണ തുടങ്ങിയവയുടെ വിലയെയും ബാധിക്കുന്നു.

457 ഫാക്ടറികൾ അടച്ചുപൂട്ടി

ബംഗ്ലാദേശിലെ വ്യവസായ മേഖലയും കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. രാജ്യത്തെ വ്യവസായ പൊലീസ് കണക്കുകൾ പ്രകാരം 457 ഫാക്ടറികളാണ് അടച്ചുപൂട്ടിയത്.

ഈ ഫാക്ടറികളെ ആശ്രയിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ചെറുകിട സ്ഥാപനങ്ങളെയും പ്രതിസന്ധി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ നേരിട്ടും അല്ലാതെയും നിരവധി പേർക്ക് തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടതായാണ് വിലയിരുത്തൽ.

തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടവർ കുടുംബച്ചെലവുകൾ കുറയ്ക്കുകയാണ്. വസ്ത്രങ്ങളും മറ്റ് സാധനങ്ങളും വാങ്ങുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതോടെ വിപണിയിലെ വ്യാപാരവും കുറയുന്നു.

ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്തിലേക്ക് ജീവിതം

ധാക്കയിലെ ഗുൽഷൻ, ബനാനി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ സാധാരണ തൊഴിലാളികൾക്ക് ഭക്ഷണത്തിനായി ചെലവാക്കേണ്ട തുക ഇരട്ടിയായതായി വിശകലനത്തിൽ പറയുന്നു.

2024 ജൂണിൽ ദിവസവും രണ്ട് നേരം ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ മാസം 3,000 ടാക്ക മതിയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ അതിന് 6,000 ടാക്ക ആവശ്യമാണ്.

എന്നാൽ ഭക്ഷണത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന മത്സ്യം, മുട്ട, ഇറച്ചി എന്നിവയുടെ അളവും കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

മാസം 10,000 മുതൽ 12,000 ടാക്ക വരെ വരുമാനമുള്ള ജീവനക്കാർക്ക് ഇത്രയും തുക ഭക്ഷണത്തിനായി ചെലവാക്കുന്നത് വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ചിലർ ഒരു നേരം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. മറ്റുചിലർ പഴം, ബിസ്കറ്റ്, ചായ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് വിശപ്പടക്കുന്നതായും ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു.

ഐഎംഎഫ് സഹായത്തിനും തടസ്സം

ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്കിടെ അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായവും പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

ഷെയ്ഖ് ഹസീന സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ധാരണയായ സാമ്പത്തിക സഹായത്തിന്റെ ഗഡു നിലവിലെ താരിഖ് റഹ്മാൻ സർക്കാരിന് ഇതുവരെ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് ലേഖനത്തിലെ വിശദീകരണം.

വിദേശനാണ്യ കരുതൽശേഖരം വർധിപ്പിക്കൽ, ഇന്ധന-വൈദ്യുതി സബ്സിഡികൾ കുറയ്ക്കൽ, ബാങ്കിങ് പരിഷ്കരണം, നികുതി പിരിവ് മെച്ചപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ വ്യവസ്ഥകളാണ് ഐഎംഎഫ് മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഒക്ടോബർ 29ന് ഐഎംഎഫുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടക്കാനിരിക്കെ ഏഴ് മാസത്തിനിടെ സർക്കാർ മൂന്നുതവണ ഊർജവില ഉയർത്തിയതായും വിശകലനത്തിൽ പറയുന്നു.

ബാങ്കുകളിലും പ്രതിസന്ധി

ബംഗ്ലാദേശിലെ കിട്ടാക്കടം വലിയ തോതിൽ വർധിച്ചതായും ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

2024 ജൂണിൽ രണ്ട് ലക്ഷം കോടി ടാക്കയിൽ താഴെയായിരുന്ന കിട്ടാക്കടം ഇപ്പോൾ ആറ് ലക്ഷം കോടി ടാക്കയ്ക്ക് മുകളിലെത്തിയെന്നാണ് കണക്ക്.

വിദേശനാണ്യ ലഭ്യത നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനാൽ ഫാക്ടറികൾക്ക് ആവശ്യമായ യന്ത്രങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിലും തടസ്സമുണ്ട്. ഇത് പുതിയ വ്യവസായങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനും തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ഡോളറിന്റെ വിനിമയനിരക്ക് ഉയർന്നാൽ ഇറക്കുമതിച്ചെലവും വിലക്കയറ്റവും കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുമെന്നും സാമ്പത്തിക വിശകലനം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.