നമ്മളോട് സംസാരിക്കുന്ന ഒരാളുടെ കണ്ണട നമ്മുടെ മുഖവും സംഭാഷണവും റെക്കോർഡ് ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലോ? മൊബൈൽ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് ചിത്രീകരിക്കുമ്പോൾ ക്യാമറ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കാം. സാധാരണ കണ്ണടപോലെ തോന്നുന്ന ഉപകരണത്തിൽ ക്യാമറ ഒളിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അത് തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. മെറ്റയുടെ സ്മാർട്ട് കണ്ണടകൾ ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ആശങ്ക ഇതാണ്.

നെതർലൻഡ്സിലും ബെൽജിയത്തിലും Hans Anders എന്ന കണ്ണടവ്യാപാരശൃംഖല മെറ്റ ഗ്ലാസിന്റെ വിൽപ്പന നിർത്തിയിരിക്കുകയാണ്. സ്മാർട്ട് കണ്ണടകളെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുജന–രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളെ തുടർന്നാണ് തീരുമാനമെന്ന് സ്ഥാപനം അറിയിച്ചു. മറ്റൊരാളുടെ ചിത്രം അയാൾ അറിയാതെ പകർത്താനും പങ്കിടാനും കഴിയുന്ന ഉപകരണം എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കണമെന്ന ചോദ്യമാണ് ഈ നടപടിക്കു പിന്നിൽ.

ഫ്രാൻസിൽ സ്വകാര്യതയ്ക്കാണ് മുൻഗണന

ഫ്രഞ്ച് സ്വകാര്യതാ നിയന്ത്രണസ്ഥാപനമായ CNIL, 2026 മേയിൽ സ്മാർട്ട് കണ്ണടകളുടെ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ച് ജാഗ്രതാനിർദേശം പുറത്തിറക്കി. സമീപത്തുള്ളവരുടെ ചിത്രവും ശബ്ദവും അവർ അറിയാതെ ശേഖരിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് സ്ഥാപനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.

ഫോൺ ക്യാമറ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന വ്യക്തമായ ചലനം ഇവിടെ ആവശ്യമില്ല. കണ്ണട ധരിച്ചയാൾ നോക്കുന്ന ദിശയിലേക്ക് ക്യാമറയും തിരിയുന്നു. ആശുപത്രി, വീട്, ജോലി സ്ഥലം, വസ്ത്രം മാറുന്ന മുറി തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ ഇത് കൂടുതൽ ഗുരുതരമായ സ്വകാര്യതാപ്രശ്നമാകാം.

ഫ്രഞ്ച് നിയമപ്രകാരം സ്വകാര്യസ്ഥലത്തുള്ള ഒരാളുടെ ചിത്രം സമ്മതമില്ലാതെ പകർത്തുകയോ റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയോ കൈമാറുകയോ ചെയ്യുന്നത് കുറ്റമാകാം. ഒരു വർഷംവരെ തടവും 45,000 യൂറോ പിഴയും ലഭിക്കാം. ചിത്രമെടുക്കാൻ നൽകിയ സമ്മതം അത് സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനുള്ള അനുമതിയായി കണക്കാക്കാനുമാവില്ല. പൊതുസ്ഥലത്തെ തെരുവുദൃശ്യങ്ങളും പൊതുതാൽപര്യമുള്ള വാർത്താചിത്രങ്ങളും സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്തമായി പരിഗണിക്കപ്പെടും.

ഇന്ത്യയിൽ കണ്ണട ഉപയോഗിക്കാം; ചിത്രീകരണത്തിന് പരിധിയുണ്ട്

മെറ്റയുടെ സ്മാർട്ട് കണ്ണടകൾ 2025 മേയിൽ ഇന്ത്യയിൽ ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിച്ചു. ക്യാമറ, ശബ്ദസംവിധാനം, ഫോൺവിളി, സംഗീതം തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങൾ കൈകൾ ഉപയോഗിക്കാതെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാം. എന്നാൽ ഉപകരണം വാങ്ങാനും ധരിക്കാനും കഴിയുന്നതുകൊണ്ട് സമീപത്തുള്ളവരെ എന്തും റെക്കോർഡ് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ലഭിക്കുന്നില്ല.

ഇന്ത്യയിൽ നിയമപരമായി നിർണായകമാകുന്നത് കണ്ണടയുടെ പേരല്ല, അതുപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തിയാണ്. എന്താണ് ചിത്രീകരിച്ചത്, എവിടെയാണ് ചിത്രീകരിച്ചത്, സ്വകാര്യത ലംഘിച്ചോ, ദൃശ്യം പിന്നീട് പങ്കിട്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കപ്പെടും.

സ്വകാര്യദൃശ്യങ്ങൾ പകർത്തിയാൽ ശിക്ഷ

ഐടി നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 66E പ്രകാരം, സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഒരാളുടെ സ്വകാര്യ ശരീരഭാഗങ്ങളുടെ ചിത്രം സമ്മതമില്ലാതെ മനഃപൂർവം പകർത്തുകയോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയോ കൈമാറുകയോ ചെയ്താൽ മൂന്നുവർഷംവരെ തടവോ രണ്ടുലക്ഷം രൂപവരെ പിഴയോ രണ്ടുംകൂടിയോ ലഭിക്കാം. ഇത് എല്ലാ മുഖചിത്രങ്ങൾക്കും ബാധകമായ പൊതുവിലക്കല്ല; നിയമം നിർവചിക്കുന്ന സ്വകാര്യ ശരീരഭാഗങ്ങളും ചിത്രീകരണസാഹചര്യവുമാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്.

ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 77 സ്ത്രീകളുടെ സ്വകാര്യ പ്രവൃത്തികൾ രഹസ്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതും ചിത്രീകരിക്കുന്നതും ദൃശ്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും കുറ്റമായി കാണുന്നു. ആദ്യ കുറ്റസ്ഥാപനത്തിൽ ഒന്നുമുതൽ മൂന്നുവർഷംവരെ തടവും പിഴയും ലഭിക്കാം. ആവർത്തിച്ചാൽ മൂന്നുമുതൽ ഏഴുവർഷംവരെ തടവും പിഴയുമാണ്. സ്വകാര്യദൃശ്യം ചിത്രീകരിക്കാൻ സമ്മതിച്ചെങ്കിലും പ്രചരിപ്പിക്കാൻ സമ്മതിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പ്രചാരണവും കുറ്റമാകാം.

പൊതുസ്ഥലത്തും സ്വകാര്യതയ്ക്ക് വിലയുണ്ട്

റോഡിലെ ഒരു സാധാരണ ദൃശ്യത്തിൽ ആളുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതും ഒരാളുടെ സ്വകാര്യജീവിതം ലക്ഷ്യമിട്ട് ചിത്രീകരിക്കുന്നതും ഒരുപോലെയല്ല. സ്വകാര്യത ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്ന് ഇന്ത്യൻ സുപ്രീംകോടതി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഓരോ സംഭവത്തിലും ബാധകമായ നിയമം, ചിത്രീകരണത്തിന്റെ സ്വഭാവം, ഉപയോഗം, തെളിവുകൾ എന്നിവ പരിശോധിച്ചാണ് നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം തീരുമാനിക്കുന്നത്.

ഡാറ്റാ സംരക്ഷണനിയമം ഘട്ടംഘട്ടമായി

ഇന്ത്യയിലെ ഡിജിറ്റൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റാ സംരക്ഷണനിയമത്തിന്റെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ ഘട്ടംഘട്ടമായാണ് പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നത്. 2025 നവംബർ 13ലെ സർക്കാർ വിജ്ഞാപനപ്രകാരം സമ്മതം, പ്രധാന ഡാറ്റാ കൈകാര്യംചെയ്യൽ ബാധ്യതകൾ, വ്യക്തികളുടെ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ പതിനെട്ടുമാസത്തിനുശേഷം പ്രാബല്യത്തിൽ വരും. അതുവരെ സ്വകാര്യദൃശ്യങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം സംബന്ധിച്ച നിലവിലുള്ള ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ തുടർന്നും ബാധകമാണ്.

വെളിച്ചം തെളിഞ്ഞാൽ സമ്മതമായോ?

ചിത്രമോ വീഡിയോയോ പകർത്തുമ്പോൾ കണ്ണടയിലെ സൂചനാവെളിച്ചം പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് Ray-Ban പറയുന്നു. പക്ഷേ വെളിച്ചം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്നതും ചിത്രീകരണത്തിന് സമ്മതിക്കുന്നതും രണ്ടാണ്. തിരക്കിനിടയിൽ അത് കാണാതിരിക്കാം. കുട്ടികൾക്ക് അതിന്റെ അർഥം മനസ്സിലാകാതിരിക്കാം. അതുകൊണ്ട് ചിത്രീകരണം നടക്കുന്നുവെന്ന് അറിയിക്കുകയും ആവശ്യമായ സമ്മതം നേടുകയും ചെയ്യേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം ഉപയോക്താവിനുണ്ട്.

നിയമത്തിനപ്പുറം വിശ്വാസത്തിന്റെ പ്രശ്നം

ഒരു സുഹൃത്തിന്റെ വീട്ടിലെ സംഭാഷണമോ ആശുപത്രിയിലെ ആശങ്കയോ അറിയാതെ റെക്കോർഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും ക്രിമിനൽ കേസാകണമെന്നില്ല. എന്നാൽ അത് മനുഷ്യർക്കിടയിലെ വിശ്വാസം തകർക്കാം. എപ്പോഴും ക്യാമറ മുന്നിലുണ്ടെന്ന തോന്നൽ തുറന്നുസംസാരിക്കാൻ മടിയുണ്ടാക്കാം. ഇത്തരം നിരീക്ഷണഭീതിയും സ്വയംനിയന്ത്രണവും CNIL ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ചിത്രീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അറിയിക്കുക, സ്വകാര്യ ഇടങ്ങളിൽ ക്യാമറ ഓഫ് ചെയ്യുക, പങ്കിടുന്നതിന് പ്രത്യേകം അനുമതി ചോദിക്കുക എന്നിവ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാനമര്യാദകളാണ്.

Sources

• Reuters/CNA — Hans Anders Suspends Meta Glasses Sales
• CNIL — Connected Glasses: A Call for Vigilance
• French Government — Image Rights and Privacy
• India Code — Information Technology Act, 2000
• India Code — Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023
• MeitY — DPDP Act Commencement Notification
• Meta — Ray-Ban Meta Glasses Launch in India
• Ray-Ban India — Smart Glasses FAQ