ലഖ്‌നൗ, 2026 ഒക്ടോബർ 1:

ടാങ്കറിൽ സ്പിരിറ്റ് കൊണ്ടുപോയിരുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അത് അപകടകരമായ ചരക്കായിരുന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കി ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് നഷ്ടപരിഹാര ബാധ്യതയിൽനിന്ന് ഒഴിയാനാകില്ലെന്ന് അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി. അപകടകരമായ ചരക്ക് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള പ്രത്യേക അനുമതി ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസിൽ ഇല്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടണമെങ്കിൽ, അപകടസമയത്ത് ടാങ്കറിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന വസ്തു കേന്ദ്ര മോട്ടോർ വാഹന ചട്ടങ്ങളിൽ പറയുന്ന അപകടകരമായ ചരക്കുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതാണെന്ന് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി തെളിയിക്കണമെന്നും ജസ്റ്റിസ് പ്രശാന്ത് കുമാർ വ്യക്തമാക്കി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 23നാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. നാഷണൽ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് നൽകിയ അപ്പീലിലാണ് വിധി. റീന ദേവിയും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്കായി തരുൺ കുമാർ മിശ്രയും അവകാശികളായ ഒന്നുമുതൽ മൂന്നുവരെയുള്ള എതിർകക്ഷികൾക്കായി സുരേഷ് ചന്ദ്ര ശ്രീവാസ്തവയും ഹാജരായി.

2015ലെ അപകടത്തിൽ മഹേന്ദ്ര കുമാർ മരിച്ചു; കുടുംബത്തിന് 19.04 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം

2015 മാർച്ച് 27ന് സുൽത്താൻപുർ ജില്ലയിലെ കംത മാർക്കറ്റിന് സമീപമായിരുന്നു അപകടം. മഹേന്ദ്ര കുമാർ മോട്ടോർ സൈക്കിളിൽ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനിടെ അമിതവേഗത്തിലും അശ്രദ്ധമായും ഓടിച്ചെത്തിയ ടാങ്കർ ഇടിക്കുകയായിരുന്നു. മഹേന്ദ്ര കുമാർ സംഭവസ്ഥലത്തുതന്നെ മരിച്ചു. കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ഉത്തം കുമാർ ഉപാധ്യായയ്ക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു. 28 വയസ്സുള്ള മഹേന്ദ്ര കുമാർ ഒരു ഇന്റർമീഡിയറ്റ് കോളേജിലെ നാലാംതരം ജീവനക്കാരനായിരുന്നു. പ്രതിമാസം 17,000 രൂപയായിരുന്നു വരുമാനം.

മഹേന്ദ്ര കുമാറിന്റെ നിയമാവകാശികൾ നൽകിയ ഹർജിയിൽ സുൽത്താൻപുർ മോട്ടോർ അപകട നഷ്ടപരിഹാര ട്രിബ്യൂണൽ ടാങ്കർ ഡ്രൈവറുടെ അശ്രദ്ധയാണ് അപകടത്തിന് കാരണമെന്ന് കണ്ടെത്തി. ടാങ്കറിന് സാധുവായ രജിസ്ട്രേഷനും ഇൻഷുറൻസും ഡ്രൈവർക്ക് സാധുവായ ലൈസൻസുമുണ്ടെന്നും ട്രിബ്യൂണൽ കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് 2019 മാർച്ച് 28ന് 19.04 ലക്ഷം രൂപയും ഏഴ് ശതമാനം വാർഷിക പലിശയും നഷ്ടപരിഹാരമായി അനുവദിച്ചു.

അപകടകരമായ ചരക്കിനുള്ള പ്രത്യേക അനുമതി ഇല്ലെന്ന് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി

ട്രിബ്യൂണൽ വിധിക്കെതിരെ നാഷണൽ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി മോട്ടോർ വാഹന നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 173 പ്രകാരം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. ഡ്രൈവർക്ക് ഭാരവാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കാൻ സാധുവായ ലൈസൻസ് ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അപകടകരമായ ചരക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന വാഹനം ഓടിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക അനുമതി ലൈസൻസിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ലെന്നായിരുന്നു കമ്പനിയുടെ വാദം. വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം ലഭിച്ച 2018 ഓഗസ്റ്റ് 28ലെ ആർടിഒ മറുപടിയും കമ്പനി കോടതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ടാങ്കറിൽ സ്പിരിറ്റാണ് കൊണ്ടുപോയിരുന്നതെന്നും അത് എഥനോളാണെന്നും കേന്ദ്ര മോട്ടോർ വാഹന ചട്ടങ്ങളിലെ പട്ടിക മൂന്നിൽ എഥനോളിന്റെ ചില വിഭാഗങ്ങൾ അപകടകരമായ വസ്തുക്കളായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി വാദിച്ചു. അതിനാൽ പ്രത്യേക അനുമതിയില്ലാത്ത ഡ്രൈവർ വാഹനം ഓടിച്ചത് ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസ്ഥയുടെ ലംഘനമാണെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ട ബാധ്യത തങ്ങൾക്കില്ലെന്നുമായിരുന്നു കമ്പനിയുടെ നിലപാട്.

എല്ലാ സ്പിരിറ്റും അപകടകരമായ ചരക്കല്ലെന്ന് കോടതി

എന്നാൽ കേന്ദ്ര മോട്ടോർ വാഹന ചട്ടങ്ങളിലെ പട്ടിക മൂന്ന് പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി, എല്ലാത്തരം സ്പിരിറ്റിനെയോ എഥനോളിനെയോ പൊതുവായി അപകടകരമായ വസ്തുവായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. പട്ടികയിലെ 851 മുതൽ 853 വരെയുള്ള ക്രമനമ്പറുകളിൽ നിർദിഷ്ട വിഭാഗങ്ങളിലുള്ള എഥനോൾ ഉൽപ്പന്നങ്ങളെയാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ടാങ്കർ സ്പിരിറ്റ് കൊണ്ടുപോയിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം ചട്ടപ്രകാരമുള്ള അപകടകരമായ ചരക്കാണ് അതിലുണ്ടായിരുന്നതെന്ന് നിഗമനത്തിലെത്താനാവില്ല. ടാങ്കറിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രത്യേക വസ്തു പട്ടികയിൽ പറയുന്ന അപകടകരമായ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടതാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന രേഖയോ മറ്റ് തെളിവുകളോ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനി ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. ചരക്കുനീക്ക രേഖകളിൽ ടാങ്കറിൽ സ്പിരിറ്റ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.

സാധുവായ ഭാരവാഹന ലൈസൻസ് ഉണ്ടായിരുന്നതും നിർണായകമായി

അപകടകരമായ ചരക്കിനുള്ള പ്രത്യേക അനുമതി ഡ്രൈവറുടെ ലൈസൻസിൽ ഇല്ലെന്ന കാര്യം മാത്രമാണ് ആർടിഒയുടെ മറുപടിയിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നതെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. അതേസമയം, ഡ്രൈവർക്ക് ഭാരവാഹനം ഓടിക്കാനുള്ള സാധുവായ ലൈസൻസ് 2013 ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ 2016 ഒക്ടോബർ 26 വരെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും രേഖ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. 2015 മാർച്ച് 27ലെ അപകടസമയത്ത് ഈ ലൈസൻസ് സാധുവായിരുന്നുവെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ അപ്പീൽ തള്ളി; ട്രിബ്യൂണൽ വിധി നിലനിൽക്കും

ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിച്ചുവെന്ന് തെളിയിക്കാൻ കമ്പനിക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഹൈക്കോടതി, ട്രിബ്യൂണലിന്റെ കണ്ടെത്തലുകളിൽ നിയമവിരുദ്ധതയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. തുടർന്ന് നാഷണൽ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ അപ്പീൽ തള്ളി. അപ്പീലിനോടനുബന്ധിച്ച് കമ്പനി നിക്ഷേപിച്ച നിയമപ്രകാരമുള്ള തുക ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ട്രിബ്യൂണലിലേക്ക് അയച്ച് നിയമാനുസൃതമായി ക്രമീകരിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഇതോടെ 19.04 ലക്ഷം രൂപയും ഏഴ് ശതമാനം വാർഷിക പലിശയും അനുവദിച്ച ട്രിബ്യൂണൽ വിധി നിലനിൽക്കും.

അപകടകരമായ ചരക്കെന്ന് വാദിക്കുന്ന ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് തെളിവ് നിർണായകം

വിധിയിൽനിന്ന് നേരിട്ട് വ്യക്തമാകുന്ന നിയമഫലം, അപകടകരമായ ചരക്ക് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള പ്രത്യേക അനുമതി ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസിൽ ഇല്ലെന്ന ഒറ്റക്കാരണം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിക്ക് ബാധ്യത നിഷേധിക്കാനാവില്ല എന്നതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട വാഹനം അപകടസമയത്ത് കൊണ്ടുപോയ വസ്തു കേന്ദ്ര മോട്ടോർ വാഹന ചട്ടങ്ങളിലെ അപകടകരമായ ചരക്കുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദിഷ്ട വസ്തുവാണെന്ന് തെളിവിലൂടെ സ്ഥാപിക്കേണ്ടിവരും. അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ വ്യാഖ്യാനം ഉത്തർപ്രദേശിലെ സമാന മോട്ടോർ അപകട നഷ്ടപരിഹാര തർക്കങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടാവുന്ന നിയമനിലപാടാണ്.