ജോധ്പൂർ, 2026 ഒക്ടോബർ 1 –

ജീവനക്കാരന്റെ നിയമനം ക്രമവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ പോലും, മുൻകൂർ നോട്ടീസും വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരവും നൽകാതെ ശമ്പളനിരക്ക് കുറയ്ക്കാനാവില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 10ലെ വിധിയിൽ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കെ. അഗ്രവാൾ, ജസ്റ്റിസ് മുന്നൂരി ലക്ഷ്മൺ എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. ബൻസ്വാര ക്രയ് വിക്രയ് സഹകാരി സമിതി ലിമിറ്റഡ് നൽകിയ അപ്പീലുകളിലാണ് വിധി. പ്രദീപ് സിങ് റാത്തോഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജീവനക്കാരും രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരും സഹകരണവകുപ്പ് അധികൃതരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. സമിതിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷക പ്രതിഷ്ഠ ദവെയും ജീവനക്കാർക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ലോകേഷ് മാഥൂറും ഹാജരായി.

സ്ഥിരം തസ്തിക നൽകിയ ശേഷം ശമ്പളം വീണ്ടും 12,000 രൂപയാക്കി

ജീവനക്കാർ ആദ്യം പ്രതിമാസം 12,000 രൂപ ഏകീകൃത വേതനത്തിൽ ലോവർ ഡിവിഷൻ ക്ലാർക്കുമാരായാണ് ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. 2013 മേയ് 21ലെ ഉത്തരവിലൂടെ ഇവരെ സ്ഥിരം തസ്തികകളിൽ നിയമിക്കുകയും സ്ഥിരം ശമ്പളനിരക്ക് അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ 2018 ഫെബ്രുവരി രണ്ടിലെ ഓഡിറ്റിൽ നാല് ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥിരം നിയമനം ക്രമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് സ്ഥിരം ശമ്പളനിരക്ക് പിൻവലിച്ച് വീണ്ടും പ്രതിമാസം 12,000 രൂപ നിശ്ചിത വേതനമാക്കി.

ശമ്പളം കുറച്ചത് ജീവനക്കാരെ കേൾക്കാതെയെന്ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച്

2018 ഫെബ്രുവരി അഞ്ചിലെ ശമ്പളം കുറച്ച ഉത്തരവിനെ ജീവനക്കാർ ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തു. ശമ്പളം കുറയ്ക്കുന്നത് ജീവനക്കാരനെ സാമ്പത്തികമായി ബാധിക്കുന്ന നടപടിയായതിനാൽ തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വാദം കേൾക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി. നോട്ടീസോ വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരമോ നൽകിയില്ലെന്നതിനാൽ ശമ്പളം കുറച്ച ഉത്തരവ് 2024 ഡിസംബർ 19ന് റദ്ദാക്കി.

നിയമനം ക്രമവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെന്ന് സഹകരണ സമിതി

ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥിരം നിയമനത്തിൽ അന്നത്തെ മാനേജർ ക്രമക്കേട് നടത്തിയെന്നായിരുന്നു സഹകരണ സമിതിയുടെ വാദം. ഓഡിറ്റിലാണ് ഇത് കണ്ടെത്തിയതെന്നും തുടർന്ന് മുൻ മാനേജർക്കെതിരെ അച്ചടക്ക നടപടി സ്വീകരിച്ച് സർവീസിൽ നിന്ന് നീക്കിയെന്നും സമിതി അറിയിച്ചു. ക്രമവിരുദ്ധ നിയമനത്തിന് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥിതിയിലേക്ക് ജീവനക്കാരെ തിരികെ കൊണ്ടുവരുക മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്നും അതിനാൽ പ്രത്യേകം വാദം കേൾക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്നുമായിരുന്നു അപ്പീലിലെ നിലപാട്.

ശമ്പളം കുറയുന്നത് സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതമുള്ള നടപടി; മുൻകൂർ അവസരം നിർബന്ധം

ഈ വാദം ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് അംഗീകരിച്ചില്ല. ജീവനക്കാരന്റെ ശമ്പളം കുറയ്ക്കുന്നത് അയാൾക്ക് നേരിട്ട് സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുന്ന നടപടിയാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ ശമ്പളം കുറയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബാധിക്കപ്പെടുന്ന ജീവനക്കാരന് തന്റെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാൻ അവസരം നൽകണം. നിയമനം ക്രമവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെന്ന ആരോപണം ഈ അടിസ്ഥാന നടപടിക്രമം ഒഴിവാക്കാനുള്ള കാരണമാകില്ലെന്നാണ് വിധിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.

ശമ്പളം കുറച്ച ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ നടപടി ശരിവച്ചു; അപ്പീലുകൾ തള്ളി

ജീവനക്കാരെ കേൾക്കാതെയാണ് 2018 ഫെബ്രുവരി അഞ്ചിലെ ഉത്തരവിലൂടെ ശമ്പളനിരക്ക് കുറച്ചതെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ നടപടി ശരിയാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സഹകരണ സമിതി നൽകിയ പ്രത്യേക റിട്ട് അപ്പീലുകളിൽ കഴമ്പില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി എല്ലാം തള്ളി. നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഇടക്കാല അപേക്ഷകളും തീർപ്പാക്കി.

ജീവനക്കാരെ സാമ്പത്തികമായി ബാധിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളിൽ വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് കൂടുതൽ വ്യക്തത

ശമ്പളം കുറയ്ക്കുന്നതുപോലെ ജീവനക്കാരന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളിൽ സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ തത്വങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന നിലപാടിനാണ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി ഊന്നൽ നൽകിയത്. ഇതോടെ രാജസ്ഥാനിലെ സമാന സർവീസ് തർക്കങ്ങളിൽ, നിയമനത്തിലെ ക്രമക്കേട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാലും ശമ്പളം കുറയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ജീവനക്കാരന് നോട്ടീസും വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരവും നൽകേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു.