റാഞ്ചി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 24 –

നിയമപരവും ഭരണഘടനാപരവുമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ കോടതിയെ സമീപിച്ചതിന്റെ പേരിൽ ഒരു പൗരന് പ്രതികൂല നടപടി നേരിടേണ്ടിവരരുതെന്ന് ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതി. ആരോഗ്യ, മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ, കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പിന്റെ എൻജിനിയറിങ് സെല്ലിൽ പത്ത് വർഷത്തിലേറെ കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജോലി ചെയ്ത ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിട്ട നടപടി നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ദീപക് റോഷൻ വ്യക്തമാക്കി. ധാരോ ഒറാവോനും മറ്റുള്ളവരും നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് വിധി. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അമൃതാൻഷ് വാട്സും ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അഭിനയ് കുമാറും ഹാജരായി. 2024 ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ നിരസിച്ച ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കിയ കോടതി, ജീവനക്കാരെ എല്ലാ അനുബന്ധ ആനുകൂല്യങ്ങളോടെയും തിരിച്ചെടുക്കാനും ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ ഉത്തരവ് നൽകാനും നിർദേശിച്ചു.

ക്ലാർക്ക് മുതൽ ഡ്രൈവർ വരെ പത്ത് വർഷത്തിലേറെ തുടർച്ചയായി ജോലി ചെയ്തു

ക്ലാർക്ക്, ടൈപ്പിസ്റ്റ്, കോ-ഓർഡിനേറ്റർ, ഡ്രൈവർ, പമ്പ് ഓപ്പറേറ്റർ തസ്തികകളിലാണ് ഹർജിക്കാർ കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. കരാർ കാലാവധി പലതവണ നീട്ടിനൽകുകയും പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ഇവർ തുടർച്ചയായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. സ്ഥിരപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യവുമായി ഇവർ നേരത്തെയും ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചിരുന്നു. ആ ഹർജിയിൽ ഇവരുടെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ പരിഗണിക്കാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചു. അതിനെതിരെ സർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീലും തള്ളപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ജീവനക്കാർ കോടതിയലക്ഷ്യ നടപടിയും ആരംഭിച്ചിരുന്നു.

2024ലെ കോടതി ഉത്തരവിന് പിന്നാലെയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ നിരസിച്ചു

സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ നിരസിച്ചതിനെതിരെ ജീവനക്കാർ വീണ്ടും ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. 2024 ജനുവരി 15ന് ആ ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി, സുപ്രീംകോടതി വിധികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു. എന്നാൽ 2024 ഓഗസ്റ്റ് 14ന് ബിൽഡിങ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ വകുപ്പ് ആവശ്യം വീണ്ടും തള്ളി. അംഗീകൃത തസ്തികകളിലല്ല നിയമനമെന്നും യോഗ്യമായ അധികാരി നിയമനം അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും നിശ്ചിത നടപടിക്രമം പാലിച്ചിരുന്നില്ലെന്നുമായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ കാരണങ്ങൾ.

സർക്കാരിന്റെ സ്വന്തം രേഖകൾ തന്നെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ നിരസിച്ച കാരണങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമെന്ന് കോടതി

സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ കാരണങ്ങൾ വകുപ്പിന്റെ സ്വന്തം രേഖകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ജീവനക്കാരുടെ നിയമനത്തിന് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയുടെ അംഗീകാരമുണ്ടായിരുന്നെന്ന് വകുപ്പുതല ഫയൽ രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കിയതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 2016 ഏപ്രിൽ 28ലെ ചീഫ് എൻജിനിയറുടെ കത്ത് ജീവനക്കാർ അംഗീകൃത തസ്തികകളിലാണ് ജോലി ചെയ്തിരുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നതായും കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ നിരസിക്കാൻ സർക്കാർ പറഞ്ഞ പ്രധാന കാരണങ്ങൾ രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസോ ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവോ ഇല്ലാതെ ജോലിയിൽനിന്ന് മാറ്റിയത് നിയമവിരുദ്ധം

ജീവനക്കാരെ ജോലിയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതായി വ്യക്തമാക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസും നൽകിയിരുന്നില്ല. നേരത്തെയുള്ള കോടതി ഉത്തരവിന് പിന്നാലെ ജീവനക്കാരെ നിർബന്ധിതമായി ജോലിയിൽനിന്ന് മാറ്റിയെന്നും അതിന് കാരണം വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടി കോടതിയുടെ വാതിൽ തട്ടിയെന്ന കാരണത്താൽ ജീവനക്കാരനെ ജോലിയിൽനിന്ന് മാറ്റുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ദീപക് റോഷൻ വ്യക്തമാക്കി.

കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന് പ്രതികാര നടപടി അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള അവകാശം തന്നെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആ അവകാശം വിനിയോഗിച്ചതിന്റെ പേരിൽ ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരെ പ്രതികാരസ്വഭാവമുള്ള നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നത് നിയമവാഴ്ചയുടെ അടിസ്ഥാനത്തെ ബാധിക്കുമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ജഗ്ഗോ വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ വിധിയും ഹൈക്കോടതി ആശ്രയിച്ചു. കോടതിയെ സമീപിച്ച ജീവനക്കാരെ അതിന് പിന്നാലെ പുറത്താക്കുന്നത് അവരുടെ നിയമപരമായ അവകാശവാദം പരാജയപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമമായി മാറാമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പരസ്യം നൽകിയില്ലെന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ നിയമനം പൂർണമായും നിയമവിരുദ്ധമാകില്ലെന്ന് കോടതി

നിയമനത്തിന് പൊതുപരസ്യം നൽകിയിരുന്നില്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഹർജിക്കാരുടെ നിയമനം നിയമവിരുദ്ധമായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കേസിലെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിയമനങ്ങളെ പൂർണമായും നിയമവിരുദ്ധമെന്നതിനു പകരം നടപടിക്രമത്തിലെ അപാകതയുള്ള നിയമനങ്ങളായി കാണാമെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്. പത്ത് വർഷത്തിലേറെ ജോലി ചെയ്തതും അവർ നിർവഹിച്ച ജോലി താൽക്കാലിക സ്വഭാവമുള്ളതല്ലാതെ തുടർച്ചയായി ആവശ്യമായിരുന്നതും പരിഗണിച്ചാണ് സേവനം സ്ഥിരപ്പെടുത്തേണ്ടതാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിച്ചത്.

2024 ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കി; ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തണം

ജീവനക്കാരുടെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ നിരസിച്ച 2024 ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ ഉത്തരവുകൾ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ഹർജിക്കാരെ സർവീസിൽ തിരിച്ചെടുക്കാനും അതോടൊപ്പം ലഭിക്കേണ്ട എല്ലാ അനുബന്ധ ആനുകൂല്യങ്ങളും നൽകാനും സർക്കാർ അധികൃതർക്ക് നിർദേശം നൽകി. ഇതിൽ മാത്രം നിർത്താതെ ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ജീവനക്കാരുടെ സേവനം സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഇതോടെ ഹർജിക്കാർക്ക് തിരിച്ചുനിയമനം മാത്രമല്ല, സ്ഥിരപ്പെടുത്തലിനുള്ള വ്യക്തമായ സമയപരിധിയും ലഭിച്ചു.

കരാർ ജീവനക്കാരുടെ കേസുകളിൽ സർക്കാർ സ്വന്തം രേഖകൾക്ക് വിരുദ്ധമായി അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കാനാകില്ല

ഈ വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം ഹർജിക്കാരായ ജീവനക്കാരുടെ തിരിച്ചുനിയമനവും സ്ഥിരപ്പെടുത്തലുമാണ്. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ, ദീർഘകാല കരാർ നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിൽ നിയമനത്തിന്റെ യഥാർഥ സ്വഭാവം, അംഗീകൃത തസ്തികയുടെ നില, വകുപ്പുതല അംഗീകാരം, ജോലിയുടെ തുടർച്ചയായ സ്വഭാവം തുടങ്ങിയവ രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കണമെന്ന സമീപനമാണ് വിധിയിൽ കാണുന്നത്. അതേസമയം എല്ലാ കരാർ ജീവനക്കാർക്കും പത്ത് വർഷത്തെ സേവനം മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സ്വമേധയാ സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ അവകാശപ്പെടാമെന്ന് കോടതി പൊതുവായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.